Liệu việc thực hiện các bổn phận thường nhật có đồng nghĩa với việc tu tập, hay chỉ đơn thuần là hoàn thành công việc? Bài viết sẽ làm sáng tỏ mối liên hệ giữa hành động hàng ngày và con đường tu dưỡng tâm linh, đồng thời cung cấp góc nhìn mới mẻ về cách thức tích lũy phước báu qua công việc. Khám phá thêm về hành trình tâm linh tại chiasedaophat.com.
Chấp tác hay làm việc Phật sự: Liệu có phải là đang tu?
Trong quá trình thực hiện các công việc Phật sự hay bất kỳ hoạt động nào trong cuộc sống, nếu chúng ta giữ được sự tỉnh thức và chuyên tâm, đó chính là biểu hiện của việc tu tập khéo léo. “Tu” ở đây không đơn thuần là sự thay đổi hay sửa đổi bản thân theo nghĩa thông thường, mà là việc chúng ta thực hành ngay trong chính công việc mình đang làm. Dù theo pháp môn Thiền, Tịnh độ hay bất kỳ pháp tu nào khác, chúng ta đều có thể áp dụng nguyên tắc này mà không gặp bất kỳ trở ngại nào.
Nhiều người băn khoăn liệu việc tập trung vào công việc hàng ngày có ảnh hưởng đến việc niệm Phật hay không. Ví dụ, khi đánh máy, liệu có thể vừa tập trung vào từng câu chữ vừa niệm Phật? Hay khi đang nấu ăn, việc nhớ niệm danh hiệu Phật có làm giảm sự chú tâm vào công việc, dẫn đến sai sót hoặc thậm chí là tai nạn? Nếu trong lúc làm việc mà không niệm Phật, liệu có phải là không tu tập?
Hơn nữa, các bậc thầy thường dạy rằng người tu theo pháp môn Tịnh độ cần thường xuyên niệm Phật, bất kể thời gian và không gian. Việc niệm Phật cần được duy trì trong bốn oai nghi: đi, đứng, nằm, ngồi, và ở mọi nơi. Chỉ khi thực hành như vậy, chúng ta mới thực sự tu theo pháp môn niệm Phật và đạt được sự “nhứt tâm bất loạn”. Vậy làm thế nào để dung hòa giữa công việc và việc niệm Phật một cách đúng đắn?
Lời dạy của Phật tổ là hoàn toàn chính xác, vấn đề nằm ở cách chúng ta thấu hiểu về việc niệm Phật. Niệm Phật có hai phương diện: “sự niệm” và “lý niệm”. Phần này đã được giải thích sơ qua trong các câu hỏi trước và sẽ không lặp lại ở đây.
Khi chúng ta tập trung hoàn toàn vào công việc mình đang làm, đó cũng chính là một hình thức niệm Phật. Tại sao lại như vậy? Chữ “Phật” mang ý nghĩa là giác ngộ, là sự thanh tịnh, sáng suốt, không bị u mê, tối tăm hay vọng động. Khi tâm không còn mê muội, không còn những suy nghĩ vẩn vơ, không để tâm trí trôi dạt sang những chuyện khác, đó là lúc chúng ta đang “niệm Phật”. Điều này có nghĩa là chúng ta chỉ tập trung vào một việc duy nhất đang thực hiện, không nghĩ ngợi hay lo lắng về bất cứ điều gì khác. Đây chính là giữ chánh niệm trong công việc, chứ không nhất thiết phải là việc niệm danh hiệu Phật sáu chữ Di Đà mới gọi là niệm Phật.
Phật và chư Tổ dạy chúng ta trì danh niệm Phật là mong muốn tâm chúng ta chỉ chuyên chú vào danh hiệu Phật, không xao lãng. Thông qua việc nhiếp tâm chuyên chú niệm Phật trong một thời gian dài, tâm sẽ dần trở nên thuần thục, an định và phiền não sẽ khó có cơ hội phát sinh. Đây là một phương pháp khéo léo để đối trị phiền não. Khi tâm đã an định, chúng ta sẽ đạt được sự “nhứt tâm bất loạn”.
Trong những lúc rảnh rỗi, không có công việc cụ thể, Phật Tổ khuyên chúng ta nên trì niệm danh hiệu Phật. Nhờ sự huân tu này, tâm thức sẽ dần được an định. Từ đó, khi quay trở lại với công việc, tâm chúng ta sẽ ít bị xao động hơn.
Cần lưu ý rằng, khi đang thực hiện một công việc đòi hỏi sự tập trung cao độ, như lái xe chẳng hạn, nếu chúng ta cứ mãi suy nghĩ về câu niệm Phật mà lơ là việc lái xe, điều này rất dễ dẫn đến tai nạn. Một số người có thể thắc mắc tại sao niệm Phật mà vẫn gặp tai nạn. Nguyên nhân là do chúng ta chưa hiểu rõ về “sự trì” và “lý trì” trong niệm Phật, mà chỉ cho rằng chỉ khi niệm danh hiệu Phật mới là niệm Phật. Nếu chỉ hiểu theo cách phiến diện này, việc tu hành của chúng ta sẽ bị hạn chế, chỉ thực hành trong lúc rảnh rỗi, còn lúc bận rộn thì lại không tu. Cách hiểu này là chưa đầy đủ và sẽ không mang lại nhiều lợi lạc.
Tóm lại, khi chúng ta làm việc mà tâm trí chuyên chú vào công việc đó, đó cũng chính là lúc chúng ta đang niệm Phật. Thay vì chỉ tập trung vào câu niệm Phật, mục đích cuối cùng là để tâm không tán loạn. Khi ta chuyên tâm vào công việc, không để tâm bị xao lãng, đó là chúng ta đang gìn giữ chánh niệm. Hiểu như vậy, chúng ta có thể thực hành niệm Phật ở bất cứ đâu, làm bất cứ việc gì mà không có sự mâu thuẫn hay sai trái nào.
Thích Phước Thái
TIN, BÀI LIÊN QUAN:
-
Năng lực của chánh niệm
-
Tu hành, là giản dị…
-
Tự tu tập tại nhà
-
Hòa thượng Thích Giác Toàn thuyết pháp về “Phương pháp tu tập thân chứng”
-
“Tùy Hỷ Công Đức” – Pháp tu tập trong khen chê
-
Đôi điều chia sẻ về kinh nghiệm tu tập chánh pháp
Để hiểu sâu hơn về các khía cạnh của tu hành và thực hành chánh niệm trong cuộc sống, mời bạn khám phá thêm nhiều bài viết hữu ích trong chuyên mục Đạo phật.
