Trong dòng chảy cuộc đời đầy biến động, liệu sự bằng lòng với những gì đang có có phải là con đường dẫn đến sự sung túc viên mãn? Khám phá cách mà việc buông bỏ những tham vọng vô độ có thể mở ra cánh cửa bình an và hạnh phúc đích thực, như lời Phật dạy đã soi đường cho bao thế hệ trên Chia sẻ Đạo Phật.
Tri túc là biết đủ, biết an trú vào những gì mình đang có, không còn mong cầu hay vọng tưởng. Một cuộc sống thực sự tri túc mang lại sự an lạc và thanh cao, bởi nó giải thoát con người khỏi khổ đau do dục vọng chi phối. Kinh Di Giáo của Đức Phật đã dạy: “Người biết sống tri túc, dù nằm trên đất vẫn an lạc; người không biết sống tri túc, dù ở cõi trời vẫn không an ổn”.
Mục tiêu tối thượng của giáo lý Phật đà là diệt trừ mọi khổ đau trong cuộc sống. Để thoát khỏi khổ đau, điều kiện tiên quyết là phải vượt thoát khỏi mọi dục vọng. Tham muốn chính là cội nguồn của mọi khổ đau, theo một quy luật nhân quả tất yếu. Do đó, việc dần loại bỏ tham muốn trong cuộc sống chính là thực hành tri túc, một pháp hành giúp hành giả thăng tiến tâm linh và đạt đến giải thoát.
Tri túc là biết đủ, biết an trú vào những gì mà mình hiện có, không vọng tưởng mong cầu. Một đời sống tri túc đúng nghĩa là một đời sống an lạc, thanh cao vì không còn bị khổ đau do sự chi phối của dục vọng. Thế nên, trong kinh Di Giáo, Phật đã dạy: “Người biết sống tri túc, tuy nằm trên đất cũng an lạc, người không biết sống tri túc, tuy ở trên các cõi trời nhưng lòng cũng không an ổn”.
Tuy nhiên, với tư cách là chúng sanh còn bị nghiệp duyên ràng buộc nhưng đang hướng về Thánh đạo, mỗi người cần xác định vị trí và lựa chọn con đường phù hợp để thuận duyên trên hành trình tìm về bản tâm thanh tịnh. Giáo lý Phật giáo được xây dựng trên nền tảng hiện thực, dựa vào hoàn cảnh thiết thân của mỗi chúng sanh để đưa ra những phương thuốc thích ứng.
Khi mới bắt đầu học Phật, mỗi chúng ta còn phải đối mặt với nhiều vấn đề phức tạp của cuộc sống như lập nghiệp, mưu sinh, xây dựng các mối quan hệ xã hội, hôn nhân và con cái. Tất cả những điều này đòi hỏi một nền tảng vật chất vững chắc để tồn tại. Vấn đề cốt lõi nằm ở thái độ của chúng ta khi tạo ra và sử dụng những phương tiện vật chất đó sao cho phù hợp với tinh thần tri túc.
Cho nên có thể thấy, sống tri túc không nhất thiết phải chấp nhận một cuộc sống với điều kiện vật chất tạm bợ và như vậy không hề ngăn cản sự tiến lên hay “làm giàu” của mỗi cá nhân. Ảnh minh họa
Tri túc không phải là sự tự mãn hay bằng lòng với những gì ít ỏi. Trái lại, đó là sự trăn trở, đồng cảm với nỗi khổ đau của người khác. Chính vì sự thấu cảm này, người Phật tử chân chính không an tâm khi tích lũy tài sản hay tiện nghi cho riêng mình. Họ ý thức rằng những gì mình đang có đã đủ dùng, từ đó dành thời gian và tâm lực để quan tâm, giúp đỡ người khác. Sự tự nguyện tri túc giúp người Phật tử hạn chế xa hoa, lãng phí, dành dụm vật chất để chia sẻ với cộng đồng. Việc có thêm ruộng đất để canh tác, có phương tiện đi lại thuận tiện, hay sở hữu máy tính, điện thoại để liên lạc đều không mâu thuẫn với giáo lý Phật đà hay tinh thần tri túc, miễn là phương tiện đạt được chúng là chính đáng và mục đích sử dụng không phải để thỏa mãn dục vọng cá nhân.
Vì vậy, sống tri túc không đồng nghĩa với việc chấp nhận một cuộc sống thiếu thốn về vật chất. Nó hoàn toàn không cản trở sự phát triển hay “làm giàu” của mỗi cá nhân. Việc sử dụng các phương tiện hỗ trợ trong cuộc sống không hề đi ngược lại tinh thần tri túc. Điều quan trọng cần hiểu là tri túc bắt đầu từ sự biết đủ cho bản thân, để từ đó có thể hy sinh, cống hiến và phụng sự cho người khác, cho nhân loại.
Huyền Ngu – Quảng Tánh
(Theo Phật pháp bách vấn, tập I)
Để hiểu rõ hơn về cách thực hành tri túc trong cuộc sống hiện đại và mối liên hệ với sự phát triển cá nhân, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
