Truyền thống an cư kiết hạ, có nguồn gốc sâu xa từ thời Đức Phật Thích Ca, là khoảng thời gian các bậc tu hành tập trung trau dồi giới định tuệ, hướng về nội tâm. Mùa an cư không chỉ là sự tránh trú trong mùa mưa mà còn là cơ hội để phát triển đạo hạnh, như cách những bậc chân tu tại chiasedaophat.com đang thực hành, mang đến những hoạt động ý nghĩa trong mùa an lạc này.
Nguồn gốc và ý nghĩa của An cư kiết hạ
Truyền thống an cư có nguồn gốc từ thời Đức Phật. Theo lịch sử Phật giáo Nam truyền, sau khi thành đạo dưới cội cây Tất-bát-la, Đức Phật đã đến vườn Lộc Uyển, nơi Ngài giảng pháp lần đầu cho năm anh em Kiều-trần-như. Vào năm 531 TCN, Đức Phật cùng các đệ tử đã thực hiện an cư kiết hạ (tạm trú trong mùa mưa) để tập trung giáo hóa. Danh hiệu Bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật cũng bắt nguồn từ thời kỳ này, với năm vị đệ tử đầu tiên là A-nhã Kiều-trần-như, Át-bệ, Bạt-đề, Ma-ha-Câu-ly và Thập-lực Ca-diếp, cùng thực hiện an cư với Đức Phật.
Lý do Đức Phật ban hành An cư là nhằm mục đích duy trì truyền thống chư Phật trong quá khứ; với lòng từ bi lớn của người xuất gia trong đối với côn trùng và những chồi non khi mưa đâm chồi nẩy nở; Để người xuất gia có 3 tháng trau dồi thân tâm, phát huy giới định tuệ, trở về sống nội tâm nhiều hơn là ngoại cảnh. Ảnh minh họa
Trong những năm đầu sau khi thành đạo, các Tỳ-kheo thường xuyên di chuyển để hoằng pháp, bất kể mùa mưa hay mùa nắng, điều này gây ra nhiều khó khăn. Trước tình hình đó, các ngoại đạo đã chỉ trích rằng các đệ tử của Sa-môn Cồ-đàm, khác với chim và kiến biết tìm nơi trú ẩn khi mưa, vẫn tiếp tục di chuyển và có thể giẫm đạp lên côn trùng. Nhận thấy đây là thời điểm thích hợp, Đức Phật đã dùng tuệ nhãn quán xét và ban hành lễ An cư Kiết vũ hàng năm để chư Tăng có thể an lạc tu hành. Mục đích chính của việc ban hành An cư là để duy trì truyền thống của chư Phật trong quá khứ, thể hiện lòng từ bi đối với sự sống của côn trùng và thực vật non trong mùa mưa, đồng thời tạo điều kiện cho người xuất gia có ba tháng để trau dồi thân tâm, phát triển giới, định, tuệ và hướng nội nhiều hơn.
Thuật ngữ “Kiết vũ” trong tiếng Pali là “Vasssa”, có nghĩa là mùa mưa. “Kiết vũ” ám chỉ mùa mưa an vui và hạnh phúc, là thời điểm chư Tăng tu học tốt. Trong Phật giáo Bắc tông, thuật ngữ thông dụng là “An cư kiết hạ” hoặc “nhập hạ”. Để hiểu rõ hơn về An cư Kiết vũ, cần tìm hiểu sâu hơn về Luật tạng để thấy được tầm quan trọng của mùa này.
Thời gian diễn ra An cư
Ở Ấn Độ, một năm có ba mùa: mùa lạnh, mùa mưa và mùa nắng. Mùa mưa thường bắt đầu từ ngày 16 tháng 6 đến Rằm tháng 9 Âm lịch; mùa lạnh kéo dài từ tháng 9 đến tháng 2; và mùa nắng từ tháng 2 đến tháng 6. Việc chọn ngày 16 tháng 6 (hoặc 16/4 Âm lịch theo Bắc tông) để bắt đầu an cư thay vì ngày Rằm có lý do lịch sử. Theo quan niệm xưa của Ấn Độ, một tháng được chia thành hai kỳ: thượng tuần (từ mùng 1 đến Rằm) và hạ tuần (từ ngày 16 đến 30). Ngày 16 là ngày bắt đầu của hạ tuần. Tuy nhiên, truyền thống Phật giáo Bắc tông thường nhập hạ vào ngày 16 tháng 4 Âm lịch và mãn hạ vào Rằm tháng 7 Âm lịch. Thời gian này được phổ biến rộng rãi và trở thành truyền thống, có thể chịu ảnh hưởng từ Phật giáo Trung Hoa cổ đại.
Hoạt động của Tăng Ni trong mùa An cư kiết hạ
Chư Tăng ni đệ từ Đức Phật hằng năm phải an cư để thúc liễm thân tâm trau giồi giới thân huệ mạng, tạm trú thời gian 3 tháng trong mùa mưa. Ảnh: Internet
Trong suốt ba tháng mùa mưa, chư Tăng Ni có trách nhiệm thực hiện an cư để thúc liễm thân tâm, trau dồi giới pháp và phát triển tuệ giác. Việc tạm trú tại một nơi cố định trong thời gian này nhằm tránh gây tổn hại đến phẩm hạnh của người xuất gia và duy trì lòng từ bi đối với các loài sinh vật. Nếu tiếp tục hành đạo trong mùa mưa, có thể làm mất đi những giá trị này.
Là những người đệ tử của Đức Phật, chư Tăng Ni, bất kể ở đâu trên thế giới, đều thực hiện an cư trong mùa mưa (hay còn gọi là “mưa già”). Chư Tăng Ni sẽ tập trung về một trú xứ hoặc tự viện, nơi đây được gọi là “Trường hạ”. Việc không tham gia an cư sẽ khiến Tăng Ni không được tính tuổi hạ lạp (tuổi đạo, công đức tu hành), ảnh hưởng đến việc ghi nhận quá trình cống hiến cho giáo pháp của Đức Phật.
Trong thời gian này, Phật tử tại gia có thể xin phép Ban chức sự và Ban tổ chức Trường hạ để lui tới, cúng dường và cùng tu học với chư Tăng Ni. Hành động này không chỉ giúp duy trì và phát huy chánh pháp mà còn mang lại phước báo và trí tuệ vô lượng cho người tại gia.
Để hiểu rõ hơn về những hoạt động ý nghĩa và tầm quan trọng sâu sắc của mùa An cư kiết hạ, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
