Tiểu sử thiền sư thầy Thích Nhất Hạnh là ai? Bây giờ ra sao? Những cuốn sách và câu nói hay nhất

Tiểu sử thiền sư thầy Thích Nhất Hạnh là ai? Bây giờ ra sao? Những cuốn sách và câu nói hay nhất

Tiểu sử thầy Thích Nhất Hạnh là một trong những thông tin được quan tâm nhất. Bởi, đây là một nhà sư, nhà lãnh đạo Phật giáo được đánh giá là có tầm ảnh hưởng lớn thứ hai ở phương Tây, chỉ sau ngài Đạt Lai Lạt Ma thứ 14. Trong nội dung sau, chúng tôi đã tổng hợp đầy đủ nhất những thông tin quan trọng về cuộc đời và những đóng góp, giá trị mà thầy đã đem tới cho Phật giáo nói riêng, nhân loại nói chung.

Tiểu sử Thầy Thích Nhất Hạnh là ai?

thầy Thích Nhất Hạnh

Hòa thượng, thiền sư Thích Nhất Hạnh là một vị tăng sĩ Phật giáo Việt Nam, một nhà giáo, một tác giả với nhiều tác phẩm thơ và văn học, nhà hoạt động vì hòa bình nổi tiếng trên thế giới. Thầy sinh ngày 11/10/1926 tại Huế, tên khai sinh là Nguyễn Xuân Bảo. 

Theo một chia sẻ về Thiền sư Nhất Hạnh của sư cô Chân Không trong một phóng sự của BBC Tiếng Việt, thầy Nhất Hạnh đã từng nói về cơ duyên của mình khi đến với Phật giáo. Theo đó, ngay từ khi còn rất trẻ, thầy Nhất Hạnh đã được tiếp xúc với rất nhiều tư liệu Phật giáo, đọc rất nhiều kinh kệ. Nhưng trong một lần vô tình nhìn thấy bức tranh của một họa sĩ vẽ Đức Phật ngồi trên thảm cỏ chứ không phải ngồi trên hoa sen như thường thấy, thầy đã khởi nên suy nghĩ và mong muốn sau này mình cũng sẽ trở thành một người như vậy. 

Do đó, năm 1949, khi vừa tròn 16 tuổi, thầy đã xuất gia tu học tại chùa Từ Hiếu (Huế), được hòa thượng Thanh Quý Châu Thật chỉ bảo, dẫn dắt và lấy pháp danh là Trừng Quang, pháp hiệu là Nhất Hạnh. Tuy mới chỉ là một tu sĩ trẻ nhưng thầy Nhất Hạnh đã sớm bộc lộ tinh thần nhiệt huyết của mình trong phong trào phục hồi Phật giáo Việt Nam. Ông theo học và tốt nghiệp tại Phật học Viện Báo Quốc theo trường phái Đại thừa, chính thức trở thành một nhà sư năm 23 tuổi và trở thành người tiên phong trong nghiên cứu chủ đề thế tục thời điểm bấy giờ. Với tư chất bẩm sinh và tinh thần học tập không ngừng, thầy Thích Nhất Hạnh đã sớm được công nhận là một thiền sư dòng thiền Lâm Tế Liễu Quán đời 42 và được coi là một nhà lãnh đạo tinh thần của chùa Từ Hiếu. Năm 1956, thiền sư Thích Nhất Hạnh đảm nhận vai trò Tổng biên tập tờ Phật giáo Việt Nam của Tổng hội Phật giáo Việt Nam.

thầy Thích Nhất Hạnh
Thiền sư Thích Nhất Hạnh ở Paris (Pháp) năm 1975

Trong suốt thời gian cuộc chiến tranh tại Việt Nam nổ ra, thầy Thích Nhất Hạnh đã kiên trì theo đuổi và thành lập ra phong trào Phật giáo Nhập thế. Đó chính là cuộc sống hài hòa giữa chiêm niệm, thiền định đồng thời cũng mạnh mẽ giúp ích cho những con người bị ảnh hưởng do hỗn loạn gây ra ra bởi chiến tranh, bom đạn. Đây chính là cuộc đời tìm kiếm sự chuyển đổi bên trong bản thân nhưng vẫn có thể giúp ích cho xã hội. Sau này, thiền sư Thích Nhất Hạnh đã nhắc lại thuật ngữ “Phật giáo Nhập thế” trong cuốn sách “Việt Nam: Hoa sen trong biển lửa” của mình. 

Khi trả lời báo chí nước ngoài về thuật ngữ này, thầy Nhất Hạnh đã chia sẻ như sau: “Khi bom dội lên đầu chúng sinh, bạn không thể ngồi trong thiền viện. Thiền tức là nhận thức về những gì đang xảy ra, không chỉ ở bên trong mà còn xung quanh cơ thể và cảm xúc của bạn. Phật giáo phải gắn liền với cuộc sống thường nhật, với nỗi đau của bạn và những người xung quanh. Bạn phải học cách giúp đỡ một đứa trẻ bị thương trong lúc đang duy trì hơi thở chánh niệm. Bạn cũng phải giữa cho bản thân khỏi lạc lối trong hành động. Hành động phải luôn đi cùng thiền”.

Tới đầu những năm 1960, thầy Thích Nhất Hạnh thành lập trường Thanh niên phụng sự xã hội (SYSS) tại Cầu Tre, Tân Bình, Sài Gòn. Đây là một tổ chức thực hiện các hoạt động cứu trợ nhân đạo, giúp xây dựng lại những ngôi làng bị bom đạn tàn phá, mở trường học, các trung tâm y tế, hỗ trợ nhiều gia đình bị mất nhà cửa do chiến tranh. Có những thời điểm, tổ chức này có đến 10.000 tình nguyện viên tham gia. Những người này đều một lòng hướng về Phật giáo, lòng từ bi và hòa bình.

thầy Thích Nhất Hạnh

Năm 1961, thiền sư Thích Nhất Hạnh sang Hoa Kỳ để giảng dạy về tôn giáo tại Đại học Princeton và Đại học Cornell. Ngoài ra, thầy cũng đồng thời theo học, nghiên cứu Phật giáo và lấy bằng thạc sĩ năm 1963 tại Đại học Columbia. Sau này cũng có khoảng thời gian thầy về Đại học Columbia để giảng dạy tôn giáo.

Sau đó, thiền sư Thích Nhất Hạnh sáng lập nhà xuất bản Lá Bối và là một thành viên sáng lập Viện Đại học Vạn Hạnh nơi tập hợp nhiều nhà nghiên cứu về Phật giáo, ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam. Trong đó, thiền sư trực tiếp giảng dạy về giáo lý Phật giáo và kinh bát nhã ba la mật đa. Nổi bật, vào 4/1965, đoàn sinh viên Vạn Hạnh trong một cuộc gặp mặt đã đưa ra lời kêu gọi vì hòa bình với nội dung chính là “Đã tới lúc hai miền Nam – Bắc của Việt nam họp lại để tìm ra một giải pháp để chấm dứt chiến tranh tại Việt Nam, để mọi người Việt Nam đều được sống trong hòa bình và lòng tôn trọng lẫn nhau”.

Tháng 6/1965, thiền sư Thích Nhất Hạnh đã viết thư cho Martin Luther King Jr (một nhà hoạt động nổi tiếng ở Mỹ) để kêu gọi ông công khai chống chiến tranh tại Việt Nam. Thiền sư cũng đã có cuộc gặp gỡ chính thức với Martin Luther King Jr tại Chicago để thảo luận về vấn đề hòa bình và tự do. Đây chính là tiền đề để nhà hoạt động Mỹ nổi tiếng này say đó đã phản đối mạnh mẽ cuộc chiến tranh Việt Nam và đề cử giải Nobel hòa bình cho thiền sư Nhất Hạnh vào năm 1967. Tuy nhiên, sau đó không có ai được trao giải.

thầy Thích Nhất Hạnh
Thiền sư Thích Nhất Hạnh và Martin Luther King Jr

Năm 1966, thiền sư Thích Nhất Hạnh thành lập dòng tu Tiếp Hiện – The order of interbeing. Trong đó, Tiếp chính là tiếp xúc, tiếp nhận; Hiện chính là thực hiện. Theo sau đó, rất nhiều trung tâm thực hành và thiền viện đã được hình thành ở khắp nơi trên thế giới. 

1/5/1966, thiền sư được sư phụ Châu Thật trao Ấn khả tại chùa Từ Hiếu, chính thức trở thành một vị thiền sư và là một nhà lãnh đạo tinh thần của ngôi chùa này.

Thầy Thích Nhất Hạnh đã có nhiều năm sau đó đi khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là Mỹ và các nước châu Âu để truyền bá thông điệp hòa bình, lòng từ bi, kêu gọi chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam. Năm 1969, thầy trở thành một nhà lãnh đạo phái đoàn Phật giáo ở Paris Peace Talk.

Đầu những năm 1970, thầy Nhất Hạnh tiếp tục giảng dạy, nghiên cứu Phật giáo tại Đại học Sorbone (Pháp). Trong thời gian này, thầy đã viết sách về nghệ thuật chánh niệm và sống hòa bình.

Từ năm 1973, sau khi Hiệp định Paris được ký kết, thiền sư Thích Nhất Hạnh không được trở về Việt Nam. Nhưng trong suốt thời gian đó, thầy vẫn tích cực nghiên cứu, học tập và xây dựng cộng đồng Phật giáo Sweet Potato gần Paris (Pháp) vào năm 1975. Tới năm 1982, cộng đồng Phật giáo của thiền sư Nhất Hạnh di chuyển tới vùng Dordogne thuộc tây nam nước Pháp và xây dựng nên Tu viện Làng Mai (Đạo tràng Mai Thôn). 

thầy Thích Nhất Hạnh

Qua nhiều năm xây dựng và phát triển, thiền sư Nhất Hạnh đã làm cho làng Mai phát triển trở thành một tu viện Phật giáo lớn và năng động nhất ở nước ngoài với hơn 200 tu sĩ thường trú và hàng ngàn du khách từ khắp nơi trên thế giới viếng thăm mỗi năm. Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã trở thành nhà sư Việt Nam tiên phong đưa Phật giáo sang các nước phương Tây. Thầy đã thành lập 6 tu viện cùng hàng chục trung tâm tu tập trên khắp nước Mỹ và châu Âu, xây dựng một cộng đồng với hơn 600 nhà sư và nữ tu, hàng chục ngàn sinh viên theo học và thực hành các giáo lý về chánh niệm. Không những thế, sức ảnh hưởng của cộng đồng tu học do thầy Nhất Hạnh xây dựng, về “thực tập 5 chánh niệm” còn lan tỏa tới nhiều trường học, công sở hay nhà tù trên toàn thế giới.

Cách thực hành chánh niệm của thầy Thích Nhất Hạnh được rất nhiều học giả phương tây với đa dạng quan điểm về tôn giáo, tâm kinh và chính trị quan tâm. Các cách thực hành chánh niệm của thầy cũng thường được điều chỉnh sao cho phù hợp với cách tiếp cận và tri giác của phương Tây nhưng nhìn chung đều hướng tới ý nghĩa: Chánh niệm là sự biết rõ những cái có mặt và đang xảy ra nên nếu thực hành chánh niệm thì sẽ giúp nhận diện được nỗi đau khổ và biết cách chuyển hóa chúng. 

thầy Thích Nhất Hạnh

Một ví dụ được thầy Nhất Hạnh đưa ra trong cuốn “Quyền lực đích thực” về chánh niệm như sau: “Khi nắm tay một em bé, ta hãy để tâm một trăm phần trăm vào bàn tay em. Khi ôm người thương trong vòng tay cũng thế. Hãy thực sự có mặt, thực sự tỉnh thức. Điều này trái ngược hẳn với cách sống và làm việc của ta trước đây. Chúng ta từng có thói quen làm nhiều việc cùng một lúc. Vừa trả lời email vừa nói điện thoại. Trong khi đang họp về một dự án này, ta viết xuống những ghi chú cho một dự án khác. Thay vì luôn làm nhiều việc cùng một lúc, ta phải tập thói quen chỉ làm mỗi lần một việc”.

Gần như trong suốt cuộc đời tu hành của mình, thiền sư Thích Nhất Hạnh đã không ngừng truyền bá tư tưởng từ bi, yêu chuộng hòa bình của Phật giáo. Ngoài kêu gọi, phản đối chiến tranh tại Việt Nam, thầy còn tổ chức rất nhiều hoạt động, các khóa tu thiền, các buổi diễn thuyết nhằm mục đích kêu gọi hòa bình, giải quyết các mâu thuẫn chính trị bằng các phương pháp ôn hòa điển hình như: Tổ chức khóa tu thiền cho người Israel và Palestine; diễu hành tại Los Angeles, diễn thuyết về mối quan hệ giữa Triều Tiên và Hàn Quốc… Tất cả những hoạt động này của thầy đã có tác động không nhỏ tới hàng triệu người trên thế giới trong việc phản đối chiến tranh và bạo động, yêu chuộng hòa bình, trân trọng mạng sống của con người.

Với vai trò là một nhà lãnh đạo tinh thần, nhà hoạt động hòa bình được tôn kính trên toàn thế giới với những đóng góp tích cực cho nhân loại, ngày 24/6, thiền sư Thích Nhất Hạnh được trao tặng giải thưởng Hòa bình Luxembourg. Đây là một giải thưởng do quỹ Hòa bình Schengen và Diễn đàn Hòa bình Thế giới phối hợp thực hiện.

thầy Thích Nhất Hạnh
Oprah Winfrey, người dẫn chương trình truyền hình Mỹ phỏng vấn thiền sư Thích Nhất Hạnh

Tu viện Làng Mai tại Pháp của thiền sư Thích Nhất Hạnh

Tu viện Làng Mai nằm ở Dordogne – một vùng đất yên bình và xinh đẹp thuộc miền tây nam của nước Pháp. Hiện đây là một trung tâm tu tập Phật giáo nổi tiếng trên thế giới. Ban đầu, Làng Mai khi mới thành lập mới chỉ bao gồm 30 nhà sư và nữ tu. Nhưng, với tôn chỉ là lòng từ bi và là một nơi tất cả mọi người thuộc mọi chủng tộc, dân tộc, tôn giáo, giới tính, địa vị xã hội… có thể tìm đến để nhận được sự cứu trợ về tinh thần nên nơi đây đã được hàng ngàn người trên thế giới coi là “nhà”. Theo thiền sư Thích Nhất Hạnh, Làng Mai là nơi cư trú của hòa bình, sự hòa hợp và đa dạng sắc tộc, là nơi mọi người đến để thực tập ý thức sâu sắc, chân quý phút giây hiện tại và trân trọng cuộc sống.

thầy Thích Nhất Hạnh
Một góc của Làng Mai (Pháp)

Ở Làng Mai, thiền sư Nhất Hạnh đã tổ chức hàng ngàn khóa tu đặc biệt dành cho mọi lứa tuổi, mọi người từ doanh nhân, chuyên gia, các nhà trị liệu tâm lý, thanh niên, tới cả các chính trị gia, cựu chiến binh… đều tới đây để học phương pháp thiền trong khi ngồi, khi ăn, khi thư giãn, khi suy nghĩ, cả khi mỉm cười và hít thở. 

Hiện nay, Làng Mai duy trì khoảng 200 tu sĩ ở lại quanh năm để vừa học tập, vừa làm việc để kiếm tiền gửi thuốc về Việt Nam. Làng Mai có mở cửa trong vòng 1 tháng vào mùa hè hàng năm (từ ngày 15/7-15/8) để du khách và Phật tử tới tham quan và thiền hành.

Tinh thần của Làng Mai được gói gọn trong con dấu gỗ chạm khắc cạnh con đường thiền hành với câu nói của thiền sư Thích Nhất Hạnh: “Tâm trí có thể đi theo hàng ngàn hướng, nhưng trên con đường tuyệt đẹp này, tôi bước đi trong hòa bình. Với mỗi bước, hoa nở”.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh trở về Việt Nam

Sau hơn 40 năm rời xa quê hương, năm 2005, thầy Thích Nhất Hạnh trở về Việt Nam cùng với 100 tăng ni và 90 thành viên khác của Làng Mai. Từ ngày 12/1 – 11/4/2005, thầy ở tại chùa Từ Hiếu (Huế) và thực hiện nhiều buổi thuyết giảng tại nhiều nơi trên cả nước.

Năm 2007, thiền sư Nhất Hạnh cùng phái đoàn Phật giáo quốc tế (Làng Mai) về Việt Nam để tổ chức các khóa tu cùng một số buổi pháp thoại và gặp gỡ tăng ni, phật tử. Ngoài ra, thầy còn tổ chức ba trai đàn chẩn tế lớn “Đại trai đàn Chẩn tế Giải oan” tại 3 miền Bắc – Trung – Nam để cầu nguyện, giải trừ oan khổ cho những người chịu hậu quả do chiến tranh gây ra.

Trong Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc diễn ra tại Hà Nội vào năm 2008, thiền sư Thích Nhất Hạnh đã được mời về Việt Nam với tư cách là một trong ba người thuyết trình chính trong hội thảo quốc tế của đại lễ.

thầy Thích Nhất Hạnh
Thiền sư Thích Nhất Hạnh tại chùa Từ Hiếu năm 2019

Từ năm 2014 – 2016, thiền sư Thích Nhất Hạnh trải qua quá trình điều trị sau một lần bị đột quỵ. Từ Pháp, sau khi đã hồi phục khá tốt, thầy tới tĩnh dưỡng tại Làng Mai ở Thái Lan. Tại đây, mặc dù di chứng do đột quỵ khiến thầy bị liệt một phần và không thể nói nhưng thầy vẫn tích cực tham gia vào các hoạt động đi bộ, thiền hành, ăn chay và thực hiện một số nghi lễ Phật giáo.

Tháng 8/2017, thiền sư Nhất Hạnh cùng một số học trò của mình trở về Việt Nam thăm chùa Từ Hiếu sau khi sức khỏe đã tiến triển tốt hơn.

Năm 2018, khi về lại Việt Nam, thiền sư Thích Nhất Hạnh đã gửi thư tới chư vị tăng ni của Tổ đình Từ Hiếu, bày tỏ nguyện ước được “lá rụng về cội”, tức ở lại tổ đình cho tới khi viên tịch. Hiện nay thầy đang 95 tuổi và sống tại tổ đình Từ Hiếu ở Huế.

Một số tác phẩm tiêu biểu của thầy Thích Nhất Hạnh

Thầy Thích Nhất Hạnh vừa là một nhà tu hành nhưng cũng là một tác giả với hơn 100 tác phẩm sách về thiền định, chánh niệm, Phật giáo bằng cả tiếng Anh và tiếng Việt. Nhiều ấn phẩm sách của thầy cũng đã được dịch ra rất nhiều thứ tiếng như: Pháp, Đức, Hà Lan, Nga, Ý, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Tây Ban Nha…

Ngoài ra, kho tàng sáng tác của thầy còn vô cùng đa dạng với thơ, kinh cầu nguyện, tranh thư pháp… Nhiều tác phẩm hiện đang được trưng bày tại Canada, Pháp, Đức, Hồng Kông, New York, Đài loan…

Một số tác phẩm nổi tiếng của thầy Thích Nhất Hạnh:

  • An lạc từng bước chân
  • Trái tim của bụt
  • Bông hồng cài áo
  • An trú trong hiện tại
  • Con đường chuyển hóa
  • Đạo Phật đi vào cuộc đời
  • Đường xưa mây trắng
  • Việt Nam: Hoa sen trong biển lửa
  • Không diệt không sinh đừng sợ hãi
  • Im lặng sấm sét
  • Muốn an được an
  • Quyền Lực đích thực
  • Từng bước nở hoa sen

Trên đây là những thông tin nổi bật nhất mà chúng tôi tổng hợp được về tiểu sử thầy Thích Nhất Hạnh. Hy vọng rằng những kiến thức này có thể giúp bạn hiểu thêm về một nhà sư cực kỳ nổi tiếng không chỉ ở Việt Nam mà còn trên thế giới.


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *