Trải qua bao đời, người Việt luôn gìn giữ những giá trị văn hóa tâm linh sâu sắc, đặc biệt là sự tôn kính dành cho các bậc tiền nhân đã dày công gây dựng nghề nghiệp. Nghi thức cúng Tổ nghề không chỉ là nét đẹp truyền thống mà còn là biểu hiện của lòng biết ơn sâu sắc. Hãy cùng khám phá những lời khấn nguyện trang trọng và ý nghĩa tại Chia sẻ Đạo Phật để thể hiện lòng thành kính của bạn.
Văn khấn cúng Tổ nghề – Bên cạnh việc thờ cúng gia tiên và thần linh, cúng Tổ nghề là một nét đẹp văn hóa tâm linh của người Việt, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và “tôn sư trọng đạo”. Hàng năm, vào ngày giỗ Tổ, các làng nghề và những người làm nghề thường tổ chức lễ cúng để tưởng nhớ công ơn của những người đã sáng lập.
- Văn khấn lễ động thổ
- Văn khấn Mẫu Liễu Hạnh
Ngày giỗ Tổ nghề đóng vai trò quan trọng, là dịp để mỗi người lao động tưởng nhớ công lao của những người đi trước đã dày công gây dựng và phát triển ngành nghề, mang lại kiến thức và cơ hội việc làm cho thế hệ sau. Tại Việt Nam, những người có công sáng lập mỗi ngành nghề thường được tôn vinh là Tổ sư. Vì vậy, để thể hiện lòng biết ơn, những người làm nghề tổ chức ngày giỗ Tổ như một hoạt động tưởng nhớ sâu sắc.
1. Ý nghĩa của việc cúng giỗ Tổ nghề tại Việt Nam
Tổ nghề, hay còn gọi là Đức Thánh Tổ, Tổ Sư, là người có công lớn trong việc sáng lập, truyền bá và phát triển một ngành nghề. Ngày giỗ Tổ nghề không chỉ dành cho người khai sinh ra nghề mà còn tôn vinh những người đã có công lớn trong việc phát triển và gìn giữ nghề nghiệp cho các thế hệ mai sau. Phong tục này thể hiện sự biết ơn sâu sắc và tôn vinh những đóng góp quý báu đó.
Việc cúng Tổ nghề không chỉ là dịp để bày tỏ lòng biết ơn mà còn là lời cầu mong cho công việc làm ăn thuận lợi, buôn bán may mắn và tránh được những rủi ro. Do đó, ngày giỗ Tổ của các ngành nghề tại các phường nghề còn được gọi là ngày giỗ phường.
Mỗi năm, cộng đồng những người cùng chung một nghề sẽ tổ chức lễ cúng Tổ nghề vào ngày kỵ nhật của vị Tổ sư nếu biết. Trường hợp không rõ ngày kỵ nhật, họ sẽ chọn một ngày cố định để cùng nhau cử hành lễ giỗ Tổ nghề chung.
2. Cách lập bàn thờ Tổ nghề
Tại các làng nghề, ngành nghề truyền thống, việc thờ cúng Tổ nghề được xem là một nét đẹp thể hiện truyền thống “uống nước nhớ nguồn” và “tôn sư trọng đạo”. Thông thường, những người làm nghề thường sinh sống tập trung thành làng nghề hoặc phường nghề và cùng nhau lập bàn thờ Tổ nghề. Việc lập bàn thờ có thể thực hiện tại gia, với các nghi thức cúng vào các ngày tuần, tiết, sóc, vọng hoặc các dịp lễ, Tết.
Tuy nhiên, phổ biến và trang trọng nhất là việc lập bàn thờ Tổ nghề chung tại các phường nghề, làng nghề. Đây có thể là các miếu, đền thờ riêng cho Tổ nghề của mình, hoặc nhiều vị Tổ sư được thờ phụng như Thành hoàng làng, người khai sinh ra làng nghề.
3. Các ngày giỗ Tổ nghề lớn tại Việt Nam (Năm 2026)
Hiện nay, Việt Nam có rất nhiều ngành nghề truyền thống, và khoảng hơn 60% trong số đó tổ chức ngày giỗ Tổ nghề. Dưới đây là một số ngày giỗ Tổ nghề tiêu biểu:
- Ngày cúng Tổ nghề Sân khấu: 12 tháng 8 Âm lịch
- Ngày cúng Tổ nghề Thêu: 12 tháng 6 Âm lịch
- Ngày cúng Tổ nghề bán buôn, kinh doanh: Từ ngày 10 đến 15 tháng 3 Âm lịch
- Ngày cúng Tổ nghề Makeup – Làm đẹp: 12 tháng 8 Âm lịch
- Ngày cúng Tổ nghề May mặc: 12 tháng 12 Âm lịch (tháng Chạp)
- Ngày giỗ Tổ nghề Xây dựng (thợ hồ, thợ mộc, thợ nề): Đợt 1: ngày 13 tháng 6 Âm lịch. Đợt 2: ngày 20 tháng 12 Âm lịch.
- Ngày cúng Tổ nghề Nail: Ngày 3 tháng 11 hoặc 3 tháng 10 Âm lịch.
- Ngày cúng Tổ nghề Spa – Massage: Ngày 03 tháng 11 Âm lịch.
- Ngày cúng giỗ Tổ nghề Làm tóc: Ngày 20 tháng 1 Âm lịch hoặc từ ngày 15 đến 16 tháng 3 Âm lịch.
- Ngày cúng Tổ nghề Cơ khí: 20 tháng 12 Âm lịch (20 tháng Chạp).
- Ngày cúng Tổ nghề Sửa xe: 12 tháng 12 Âm lịch.
- Ngày cúng Tổ nghề Phun xăm: Ngày 22 tháng 3 Âm lịch.
Ngoài ra, còn có ngày giỗ Tổ của nhiều ngành nghề mới phát triển gần đây như: nghề rèn, sửa xe, lái xe, nghề điện, nghề bánh, nghề bếp…
4. Mâm cúng giỗ Tổ nghề
Mâm cúng giỗ Tổ nghề thường bao gồm các lễ vật như: nhang, hoa, ngũ quả, trầu cau, rượu, đèn nến, bánh kẹo. Tùy theo phong tục và điều kiện, mâm lễ có thể bao gồm cả lễ mặn (như gà, heo quay) và lễ chay (như xôi, chè, cháo).
5. Văn khấn cúng giỗ Tổ nghề (Năm 2026)
Theo truyền thống, mỗi nghề có một vị Tổ sư được tôn thờ. Nghi thức cúng giỗ Tổ nghề nhìn chung tương đồng, sự khác biệt chủ yếu nằm ở phần sắm lễ, nhưng quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành kính.
Dưới đây là bài văn khấn cúng giỗ Tổ nghề chung cho mọi ngành nghề. Khi thực hiện, tín chủ chỉ cần thay đổi các thông tin về tên Tổ nghề và ngày cúng sao cho phù hợp với ngành nghề của mình.
Nam mô A Di Đà Phật! (Đọc 3 lần)
– Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
– Kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
– Con kính lạy Ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
– Con kính lạy các Ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.
Tín chủ con là: ………………………………….
Ngụ tại: …………………………………………..
Hôm nay là ngày … tháng … năm … Âm lịch (Năm 2026)
Tín chủ con thành tâm sắm sửa lễ vật, hương hoa, trà quả, đốt nén tâm hương dâng lên trước án. Thành tâm kính mời: Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ Chư vị Tôn Thần, Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, Ngài Bản xứ Thổ Địa, Ngài Bản gia Táo Quân cùng các Ngài Thần linh bản xứ.
Con kính mời Thánh Tổ nghề: ………………………… (Tên Tổ nghề của bạn)
Cúi xin Chư vị Tôn Thần, Thánh Tổ nghề… thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Phù trì cho tín chủ chúng con cùng toàn gia được an lạc, công việc làm ăn hanh thông, người vượng, lộc tài tăng tiến, tâm đạo ngày càng mở mang. Mọi điều cầu xin đều được ứng nghiệm, mọi điều ước nguyện đều được như lòng.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (Đọc 3 lần)
Để tìm hiểu sâu hơn về các bài Văn khấn dành riêng cho từng ngành nghề và các nghi thức cúng bái chi tiết, mời bạn tiếp tục khám phá những nội dung hữu ích khác trong chuyên mục.
