Trong bức tranh tâm linh Đại thừa, Phổ Hiền Bồ Tát nổi bật như một vị đại diện cho đức hạnh và nguyện lực vững bền. Cùng với Văn Thù Bồ Tát, Ngài là một trong những bậc Bồ Tát quan trọng, đóng vai trò hộ trì Đức Phật Thích Ca. Khám phá sâu hơn về ý nghĩa biểu tượng của Ngài và những danh hiệu cao quý trong Mật Tông sẽ giúp ta hiểu rõ hơn về con đường tu tập và giác ngộ mà Ngài đại diện, mời bạn cùng tìm hiểu tại Chia sẻ Đạo Phật.
Phổ Hiền Bồ Tát
Trong Phật giáo Đại thừa, Phổ Hiền Bồ Tát là một trong Tứ đại Bồ Tát, cùng với Quán Thế Âm, Văn Thù và Địa Tạng. Ngài cùng với Bồ Tát Văn Thù đóng vai trò thị giả cho Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Theo truyền thống, Bồ Tát Văn Thù thường được miêu tả cưỡi sư tử đứng bên trái Đức Phật, trong khi Bồ Tát Phổ Hiền, cưỡi voi trắng sáu ngà, đứng hầu bên phải.
Trong khi Bồ Tát Văn Thù đại diện cho trí tuệ, sự chứng ngộ và trí giác của chư Phật, thì Bồ Tát Phổ Hiền lại tượng trưng cho lý trí, sự định tâm và hạnh nguyện, bao hàm lý đức, định đức và hạnh đức của Như Lai.
Sự kết hợp của hai vị Bồ Tát này với Phật Tỳ Lô Giá Na tạo thành Hoa Nghiêm Tam Thánh, biểu trưng cho sự viên mãn của lý trí, định tuệ và hạnh chứng. Trong Mật Tông, Phổ Hiền Bồ Tát còn được biết đến với các danh hiệu như Thiện Nhiếp Kim Cương, Chân Như Kim Cương, Như Ý Kim Cương, và được xem là đồng thể với Kim Cương Tát Đỏa.
Trước khi xuất gia tu hành, Ngài là Năng-đà-nô, con thứ tư của vua Vô Tránh Niệm. Danh hiệu Phổ Hiền lần đầu xuất hiện trong kinh Mạn Đà La Bồ Tát, sau đó được ghi nhận trong nhiều kinh điển quan trọng khác như kinh Hoa Nghiêm và kinh Pháp Hoa, từ đó trở nên quen thuộc và được tôn kính rộng rãi.
Hình tượng Phổ Hiền Bồ Tát thường gắn liền với voi trắng sáu ngà, biểu tượng cho trí tuệ vượt qua mọi chướng ngại. Sáu ngà voi đại diện cho việc chế ngự và làm chủ sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý), giúp hành giả đạt được sự thanh tịnh trong nhận thức. Ngài đứng hầu bên phải Đức Như Lai, tượng trưng cho sự viên mãn của hạnh nguyện và hành trì.
Trong phẩm thứ 28 của kinh Diệu Pháp Liên Hoa, có tên là Phổ Hiền Bồ Tát Khuyến Phát, Ngài đã phát nguyện với Đức Phật rằng, trong 500 năm sau khi Phật nhập Niết Bàn, nếu có chúng sinh nào thọ trì và hoằng dương Kinh Pháp Hoa, Ngài sẽ cưỡi voi trắng sáu ngà đến để hộ trì, che chở khỏi sự xâm phạm của ma quỷ và chướng ngại.
Ngài dạy rằng bất kỳ chúng sinh nào chỉ cần nghe danh hiệu Ngài, thấy hoặc chạm vào hình tượng của Ngài, hoặc thậm chí mơ thấy Ngài, hay chỉ một ngày đêm tưởng niệm về Ngài, đều sẽ không còn thoái chuyển trên con đường tu tập. Đặc biệt, những ai nghe và thấy thân Ngài thanh tịnh sẽ được sinh về cõi tịnh độ.
Tại Việt Nam, cộng đồng Phật tử thường cử hành lễ vía Ngài đản sanh vào ngày 21 tháng 2 Âm lịch và lễ vía Ngài thành đạo vào ngày 23 tháng 4 Âm lịch hàng năm, để tưởng nhớ và noi theo hạnh nguyện cao cả của Ngài.
Hạnh nguyện của Bồ tát Phổ Hiền
Mười hạnh nguyện này là kim chỉ nam cho những ai muốn tu tập theo hạnh Phổ Hiền, hướng đến sự giác ngộ và lợi ích cho chúng sinh:
- Thành tâm kính lễ tất cả chư Phật mười phương.
- Thường xuyên khen ngợi, tán thán những công hạnh vi diệu của Như Lai.
- Thực hành hạnh cúng dường rộng khắp, không phân biệt.
- Thường xuyên sám hối, ăn năn và từ bỏ mọi nghiệp chướng đã tạo.
- Vui mừng và nương theo tất cả các công đức lành.
- Thành tâm cầu thỉnh chư Phật thuyết giảng giáo pháp.
- Nguyện cầu chư Phật trụ thế lâu dài để giáo hóa chúng sinh.
- Luôn luôn tinh tấn học hỏi và tu tập theo lời Phật dạy.
- Thường xuyên hành động vì lợi ích của tất cả chúng sinh, tùy thuận theo chúng.
- Chuyển hóa mọi công đức đã tạo về khắp pháp giới, hồi hướng cho tất cả chúng sinh.
Thực hành mười hạnh nguyện Phổ Hiền chính là con đường viên mãn mọi tâm nguyện, đạt đến sự giác ngộ và giải thoát.
Thần chú Phổ Hiền Bồ Tát
Thần chú của Phổ Hiền Bồ Tát mang một năng lượng tâm linh sâu sắc, thể hiện khát vọng mãnh liệt trên con đường tỉnh thức và mong muốn thấu suốt bản chất chân thực của vạn pháp. Đây là một phương pháp tu tập giúp hành giả nhận diện và vượt qua những ảo tưởng, vô minh che mờ nhận thức.
Thần chú này giúp khai mở nhận thức về các tầng lớp khác nhau của sự biểu hiện, từ đó giúp chúng ta nhận ra rằng sự hiểu biết thông thường có thể bị che lấp bởi những khái niệm và định kiến, khiến cho thực tại hiện ra sai lệch so với bản chất vốn có.
Trong một số truyền thống Mật Tông Tây Tạng, các nghi thức bí truyền cầu nguyện Phổ Hiền Bồ Tát được thực hành để hỗ trợ hành giả đạt đến trạng thái giác ngộ viên mãn trong cõi Pháp giới (dharmadhatu).
Phiên bản ngắn: Samaya Sapayo
Phiên bản tiếng Phạn:
adaṇḍe daṇḍapati daṇḍa-āvartani daṇḍa-kušale daṇḍa-sudhārisudhārapati buddhapaśyane sarvadhāraṇiāvartani saṁvartani saṅgha-parīkṣite saṅgha-nirghātanidharma-parīkṣite sarva-sattva ruta kauśalyā-nugatesiṁha-vikrīḍite anuvarte vartani vartāli svāhā
Phiên bản tiếng Việt:
A đàn địa, đàn đà bà địa, đàn đà bà đế, đàn đà cưu xá lệ, đàn đà tu đà lệ, tu đà lệ, tu đà la bà để, phật đà ba thiên nỉ, tát bà đà la ni, a bà đa ni, tát bà bà sa, a bà đa ni, tu a bà đa ni, tăng già bà lý xoa ni, tăng già niết già đà ni, a tăng kì, tăng già ba già địa, đế lệ a nọa tăng già đâu lược, a la đế bà la đế, tát bà tăng già tam ma địa già lan địa, tát bà đạt ma tu ba lợi sát đế, tát bà tát đỏa, a nậu lâu đà kiều xá lược, a (Nậu) già địa, tân a tỳ cát lợi địa đế.
Khám phá sâu hơn về giáo lý và ý nghĩa tâm linh của Phật giáo qua chuyên mục Đạo phật.
