Khi năm cũ dần khép lại, không khí sum vầy bên mâm cỗ tất niên không chỉ là dịp để gia đình quây quần mà còn là nghi thức thiêng liêng gửi gắm bao hy vọng cho năm mới. Để nghi lễ thêm trọn vẹn, việc chuẩn bị lễ vật và hiểu rõ ý nghĩa của từng thành phần là vô cùng quan trọng, như cách Chiasedaophat mang đến sự tinh tế và tâm thành cho mỗi gia đình.
Cuối năm là thời điểm các gia đình quây quần chuẩn bị mâm cỗ tất niên, một nghi lễ ý nghĩa đánh dấu sự khép lại của một năm cũ và chào đón năm mới. Dưới đây là những thông tin về lễ cúng tất niên, văn khấn theo phong tục truyền thống, phù hợp để chuẩn bị đón Tết Bính Ngọ 2026.
Mâm Lễ Cúng Tất Niên Gồm Những Gì?
Việc chuẩn bị mâm lễ cúng tất niên thường tùy thuộc vào điều kiện kinh tế và phong tục tập quán của từng gia đình, từng vùng miền, nhằm thể hiện lòng thành kính và sự chu đáo.
Các lễ vật thường có trên mâm cúng Tất niên bao gồm:
- Mâm ngũ quả
- Hương, hoa tươi
- Giấy tiền vàng mã
- Đèn nến
- Trầu cau
- Trà
- Rượu
- Bánh chưng hoặc bánh tét
- Mâm cỗ thức ăn (có thể là chay hoặc mặn)
Gợi ý mâm cỗ mặn cúng tất niên theo phong cách 3 miền:
Ở miền Bắc, mâm cỗ thường không thể thiếu bát canh măng chân giò hầm, bánh chưng, các món giò lụa, giò xào, nem rán…
Miền Trung thường có bánh chưng, bánh tét, giò lụa, gà trộn rau răm, thịt heo luộc, giá chua…
Miền Nam hay có bánh tét, canh măng, thịt kho tàu, gỏi tôm thịt, nem, chả giò…
Trước đây, mâm cỗ tất niên truyền thống của người Việt thường tuân theo quy tắc “6 bát, 8 đĩa” với các món ăn cầu kỳ như bát măng, bóng, mực, nấm, miến, mọc và đĩa gà luộc, giò lụa, chả quế, trứng muối, dưa hành, bánh chưng, lòng gà xào dứa, cá kho. Tuy nhiên, theo thời gian, các món ăn trên mâm cỗ cũng dần được thay đổi để phù hợp hơn với cuộc sống hiện đại.
Sau khi bày biện lễ vật lên bàn thờ, người đàn ông lớn tuổi nhất trong gia đình thường sẽ là người đại diện thắp hương và đọc văn khấn, kính mời thần linh, tổ tiên về cùng gia đình đón Tết.
Văn Khấn Tất Niên Theo “Văn Khấn Cổ Truyền Việt Nam”
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần.
Con kính lạy các Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy Ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa Tôn thần.
Con kính lạy các Ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, Bản gia Táo quân, cùng tất cả các vị thần linh đang cai quản trong xứ này.
Con kính lạy chư gia Cao Tằng Tổ khảo, Cao Tằng Tổ tỷ, và các vị tiên linh nội ngoại họ … (họ của gia đình).
Hôm nay là ngày … tháng Chạp, năm Bính Ngọ 2026.
Tín chủ (chúng) con là: … (tên người làm lễ)
Ngụ tại: … (địa chỉ gia đình).
Trước án kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới. Chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sửa phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng Thiên Địa tôn thần, phụng hiến Tổ tiên, truy niệm chư linh. Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia lớn bé, trẻ già bình an, thịnh vượng, bách sự như ý, vạn sự tốt lành, luôn luôn mạnh khỏe, gia đình hòa thuận.
Thành tâm bái thỉnh, cúi xin chư vị tôn thần và gia tiên nội ngoại chứng giám phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần, 3 lạy).
Văn Khấn Tất Niên Theo Sách “Văn Khấn Nôm Truyền Thống”
Nam mô A Di Đà Phật
Nam mô A Di Đà Phật
Nam mô A Di Đà Phật
Kính lạy:
– Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
– Ngài Kim niên đương cai Thái Tuế Chí đức Tôn thần.
– Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương.
– Các Ngài Ngũ Phương, Ngũ thổ Long mạch Tài thần. Bản gia Táo quân cùng tất cả các vị thần linh đang cai quản ở trong xứ này.
– Chư gia Cao Tằng Tổ khảo, Cao Tằng Tổ tỷ, và các vị tiên linh nội ngoại.
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp, năm Bính Ngọ 2026. Tín chủ chúng con là: … (tên người làm lễ).
Ngụ tại: … (địa chỉ gia đình).
Trước án tọa kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới. Nay là ngày 30 Tết, chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sửa vật phẩm hương hoa, cơm canh đã soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng Thiên địa Tôn thần, phụng hiến tổ tiên, truy niệm chư linh. Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị Tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia lớn bé, trẻ già bình an, thịnh vượng.
Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Để hoàn thiện hơn nữa về nghi thức truyền thống này, mời bạn khám phá thêm nhiều nội dung hữu ích tại chuyên mục Văn khấn.
