Với ba thập kỷ gắn bó cùng công tác từ thiện, Đại đức Thích Nguyên Quang không chỉ là người nhận nhiều bằng khen mà còn là người truyền cảm hứng về lòng nhân ái theo tinh thần Phật giáo. Giữa bối cảnh thiên tai khốc liệt, những chia sẻ của thầy về hành trình phụng sự cộng đồng đã mang lại nguồn năng lượng tích cực, lan tỏa tình yêu thương và sự an lạc đến mọi người, minh chứng cho những giá trị cốt lõi mà Chia sẻ Đạo Phật luôn đề cao.
Đại đức Thích Nguyên Quang đã nhận được nhiều giấy khen và bằng khen từ các cơ quan, ban, ngành của tỉnh Nghệ An, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Đồng Tháp và Quận Phú Nhuận (TP. HCM) cho những đóng góp tích cực trong hoạt động thiện nguyện.
Trong bối cảnh nắng nóng và hạn mặn ảnh hưởng nghiêm trọng đến khu vực miền Tây, Đại đức đã có cuộc trò chuyện với Phatgiao.org.vn. Những chia sẻ về tấm lòng và hành động của cá nhân thầy cùng nhóm từ thiện do thầy sáng lập đã mang đến cảm giác mát lành và nguồn năng lượng an lành, yêu thương.
Đại đức Thích Nguyên Quang – người đã dành 30 năm cho các hoạt động từ thiện theo tinh thần Phật giáo. Ảnh: NVCC
“Nghiệp” thiện nguyện: Dấu ấn 30 năm cống hiến
Thưa Đại đức, với vai trò trưởng nhóm Phật tử từ thiện Nguyên Quang, cơ duyên nào đã đưa thầy đến với việc thành lập nhóm từ thiện này?
– Giá trị cốt lõi của Phật giáo là hướng về con người, lấy con người làm trung tâm. Mọi hoạt động xã hội đều nhằm mục đích mang lại lợi ích cho con người, giúp họ vượt qua khó khăn về vật chất và tìm kiếm chỗ dựa tinh thần vững chắc. Qua đó, chúng tôi mong muốn góp phần xây dựng một xã hội an lạc, toàn thiện và hạnh phúc.
Xuất phát từ lẽ đó, từ năm 1993, bản thân tôi cùng gia đình đã thường xuyên tổ chức các hoạt động trao quà cho các hộ nghèo. Ban đầu, quy mô còn nhỏ, chỉ gói gọn trong phạm vi gia đình. Tuy nhiên, với mong muốn giúp đỡ được nhiều hoàn cảnh khó khăn hơn, tôi đã tìm kiếm những người cùng chung tâm nguyện để cùng nhau lan tỏa tình thương đến với những mảnh đời kém may mắn.
Nhóm từ thiện Nguyên Quang chính thức được thành lập vào năm 1993, ban đầu chỉ với sự tham gia của anh em trong gia đình và một số bạn bè thân thiết.
Trải qua thời gian hoạt động, đến nay, nhóm đã quy tụ hơn 50 thành viên đến từ khắp các tỉnh thành trên cả nước. Chúng tôi đến với nhau bằng niềm tin của người con Phật, trên tinh thần tự nguyện và lòng nhân ái, chung tay giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn. Khi bước trên con đường tu học và xuất gia, tôi nghiệm thấy rằng, có lẽ đây chính là “nghiệp” của đời mình.
Nhóm Phật tử từ thiện Nguyên Quang đã hoạt động được hơn 30 năm. Nhìn lại chặng đường đã qua, chương trình nào khiến thầy ấn tượng nhất?
– Với phương châm “Lấy từ bi làm lẽ sống, lấy trí tuệ làm sự nghiệp”, nhóm Phật tử từ thiện Nguyên Quang đã phát huy cao tinh thần trách nhiệm, gieo duyên lành đến bà con có hoàn cảnh khó khăn trên khắp các vùng miền của Việt Nam, đồng thời mở rộng hoạt động sang các nước láng giềng như Lào và Campuchia.
Trong suốt 30 năm qua, bình quân mỗi năm, chúng tôi đã xây dựng khoảng 10-15 ngôi nhà tình nghĩa, mỗi căn trị giá từ 30-50 triệu đồng. Bên cạnh đó, hàng ngàn suất quà đã được trao tặng cho các hộ nghèo, học sinh nghèo hiếu học, gia đình chính sách. Chúng tôi cũng đã hỗ trợ xây dựng cơ sở vật chất trường học, trao tặng xe lăn, xe lắc cho người khuyết tật, duy trì chương trình “bát cháo tình thương”, tổ chức khám và cấp phát thuốc miễn phí, cũng như hỗ trợ các mô hình sinh kế cho phụ nữ nghèo…
Hiện tại, tôi và nhóm đang nhận đỡ đầu 20 em học sinh từ bậc THCS cho đến khi các em đủ 18 tuổi. Chúng tôi cũng nhận phụng dưỡng 6 Bà mẹ Việt Nam anh hùng và thân nhân liệt sĩ.
Tổng kinh phí chi cho các chương trình từ thiện của nhóm mỗi năm lên đến gần 1 tỷ đồng.
Đại đức Thích Nguyên Quang cùng các thành viên trong hoạt động xây nhà cho người dân có hoàn cảnh khó khăn. Ảnh: NVCC
Với quy mô hoạt động và nguồn kinh phí không nhỏ, Đại đức đã vận động các nguồn lực như thế nào?
– Nhờ những đóng góp thiết thực cho cộng đồng, nhóm đã nhận được sự đồng tình và ủng hộ mạnh mẽ từ nhiều nhà hảo tâm cùng chính quyền địa phương.
Với đội ngũ thành viên đông đảo, việc quyên góp, huy động tiền và vật chất cho hoạt động từ thiện diễn ra khá thuận lợi. Nguồn lực đến từ sự hỷ tâm đóng góp của cá nhân, sự hiến tặng bằng tiền mặt và hiện vật của các doanh nghiệp, doanh nhân trong và ngoài nước. Tất cả nguồn lực này đều được sử dụng cho mục đích cứu trợ nhân đạo, xóa đói giảm nghèo, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ tinh thần và động viên những người gặp hoạn nạn…
Đối tượng mà nhóm hướng tới là những người yếu thế trong xã hội, bao gồm hộ nghèo, người già neo đơn, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Chúng tôi phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để xác định chính xác những trường hợp đủ điều kiện nhận hỗ trợ.
Đại đức Thích Nguyên Quang tham gia hoạt động hỗ trợ xây nhà nhân ái cho người dân tại huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Ảnh: NVCC
Từ thiện: Mang đạo vào đời, lan tỏa yêu thương
Theo Đại đức, hoạt động từ thiện có phải là biểu hiện của tinh thần “nhập thế”, “dấn thân” của Phật giáo và là hạnh cứu khổ của người xuất gia?
– Từ thiện là hành động gieo trồng phước đức cho hiện tại và tương lai, xuất phát từ lòng từ bi và thực hành hạnh xả ly. Tất cả thành viên của nhóm đều là những người có lòng nhân ái, luôn sẵn lòng giúp đỡ người khác.
Sự tử tế được thể hiện qua hành động giúp đỡ, chia sẻ và sẵn sàng hy sinh vì lợi ích của cộng đồng. Một xã hội có nhiều người tử tế sẽ là nơi mọi người cảm thấy hạnh phúc, gắn kết và tôn trọng lẫn nhau.
Nhóm chúng tôi bao gồm nhiều thành viên đa sắc tộc và đa tôn giáo, do đó, chúng tôi chỉ tập trung vào các giá trị chân-thiện-mỹ, lòng nhân ái và tinh thần “lá lành đùm lá rách” – những yếu tố cốt lõi làm nên bản chất của người tử tế. Tôi tin rằng, đối với người con Phật, tham gia từ thiện chính là phương cách thiết thực để thực hành hạnh bố thí. Đối với bản thân tôi, một người xuất gia, đây là hành động nhập thế, mang đạo Phật vào đời sống thực tại.
Đại đức sắp xếp thời gian như thế nào để vừa quản lý, điều hành nhóm từ thiện, tham gia các chương trình và vẫn đảm bảo việc tu học?
– Tôi luôn tuân thủ nguyên tắc “giờ nào việc đó”. Thời khóa tu tập tại chùa là ưu tiên hàng đầu. Bên cạnh đó, các công việc Phật sự khác được lên kế hoạch theo năm, quý và tháng. Tuy nhiên, công việc thiện nguyện thường phát sinh thêm và không bị giới hạn bởi kế hoạch. Các chương trình từ thiện thường được tổ chức vào cuối tuần, tạo điều kiện cho các thành viên đang làm việc tại cơ quan nhà nước, công ty, xí nghiệp có thể tham gia.
Đối với tôi, việc tham gia từ thiện, đến với những nơi cần sự giúp đỡ chính là phương cách hành hạnh bố thí. Tôi xem hoạt động từ thiện như một kênh hoằng pháp và là phương tiện để thực hành Phật pháp theo đúng lời Phật dạy.
Ngoài thời gian dành cho công tác từ thiện, chùa chúng tôi còn tổ chức các khóa tu học định kỳ hàng tháng, dành cho Phật tử và những người có lòng mến đạo Phật. Tôi thường kết hợp các khóa tu này để thuyết pháp, trao quà từ thiện, chuyên tâm làm phước và hồi hướng công đức vào cuối buổi.
Mỗi năm, Đại đức Thích Nguyên Quang dẫn dắt nhóm thực hiện nhiều hoạt động từ thiện với tổng kinh phí lên đến 1 tỷ đồng. Ảnh: NVCC
Thực hành từ thiện tùy duyên và thiết thực
Có câu nói “của cho không bằng cách cho”, “của nhận không bằng cách nhận”. Vậy theo Đại đức, làm thế nào để hoạt động từ thiện đạt được sự thiết thực nhất?
– Cuộc sống có muôn vàn màu sắc và mỗi chúng sanh đều mang trong mình những nghiệp duyên khác nhau, không ai giống ai. Chúng tôi cũng không ngoại lệ.
Thực tế, mọi vấn đề đều có hai mặt, thuận và nghịch, đôi khi gây mệt mỏi và chán nản. Tuy nhiên, chúng tôi xác định rằng sinh ra là để phụng sự. Chúng tôi luôn dựa vào giáo lý “tùy duyên” của đạo Phật để giải quyết mọi tình huống một cách hoan hỷ và an lạc.
Hành động cho và nhận không hề đơn thuần, nó bao hàm cả nét văn hóa, sự chân thành và tế nhị của cả người cho và người nhận. Làm sao để người nhận không cảm thấy mình đang bị thương hại, mà thay vào đó là niềm vui khi nhận được thứ mình cần, cảm giác được tôn trọng và chia sẻ niềm vui, hạnh phúc. Chính vì vậy, trước mỗi chương trình từ thiện, điều đầu tiên tôi trao đổi với các thành viên là phải luôn tế nhị và quan tâm đến đối tượng nhận quà, để họ cảm nhận được tình yêu thương và sự ấm áp từ chúng ta.
Nhóm Phật tử từ thiện Nguyên Quang không thực hiện các hoạt động hỗ trợ dàn trải hay chạy theo xu hướng. Chúng tôi xác định rõ đối tượng, thời điểm và hình thức trợ giúp phù hợp để mang lại hiệu quả cao nhất. Tôi luôn kiên định với quan điểm: cho đi đúng cách và có lý trí, tránh biến những người cần giúp đỡ thành gánh nặng cho chính họ và cho xã hội.
Từ thiện: Nhu cầu sâu xa của lòng nhân ái
Có quan điểm cho rằng an sinh xã hội là trách nhiệm của nhà nước và chính quyền địa phương, người dân không thể gánh vác thay. Đại đức nghĩ sao về điều này?
– Đại đức Thích Nguyên Quang: Chúng ta cần hiểu rằng, đất nước ta vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn. Do đó, việc chăm sóc cộng đồng và an sinh xã hội là trách nhiệm chung của mọi người. Theo truyền thống “lá lành đùm lá rách”, chúng ta nên mở rộng tấm lòng, chung tay cùng nhà nước sẻ chia, giúp đỡ đồng bào nghèo. Điều này không chỉ mang lại sự ấm áp cho họ mà còn tạo thêm cơ hội để họ thoát nghèo, vươn lên. Mỗi một người thoát nghèo đồng nghĩa với việc xã hội thêm phần bình an, bao gồm cả sự bình an của chính chúng ta và gia đình mình.
Tôi nhận thấy ở các nước tiên tiến, người dân cũng rất nhiệt tình tham gia vào công tác an sinh xã hội thông qua các tổ chức phi chính phủ, hội đoàn, các tôn giáo… dù hệ thống an sinh của nhà nước đã khá phát triển. Điều này cho thấy, từ thiện thực sự là một “nhu cầu” sâu xa, bắt nguồn từ lòng trắc ẩn vốn có trong mỗi con người, không phân biệt họ là người phương Đông hay phương Tây, người Việt Nam hay người nước ngoài.
Đại đức Thích Nguyên Quang chia sẻ: “Trên con đường tu học và xuất gia, tôi nghiệm thấy có lẽ đây chính là ‘nghiệp’ của đời mình”. Ảnh: NVCC
Hiện tại, điều gì khiến Đại đức trăn trở nhất?
– Tôi luôn cầu nguyện cho bản thân có đủ nhân duyên để tiếp tục phụng sự, sẻ chia và giúp đỡ đồng bào nghèo, những mảnh đời bất hạnh cho đến hơi thở cuối cùng. Tôi luôn tâm niệm rằng “Phụng sự chúng sanh là cúng dường chư Phật”. Trong thời gian tới, nhóm từ thiện Phật tử Nguyên Quang sẽ tiếp tục kêu gọi các mạnh thường quân chung tay hỗ trợ nhiều chương trình từ thiện tại các địa phương trên cả nước.
Theo kế hoạch, trong năm 2024, nhóm dự kiến sẽ hỗ trợ xây mới 10 ngôi nhà, trao tặng 500-600 phần quà cho hộ nghèo, học sinh, hội viên hội người mù, đỡ đầu các em học sinh mồ côi và tổ chức chương trình “Hơi ấm vùng cao” tại Nghệ An.
Ngoài ra, hàng tháng, nhà chùa và nhóm từ thiện sẽ duy trì chương trình “Bát cháo tình thương” tại Bệnh viện Đa khoa huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An).
Theo Đại đức, làm thế nào để các chương trình thiện nguyện đạt được kết quả cao nhất?
– Trên cương vị trưởng nhóm, tôi nhận thức rằng bản thân mình phải sống một cách chân thành, tôn trọng và gương mẫu. Mọi khoản thu chi đều phải được ghi chép, thống kê đầy đủ, công khai, minh bạch và rõ ràng. Đặc biệt, sự đoàn kết trong nội bộ nhóm là yếu tố then chốt. Từ đó, chúng ta có thể cảm hóa, thu hút các Phật tử có chung lòng từ bi, cùng nhau xây dựng và thực hiện kế hoạch từ thiện hiệu quả.
Khi thực hiện công việc phụng sự, nếu chúng ta rải tâm từ bi và hoan hỷ, thì mọi thiện nguyện sẽ được hoàn thành, mọi khó khăn sẽ được vượt qua và mọi Phật sự sẽ viên mãn.
Xin chân thành cảm ơn Đại đức!
Để hiểu sâu hơn về “nghiệp” thiện nguyện và những hành trình ý nghĩa mà Đại đức Thích Nguyên Quang đã chia sẻ, hãy cùng khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
