Sự kiện đau lòng tại Đồng Tâm, Hà Nội vào đầu năm 2020 đã khiến nhiều người thương tiếc cho sự hy sinh của các cán bộ công an và người dân. Giữa bối cảnh tang thương, giáo lý Phật giáo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cầu siêu trong 49 ngày để giúp hương linh sớm tìm thấy bình an. Khám phá cách mà niềm tin và thực hành tâm linh có thể mang lại sự xoa dịu và hướng thiện, bạn có thể tìm hiểu thêm tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Vào sáng ngày 9/1/2020, Bộ Công an đã thông báo về sự kiện bi thảm xảy ra tại Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà Nội, khiến ba cảnh sát hy sinh, một người dân thiệt mạng và một người khác bị thương.
Diễn biến sự việc và lời cầu nguyện cho người đã khuất
Vụ việc bắt nguồn từ ngày 31/12/2019, khi một số đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng phối hợp với lực lượng chức năng tiến hành xây dựng tường rào bảo vệ khu vực sân bay Miếu Môn, huyện Mỹ Đức.
Theo thông tin từ Bộ Công an, trong quá trình này, “một số đối tượng đã chống đối, sử dụng lựu đạn, bom xăng, dao phóng… tấn công lực lượng chức năng, cản trở người thi hành công vụ và gây rối trật tự công cộng”. Hậu quả là ba cán bộ công an đã hy sinh, một người dân thường tử vong và một người khác bị thương.
Trong giáo lý Phật giáo, việc siêu độ cho vong linh được xem là quan trọng nhất trong vòng 49 ngày sau khi vãng sanh. Nếu trong khoảng thời gian này, gia đình hồi hướng công đức niệm Phật A Di Đà cho hương linh, thực hiện các Phật sự và tạo cơ duyên để họ nghe được những thời niệm Phật, tụng kinh, tiếp nhận giáo lý Phật pháp, thì có thể khơi dậy tâm sám hối và chí hướng thiện. Điều này giúp họ tránh được kiếp đọa làm súc sinh và có cơ hội tái sinh làm người.
Trước sự mất mát đau thương này, các Phật tử được khuyến khích nhất tâm niệm danh hiệu Phật A Di Đà để cầu nguyện cho hương linh các chiến sĩ hy sinh được tăng trưởng định lực, siêu thoát khỏi cảnh giới trung ấm và tái sinh về cõi lành.
Nguyện đem công đức này
Trang nghiêm cõi Tịnh Độ
Trên đền đáp bốn ân nặng
Dưới cứu vớt khổ đau ba cõi
Nếu ai thấy nghe
Đều phát tâm Bồ Đề
Dứt sạch một báo thân này
Cùng về an trú nơi cõi Cực Lạc.
Nam mô A Di Đà Phật!
Cảnh quan tại khu vực Miếu Môn, ảnh tư liệu.
Khái niệm cầu nguyện trong Đạo Phật
Trong Phật giáo, các khái niệm “cầu nguyện”, “cầu xin” hay “ước nguyện” tương ứng với thuật ngữ “pràrthanà” (Sanskrit) hoặc “patthanà” (Pali). Thuật ngữ “Pràrthanà” bắt nguồn từ gốc “pra + arth”, mang ý nghĩa ước muốn, mong cầu hay khẩn cầu.
Cầu nguyện, cầu xin hay ước nguyện là biểu hiện của trạng thái tâm lý mong mỏi một điều gì đó sẽ xảy ra, thành tựu hoặc diễn ra theo ý muốn của người mong đợi. Nó phản ánh sự trông đợi vào một kết quả phù hợp với mong muốn cá nhân.
Theo quan điểm Phật giáo, tùy thuộc vào đối tượng và mục đích của ước muốn, hành động cầu nguyện có thể mang hai khía cạnh: một là trạng thái tâm lý “tham” khi mong cầu điều gì đó cho bản thân, gia đình hay người thân; hai là trạng thái tâm lý “vị tha” khi mong cho người khác, chúng sanh được điều lợi ích, an lạc và hạnh phúc. Nói cách khác, bản chất của hành động cầu nguyện là trung tính về mặt đạo đức.
Tính chất đạo đức của cầu nguyện được xác định dựa trên mục tiêu và hệ quả của nó đối với đối tượng được mong cầu. Nếu những ước muốn hướng về tư lợi, chiếm hữu cá nhân, cho “cái tôi” và những gì thuộc về “cái tôi” thì đó được xem là biểu hiện của lòng tham, tương tự như tham ái (patthanà vuccati ta.nhà, tác phẩm Mahà Nidesa I. 316-37). Cầu mong những điều xấu xa vì mục đích vị kỷ, tư hữu, đồng nghĩa với việc mang tính chất của lòng tham (patthana lakkha.no lobho, tác phẩm Nettippakarana, tr. 27).
Ngược lại, những ước mong như cầu cho mưa thuận gió hòa, nông dân được mùa, đất nước hòa bình và thế giới chấm dứt chiến tranh lại được xem là những mong cầu “thiện” (kusala) do tính chất vị tha của mục tiêu. Ở đây, hành động cầu nguyện hướng đến phúc lợi và hạnh phúc của cộng đồng, mong điều tốt đẹp đến với xã hội loài người, hoàn toàn không nhuốm màu vị kỷ hay mong muốn chiếm đoạt cho riêng mình.
Một ước nguyện như vậy được coi là chính đáng và mang lại lợi ích.
Về mặt từ nguyên, các khái niệm “cầu an” và “cầu siêu” mới xuất hiện gần đây trong Phật giáo Việt Nam. “Cầu an” theo nghĩa đen là “mong cho một người nào đó được mạnh khỏe và bình an”, còn “cầu siêu” là “mong cho người đã khuất được siêu thoát, tái sinh về cõi Phật“.
Đạo Phật không đặt nặng vấn đề ước muốn đơn thuần mà chú trọng vào hành động thiết thực. Mặc dù có nhiều bài kinh trong Đạo Phật hướng dẫn cách đạt được an lạc, hạnh phúc trong cuộc sống và tu tập để tái sinh về cõi Phật, nhưng khái niệm “cầu an và cầu siêu” có thể không phản ánh đầy đủ ý nghĩa này, thậm chí gây hiểu lầm rằng Phật giáo là đạo của sự cầu nguyện, van xin hay phụ thuộc vào ngoại lực.
Về mặt từ nguyên, các khái niệm “cầu an” và “cầu siêu” mới xuất hiện gần đây trong Phật giáo Việt Nam. “Cầu an” theo nghĩa đen là “mong cho một người nào đó được mạnh khỏe và bình an”, còn “cầu siêu” là “mong cho người đã khuất được siêu thoát, tái sinh về cõi Phật“.
> Bài văn phát nguyện sám hối, cầu siêu cho sản nạn, thai nhi
Để hiểu sâu hơn về những khía cạnh tâm linh và nghi thức Phật giáo, mời quý vị khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
