Tưởng nhớ và tri ân những bậc tiền nhân đã khai sinh và gây dựng nên các ngành nghề là một truyền thống văn hóa đẹp đẽ, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc và mong ước về một năm làm việc thuận buồm xuôi gió. Nhằm tôn vinh công lao của các vị Tổ sư, năm 2026 sẽ giới thiệu những bài văn khấn mới nhất, độc đáo, giúp kết nối bạn với tri thức tâm linh trên Website Chia sẻ Đạo Phật.
Lễ cúng Tiên Sư, hay còn gọi là lễ cúng Thánh Sư hoặc cúng Tổ nghề, là một nét đẹp văn hóa truyền thống mang ý nghĩa sâu sắc. Lễ này thường được tổ chức vào các ngày từ mùng 7 đến mùng 9 tháng Giêng Âm lịch hàng năm, là dịp để những người làm nghề bày tỏ lòng biết ơn và cầu mong sự phù hộ.
Trong nhiều ngành nghề, ngày giỗ Tổ Sư đã được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, đối với những ngành nghề mà ngày giỗ Tổ không được biết đến, ngày mùng 9 tháng Giêng Âm lịch được chọn làm ngày chung để tưởng nhớ và cúng bái Thánh Sư. Bài văn khấn cúng Tiên Sư – Thánh Sư là phần không thể thiếu trong lễ này, giúp gia chủ dâng lên lời cầu mong về sự thuận lợi, may mắn trong công việc suốt cả năm.
1. Tiên Sư là ai và ý nghĩa của việc cúng Tiên Sư
Tiên Sư, hay còn gọi là Thánh Sư hoặc Nghệ Sư, là người được xem là ông tổ khai sinh và sáng lập ra một nghề nghiệp. Họ là những người có công lao to lớn trong việc hình thành, phát triển và gìn giữ các ngành nghề, tạo điều kiện cho thế hệ sau có sinh kế và sự phát triển.
Việc tổ chức lễ cúng Tiên Sư thể hiện lòng tôn kính, sự biết ơn sâu sắc đối với công lao của những người đi trước. Tại nhiều địa phương, lễ cúng này còn được gọi là “cúng Tổ ngành”. Nhiều nơi đã xây dựng các miếu thờ chung để cộng đồng những người cùng ngành nghề có thể tụ họp, thực hiện nghi lễ, thể hiện tinh thần đoàn kết và sự thành kính.
Lễ cúng Tiên Sư thường diễn ra vào các ngày mùng 7, mùng 8 hoặc mùng 9 tháng Giêng Âm lịch. Đây không chỉ là dịp để tưởng nhớ mà còn là cơ hội để những người cùng làm nghề gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau trên con đường phát triển sự nghiệp.
2. Cúng Thánh Sư trong các dịp lễ
Ngoài các dịp lễ Tết lớn, gia chủ thường thực hiện lễ cúng Thánh Sư vào những ngày Sóc Vọng (mùng 1, Rằm Âm lịch) hoặc khi cúng Gia tiên. Lễ vật cúng Thánh Sư thường tương tự như lễ cúng Thổ Công, chủ yếu là đồ chay với xôi, chè, giấy vàng bạc, trầu cau, hoa quả, rượu, trà. Tuy nhiên, tùy theo điều kiện và tâm thành, một số gia đình có thể chuẩn bị thêm đồ mặn như gà, giò heo.
Ngày Kỵ Nhật của Thánh Sư là dịp quan trọng nhất trong năm để tưởng nhớ. Vào ngày này, các miếu phường thường tổ chức lễ giỗ chung, và các gia đình cũng có thể tự tổ chức lễ cúng tại nhà để bày tỏ lòng thành kính với vị Tổ sư của ngành nghề mình.
Đối với những ngành nghề không rõ ngày Kỵ Nhật của Thánh Sư, ngày mùng 9 tháng Giêng Âm lịch được chọn làm ngày Tiên Sư chung. Mục đích là để cầu mong Thánh Sư phù hộ cho ngành nghề luôn gặp nhiều may mắn, tấn tài tấn lộc trong năm mới.
Trong quá trình làm nghề, khi gặp khó khăn hay thử thách, nhiều người thường làm lễ cúng Thánh Sư để cầu mong nhận được sự gia hộ, giúp vượt qua trở ngại và gặp nhiều thuận lợi.
3. Chuẩn bị lễ vật cúng Tiên Sư
Việc chuẩn bị lễ vật cúng Tiên Sư vào ngày mùng 9 tháng Giêng Âm lịch thường có nhiều điểm tương đồng với lễ cúng ông Công, ông Táo hay cúng Gia tiên. Lễ vật cần được chuẩn bị chu đáo, thể hiện sự thành kính và lòng biết ơn đối với các vị Thánh Sư, đồng thời cầu mong sự phù hộ cho gia đình, công việc.
Lễ vật có thể là đồ chay hoặc đồ mặn, tùy thuộc vào điều kiện và phong tục của từng gia đình. Đồ cúng chay có thể bao gồm hoa quả, bánh kẹo, trong khi đồ mặn có thể có thêm xôi, gà luộc, giò chả.
Bất kể là lễ vật gì, những vật phẩm không thể thiếu trong mâm cúng Tiên Sư bao gồm hương (nhang), đèn/nến, nước, rượu, gạo, trầu cau, tiền vàng và bài văn khấn Tiên Sư.
4. Văn khấn Tiên Sư – Thánh Sư cổ truyền
Nam Mô A Di Đà Phật! (Đọc 3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Kính lạy Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn Thần,
Con kính lạy ngài Quản Đạo Thần linh, ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ Địa, ngài Bản gia Táo Phủ Thần Quân.
Con kính lạy các vị Tôn Thần cai quản trong xứ này.
Tín chủ con tên là:………………………………………………………..
Ngụ tại địa chỉ:……………………………………………………………..
Hôm nay là ngày …… tháng …… năm …… Âm lịch.
Tín chủ con với lòng thành sắm sửa lễ vật, hương hoa, trà quả, thành tâm dâng lên trước án.
Nhân đây, tín chủ con xin thành tâm kính mời:
Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ Chư vị Tôn Thần, ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ Địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng các Ngài Tôn Thần.
Con xin kính mời ngài Thánh Sư của nghề………………………………………………………..
Cúi xin Chư vị Tôn Thần, Thánh Sư của nghề……………………………………………………….. thương xót, giáng lâm trước án, chứng giám cho lòng thành của tín chủ.
Tín chủ con xin kính cẩn dâng lễ vật, kính mong Chư vị Tôn Thần, Thánh Sư nhận lễ và phù trì cho gia đình chúng con.
Cầu cho gia đình chúng con luôn được an lạc, công việc làm ăn hanh thông, tấn tài tấn lộc, vạn sự như ý.
Cầu cho tâm đạo ngày càng mở mang, sở cầu được ứng nghiệm, sở nguyện được tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam Mô A Di Đà Phật! (Đọc 3 lần)
5. Giờ đẹp để cúng Tiên Sư
Thời điểm lý tưởng để thực hiện lễ cúng Tiên Sư là vào các giờ Hoàng Đạo trong ngày, bao gồm giờ Thìn (7h-9h), giờ Ngọ (11h-13h), giờ Mùi (13h-15h) và giờ Tuất (19h-21h). Tuy nhiên, nên ưu tiên thực hiện vào buổi sáng (từ 7h đến 11h) hoặc đầu giờ chiều (từ 13h đến 15h), khi không khí trong lành và dương khí dồi dào, tránh thực hiện quá muộn.
6. Đánh giá ngày mùng 9 tháng Giêng 2026
Theo quan niệm phong thủy, con số 9 thường mang ý nghĩa tốt đẹp. Tuy nhiên, để xác định ngày mùng 9 tháng Giêng năm 2026 (Âm lịch) là ngày tốt hay xấu, cần xem xét các yếu tố chi tiết.
Ngày mùng 9 Tết 2026 rơi vào Thứ Năm, ngày 26 tháng 02 năm 2026 Dương lịch.
Theo lịch Vạn Niên, ngày mùng 9 Tết năm Bính Ngọ (2026) được đánh giá là một ngày có tính chất Hắc Đạo, cụ thể là ngày Bạch Hổ Hắc Đạo. Dưới đây là một số thông tin chi tiết về ngày này:
- Can Chi: Ngày Bính Ngọ, tháng Mậu Dần, năm Bính Ngọ.
- Hành và Tiết: Ngày này thuộc hành Thủy, tiết Lập Xuân, trực Định. Trực Định thường tốt cho việc cầu tài, ký kết hợp đồng, động thổ, xây dựng, nhưng cần tránh các việc như tố tụng, tranh chấp, chữa bệnh, mua bán gia súc.
- Xung khắc: Ngày này xung khắc với các tuổi Mậu Tý, Canh Tý, Giáp Thân, Bính Thân.
- Hướng xuất hành: Ngày mùng 9 tháng Giêng 2026 không được đánh giá là ngày tốt để xuất hành. Nếu cần thiết phải xuất hành, nên đi về hướng Tây Nam để đón Hỷ Thần hoặc hướng Chính Đông để đón Tài Thần.
Giờ đẹp ngày mùng 9 Tết 2026
Các khung giờ Hoàng Đạo (giờ đẹp) trong ngày mùng 9 tháng Giêng Âm lịch năm 2026, phù hợp cho việc khởi sự các việc quan trọng hoặc thực hiện nghi lễ cúng bái:
- Giờ Dần (3h – 5h)
- Giờ Thìn (7h – 9h)
- Giờ Tỵ (9h – 11h)
- Giờ Thân (15h – 17h)
- Giờ Tuất (19h – 21h)
- Giờ Hợi (21h – 23h)
7. Ý nghĩa sâu sắc của việc cúng Tiên Sư – Cúng Tổ nghề
Bên cạnh việc thờ cúng tổ tiên và các vị thần linh cai quản, lễ cúng giỗ Tổ nghề mang một ý nghĩa quan trọng, thường bị lãng quên. Vào dịp này, việc chuẩn bị một mâm cúng trang nghiêm để tưởng nhớ là điều cần thiết, bởi:
- Tưởng nhớ và biết ơn: Lễ cúng Tổ nghề không chỉ là dịp để tưởng nhớ người đã sáng lập ra ngành nghề mà còn thể hiện lòng biết ơn đối với công lao của những người đã gìn giữ, phát triển và làm cho nghề nghiệp ngày càng phát triển, mang lại thu nhập và sự ổn định cho cộng đồng.
- Cầu mong sự phù hộ: Ngoài việc thể hiện lòng biết ơn, đây còn là dịp để những người đang hoạt động trong ngành nghề cầu xin các vị Tổ sư phù hộ, che chở để công việc luôn thuận lợi, gặp nhiều may mắn và tránh được những rủi ro không đáng có.
Hy vọng những thông tin và bài văn khấn trên sẽ giúp bạn thực hiện nghi lễ cúng Tiên Sư một cách trang trọng và ý nghĩa. Để tìm hiểu sâu hơn về các nghi thức tâm linh và văn hóa truyền thống, hãy khám phá thêm trong chuyên mục Văn khấn.
