Lễ Vía Trời ngày mùng 9 tháng Giêng Âm lịch, bắt nguồn từ văn hóa gốc Hoa, là dịp quan trọng để gia đình cầu mong sự an lành và sung túc cho năm mới. Tuy nhiên, ý nghĩa sâu sắc và cách thức tiến hành nghi lễ này vẫn còn là điều nhiều người quan tâm. Hãy cùng khám phá những bí ẩn đằng sau ngày lễ thiêng liêng này trên Chia sẻ Đạo Phật.
Ngày vía Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế, còn gọi là lễ cúng Vía Trời vào mùng 9 tháng Giêng Âm lịch, là một phong tục có nguồn gốc từ văn hóa tín ngưỡng của người gốc Hoa. Nghi lễ này mang ý nghĩa cầu mong một năm mới an lành, sung túc và may mắn.
- Hướng dẫn cách viết sớ giải hạn năm 2026
Lễ cúng vía Đức Ngọc Hoàng là một hoạt động phổ biến vào dịp Tết Nguyên Đán. Tuy nhiên, ý nghĩa và cách thức thực hiện nghi lễ này không phải ai cũng nắm rõ. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về cách chuẩn bị lễ vật và bài cúng vía Đức Ngọc Hoàng cho năm 2026.
1. Mùng 9 tháng Giêng Âm lịch là ngày gì?
Đầu năm mới là thời điểm quan trọng với nhiều lễ cúng tâm linh, trong đó có ngày mùng 9 tháng Giêng Âm lịch. Đây là ngày vía Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế, hay còn gọi là ngày Thánh Đản, một nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt, bắt nguồn từ văn hóa Trung Hoa.
Theo quan niệm dân gian, vào ngày này, Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế sẽ hạ phàm vi hành cùng sự hộ tống của nhiều vị thần tiên như Phúc Lộc Thọ, Thổ Công, Táo Quân, Thành Hoàng, Thổ Địa, cùng các vị thần cai quản sông, núi, nhà cửa, giếng nước, cây cối… Do đó, đây là dịp để con người bày tỏ lòng thành kính và cầu mong những điều tốt đẹp.
Như vậy, ngày mùng 9 tháng Giêng Âm lịch hàng năm là ngày vía Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế.
2. Mùng 9 Tết 2026 là ngày mấy Dương lịch?
Theo lịch Âm Dương, ngày vía Trời năm 2026 sẽ rơi vào thứ Năm, ngày 26 tháng 2 năm 2026 Dương lịch (tức ngày mùng 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Lễ vía Đức Ngọc Hoàng thường được thực hiện với các lễ vật như nhang, đèn, hoa, trà, cùng với vàng mã. Một số vật phẩm đặc trưng không thể thiếu là “vàng” thọ, “vàng” ông Trời, một cặp thùng giấy, và một cặp mía (còn nguyên ngọn). Cặp mía được chưng thẳng và cao, tượng trưng cho chiếc thang lên trời.
Dưới đây là một số khung giờ hoàng đạo trong ngày mùng 9 tháng Giêng Âm lịch năm 2026 mà bạn có thể tham khảo để tiến hành lễ cúng:
Giờ hoàng đạo ngày mùng 9 Tết 2026
- Mậu Tý (23h – 1h)
- Kỷ Sửu (1h – 3h)
- Tân Mão (5h – 7h)
- Giáp Ngọ (11h – 13h)
- Bính Thân (15h – 17h)
- Đinh Dậu (17h – 19h)
3. Ý nghĩa cúng Vía Trời ngày mùng 9
Lễ cúng vào ngày mùng 9 tháng Giêng Âm lịch là lễ cúng Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế, mang nhiều ý nghĩa sâu sắc. Đây là thời điểm khởi đầu cho một năm mới, là dịp để mọi người gửi gắm hy vọng vào một năm mới an khang, thịnh vượng. Nghi lễ này thể hiện mong ước về sự phù hộ độ trì của Đức Ngọc Hoàng cho cuộc sống, sức khỏe, gia đình và công việc được thuận lợi, may mắn. Đặc biệt, đối với những người làm nông, đây là dịp để cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
4. Mâm cúng mùng 9 tháng Giêng 2026
Vào ngày vía Đức Ngọc Hoàng, gia chủ cần chuẩn bị các lễ vật sau:
- Nhang
- Đèn cầy (hoặc nến)
- Một bình hoa tươi
- Trà hoặc nước lọc
- Một đĩa trái cây
- Một cặp mía vàng (nguyên ngọn)
- Các loại bánh, kẹo hoặc các phẩm vật khác.
Trong văn hóa dân gian, lễ vật cúng vía Đức Ngọc Hoàng còn được gọi là “lục lễ”, bao gồm nhang, đèn, hoa, quả… Điểm đặc biệt trong lễ vật này là trà dâng lên Đức Ngọc Hoàng thường được chuẩn bị trong 9 chén nhỏ.
Bên cạnh đó, các loại “phẩm” dùng để cúng tế cũng cần được chuẩn bị kỹ lưỡng. Đây thường là các loại đồ khô như bột khoai mì, nấm đông cô, tàu hũ, nấm phổ tai, táo tàu sấy, bún khô… Số lượng các vật phẩm này nên theo số lẻ như 3, 5 hoặc 7.
Đường thỏi cũng là một lễ vật quan trọng trong ngày mùng 9 tháng Giêng.
Ngoài “lục lễ”, gia chủ cũng cần chuẩn bị thêm đường đổ khuôn, vàng mã và một cặp mía vàng còn nguyên ngọn. Vàng mã có thể bao gồm các thếp tiền vàng và một cặp thùng giấy (một chiếc màu vàng, một chiếc màu bạc).
5. Tại sao chọn ngày mùng 9 để cúng vía?
Việc lựa chọn ngày mùng 9 Âm lịch để cúng vía Trời chủ yếu bắt nguồn từ phong tục văn hóa Trung Quốc. Trong văn hóa phương Đông, các con số đều mang những ý nghĩa riêng biệt:
- Ngày số 1: Tượng trưng cho sự khởi đầu, vĩ đại.
- Ngày số 2: Tượng trưng cho Âm Dương, Trời Đất.
- Ngày số 3: Tượng trưng cho Tam Tài (Thiên – Địa – Nhân).
- Ngày số 4: Tượng trưng cho Tứ Tượng (Thái Dương, Thái Âm, Thiếu Dương, Thiếu Âm).
- Ngày số 5: Tượng trưng cho Ngũ Hành (Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ).
- Ngày số 6: Tượng trưng cho Lục Hợp (Bốn phương Đông, Tây, Nam, Bắc và Thượng, Hạ).
- Ngày số 7: Tượng trưng cho Thất Tinh (Bảy vì sao).
- Ngày số 8: Tượng trưng cho Bát Quái (Tám quẻ).
- Ngày số 9: Tượng trưng cho Cửu Trùng Thiên, sự bao la, vĩnh cửu.
Do đó, ngày mùng 9 Âm lịch, sau Tết Nguyên Đán, được chọn là ngày để dâng lễ và thực hiện nghi thức cầu nguyện, thể hiện lòng tôn kính đối với Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế – vị vua tối cao cai quản trời đất và vạn vật.
6. Văn khấn Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế
Việc chuẩn bị bài văn khấn là một phần quan trọng trong lễ cúng vía Đức Ngọc Hoàng, giúp gia chủ bày tỏ lòng thành kính và cầu mong những điều tốt đẹp cho năm mới. Sau khi đã bày biện lễ vật, bạn có thể tham khảo bài văn khấn sau đây:
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Con xin cung thỉnh Đức Vua Cha Ngọc Hoàng Thượng Đế, Đức Vua Cha Bát Hải, Đức Vua Cha Thủy Tề, Hội đồng Đức Vua Cha.
Con xin cung thỉnh Quan Nam Tào, Bắc Đẩu, Tứ Đại Thiên Vương, Thiên Long Hộ Pháp.
Con xin cung thỉnh Ngũ vị Hoàng tử, Ngũ vị Tiên Ông.
Con xin cung thỉnh Đức Hoàng Thiên Quốc Mẫu, Mộc Công Thiên Mẫu, Mẫu Bát Hải, Mẫu Thủy Tề, Thánh Mẫu Cửu Trùng Thiên.
Con xin cung thỉnh Đức Phật A Di Đà, Đức Phật Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, Giáo chủ cõi Cực Lạc, Đức Phật Mẫu Chuẩn Đề, Quan Thế Âm Bồ Tát.
Con xin cung thỉnh Đức Phật Hoàng Trần Nhân Tông, cùng muôn ngàn Chư vị Phật, Chư vị Bồ Tát, các Chư vị La Hán, các Đức Hộ Pháp.
Con xin cung thỉnh các Vua, các Mẫu, các Chầu, các Quan, Mẫu Đệ Nhất, Mẫu Đệ Nhị, Mẫu Đệ Tam, Tam Tòa Đức Thánh Mẫu.
Con xin cung thỉnh Tứ Phủ Chầu Bà, Tứ Phủ Vạn Linh, Long Thiên Thánh Chúng vị tiền.
Con xin cung thỉnh các vị Tiên Thiên, Tiên Thánh, Tiên Thần, Đức Thánh Tản Viên Sơn Thần, Đức Thánh Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, các Thánh Cô, Thánh Cậu, Hồn thiêng Sông Núi.
Con xin cung thỉnh các Quan Thần linh Bản địa, Thần Hoàng Bản Thổ, Thần Công Thổ Địa, Thần Tài, Thần Quân Táo Công, muôn vàn chư vị Thần linh đang cai quản tại [Địa chỉ nhà].
Con xin cung thỉnh Đức Thánh Tổ dòng họ [Bố hoặc Chồng], Bà Cô Tổ dòng họ [Mẹ hoặc Vợ], các Cụ Tổ Tiên hai bên Nội Ngoại, các Hội đồng Bà Cô Ông Mãnh, các Vong linh, Hương hồn dòng họ [Tên dòng họ], các Cô Bé Đỏ, Cậu Bé Đỏ.
Hôm nay là ngày… tháng… năm… (Âm lịch), Chúng con là: [Họ tên chồng], [Họ tên vợ], cùng các con [Liệt kê tên các con] thành tâm sửa biện lễ vật, lòng thành kính dâng lên Trời, Phật, các Cung, các Cõi linh thiêng.
Cầu xin các Ngài gia hộ độ trì cho chúng con được âm phù, dương trợ, được trên kính, dưới nhường, được bạn bè người thân giúp đỡ, công việc làm ăn thuận buồm xuôi gió. Cầu cho gia đình chúng con Nhà cửa yên ấm, bình an, vợ chồng hòa thuận, con cái khỏe mạnh, có tài có lộc, có đủ phương tiện để làm phúc, tích đức, làm rạng danh cho dòng họ, Tổ tiên.
Lễ mọn lòng thành, xin các Ngài, các Cung, các Cõi linh thiêng chứng giám, chấp lễ, chấp lời cầu xin thỉnh nguyện của chúng con.
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
- Hướng dẫn văn khấn cầu duyên tại chùa
Văn khấn cầu duyên tại chùa Ngọc Hoàng
Ngoài việc cầu mong tài lộc, công danh, nhiều người còn tìm đến chùa Ngọc Hoàng để cầu duyên. Nghi thức cầu duyên tại đây tương tự như ở các chùa khác. Bạn cần chuẩn bị đầy đủ lễ vật (hương, sớ, hoa quả, vàng mã…) và đọc bài văn khấn sau:
Nam Mô A Di Đà Phật (3 lần)
Kính lễ Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế.
Kính lễ Công chúa Cửu Dung Thanh Vân, Công chúa Lục Cung.
Bài cúng Thiên Tiên Quỳnh Quỳnh Hoa Mẫu Liễu Hạnh.
Kính tặng Nhị Cô Sơn Lâm, Mẫu Thượng Ngàn.
Kính lễ Đức Mẹ Thứ Ba của sự An Ủi.
Con tên là: [Họ và tên của bạn], sinh sống tại: [Địa chỉ của bạn].
Hôm nay là ngày [Ngày Âm lịch], con đến [Tên chùa/đền] thành tâm khấn nguyện Mẫu Liễu Hạnh, Mẫu Thượng Ngàn và Mẹ Thoại, xin các Mẫu thương xót cho duyên phận trăm năm của con chưa thành. Xin ban cho con một mối lương duyên tốt đẹp, sớm tìm được ý trung nhân, để cuộc sống vợ chồng hòa thuận, sinh con đàn cháu đống, gia đình sung túc, con cái khỏe mạnh, bình an.
Con nay thành tâm đảnh lễ trước các Mẫu, cúi xin được che chở, độ trì cho con được như ý nguyện.
Nam Mô A Di Đà Phật. (3 lần)
7. Giờ đẹp cúng Vía Ngọc Hoàng 2026
Theo quan niệm dân gian, thời điểm thích hợp nhất để thực hiện lễ cúng vía Đức Ngọc Hoàng là vào giờ Tý (từ 23h đến 1h sáng). Đây là thời khắc giao thoa giữa ngày cũ và ngày mới, khi đất trời còn tĩnh lặng và vạn vật chưa thức giấc, rất phù hợp để dâng lễ và cầu nguyện.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về lễ cúng Vía Trời. Để tìm hiểu sâu hơn về các nghi thức tâm linh và các bài Văn khấn khác, đừng ngần ngại khám phá chuyên mục của chúng tôi.
