Liệu những ai ra đi đột ngột, không kịp chuẩn bị tinh thần hay nhận được sự trợ giúp hộ niệm, sẽ đối mặt với số phận ra sao trong vòng luân hồi? Câu hỏi này không chỉ là nỗi băn khoăn của nhiều người mà còn là vấn đề đã được Đức Phật chỉ dạy, hé lộ quy luật nhân quả sâu sắc ẩn chứa trong từng hơi thở, từ đó giúp chúng ta tìm thấy sự an lạc trên chiasedaophat.com.
Ảnh minh họa
Một Phật tử đã nêu lên thắc mắc về số phận của những người không may qua đời đột ngột, không kịp nhận sự trợ giúp hộ niệm như những người sắp lâm chung có người tụng kinh, niệm Phật. Liệu những trường hợp này có bị đọa vào cảnh giới xấu hay không?
Đây là một câu hỏi chính đáng, phản ánh sự quan tâm sâu sắc đến quy luật nghiệp quả. Thực tế, vấn đề này đã từng được Đức Phật giải đáp cho Ngài Ma Ha Nam, một vị thân tộc của Ngài, cũng là một Ưu bà tắc thuần thành.
Ngài Ma Ha Nam từng băn khoăn rằng, nếu một người tu hành cả đời, nhưng lại đột ngột qua đời do tai nạn, liệu thần thức của họ sẽ đi về đâu, có bị sa đọa hay không, khi không có ai hộ niệm?
Để làm rõ vấn đề, Đức Phật đã dùng một ví dụ minh họa. Ngài hỏi Ngài Ma Ha Nam:
“Giả như có một cái cây đã nghiêng sẵn, khi người ta đến cưa thì cây đó sẽ ngã về phía nào?”
Ngài Ma Ha Nam trả lời: “Thưa Thế Tôn, cây nghiêng chiều nào thì sẽ ngã về chiều đó.”
Ảnh minh họa
Đức Phật giải thích: “Cũng vậy, nếu một người hàng ngày tạo nghiệp lành, thì khi chết, thần thức sẽ theo nghiệp lành đó mà tái sinh vào cõi lành. Ngược lại, nếu người đó hàng ngày tạo nghiệp ác, thì khi chết sẽ tái sinh vào cõi ác. Việc chết bất đắc kỳ tử không đồng nghĩa với việc chắc chắn đọa vào địa ngục. Nghiệp quả mà chúng ta đã tạo ra không mất đi, mà thần thức sẽ nương theo nghiệp thiện hoặc nghiệp ác để sinh về cõi lành hoặc cõi dữ.”
Điều cốt lõi nằm ở việc chúng ta cần tự kiểm điểm lại bản thân trong cuộc sống hàng ngày: Liệu nghiệp lành hay nghiệp ác đang chiếm ưu thế? Hiện đời, chúng ta đang nặng về nghiệp nào, thì khi nhắm mắt xuôi tay, thần thức sẽ đi theo nghiệp đó. Lời dạy của Đức Phật cho Ngài Ma Ha Nam đã khẳng định rằng, cái chết bất đắc kỳ tử không phải là dấu chấm hết cho sự siêu thoát, mà là sự tiếp nối dựa trên nền tảng nghiệp đã tạo.
Quan sát thực tế cuộc sống, chúng ta có thể thấy rõ điều này. Một người có thói quen niệm Phật, khi bị giật mình bất chợt, họ sẽ tự động bật ra tiếng “Mô Phật”. Điều này không đòi hỏi sự suy nghĩ, mà là kết quả của “tập quán nghiệp và tích lũy nghiệp” đã được huân tập từ lâu. Ngược lại, một người quen văng tục chửi thề, khi bị chọc giận, họ cũng sẽ tự động buông lời tục tĩu mà không cần cân nhắc.
Ảnh minh họa
Hãy xem xét hai người cùng đi trên một con đường. Một người nghiện cờ bạc, người kia thích chơi kiểng. Khi đi ngang qua một khu vườn hoa kiểng rực rỡ, người yêu hoa kiểng sẽ dừng lại ngắm nhìn. Trong khi đó, người thích đỏ đen sẽ bỏ qua và tiếp tục đến nơi có thể thỏa mãn đam mê cờ bạc của mình. Tương tự, cái chết có thể đến với tất cả mọi người, nhưng tùy thuộc vào nghiệp thiện hay ác mà mỗi người đã tích lũy, họ sẽ thọ sinh vào những cảnh giới khác nhau. Yếu tố quyết định chính là “Tập quán nghiệp và Tích lũy nghiệp”. Khi hai loại nghiệp này đã thuần thục, chúng sẽ dẫn đến “Cực trọng nghiệp” – nghĩa là nghiệp nào nặng hơn sẽ chi phối sự tái sinh. Nghiệp lành nặng sẽ đưa con người về cõi lành, nghiệp ác nặng sẽ kéo họ về cõi dữ. Tất cả đều tuân theo luật nhân quả báo ứng, không có sự can thiệp từ bên ngoài, mà chính nghiệp thiện ác của bản thân sẽ dẫn dắt.
Do đó, Phật tử không cần quá lo sợ về cái chết bất đắc kỳ tử. Quan trọng là chúng ta hãy nỗ lực tu tạo phước lành. Khi chết đi, dù không có người hộ niệm, chúng ta vẫn sẽ đi theo con đường lành đã được định sẵn bởi nghiệp thiện. Mặc dù việc có người hộ niệm sẽ tạo duyên lành mạnh mẽ hơn, giúp tín tâm hướng về Phật mạnh mẽ, dẫn đến vãng sinh cõi Phật, nhưng theo lời Đức Phật dạy, việc tích lũy nghiệp lành sẽ đảm bảo chúng ta không bị đọa vào đường ác.
Chúc Phật tử luôn tinh tấn tu hành, tích lũy phước lành để sau khi chết, thân tâm an lạc, không còn nỗi lo sợ rơi vào đường ác.
Mong rằng những giải đáp trên sẽ giúp quý vị hiểu rõ hơn về nghiệp quả sau cái chết bất đắc kỳ tử, để từ đó vững tâm tu hành và tìm hiểu sâu hơn về những giáo lý nhiệm màu trong chuyên mục Đạo phật.
