Tại Già Lam Cổ Tự, một mình một vị trụ trì quán xuyến hàng trăm pho tượng quý giá, giữ gìn nét đẹp cổ kính của một ngôi chùa độc đáo. Câu chuyện về sự tận tâm và hành trình tìm kiếm người kế thừa của vị cao tăng này sẽ mang đến những suy ngẫm sâu sắc về Phật pháp, mời bạn cùng khám phá tại Chia sẻ Đạo Phật.
Già Lam Cổ Tự: Ngôi chùa có hàng trăm pho tượng, chỉ một thầy trụ trì trông nom
Chùa Già Lam Cổ Tự. Ảnh: Nguyễn Đạt
Ngôi cổ tự chỉ có một nhà sư
Với tổng diện tích 2.376 m2, chùa Già Lam Cổ Tự mang một nét kiến trúc độc đáo và lịch sử đáng chú ý. Theo Hòa thượng Thích Huệ Sanh, ban đầu chùa có tên là Quan Thánh Đế, nhưng đến năm 1970 đã được đổi tên thành Già Lam Cổ Tự. Hiện tại, Hòa thượng Thích Huệ Sanh là vị sư duy nhất trông nom và quản lý ngôi chùa này, sau khi sư thầy Thích Huệ Đức viên tịch.
Hòa thượng Thích Huệ Sanh đã gắn bó với cửa chùa từ năm 8 tuổi và hiện đã 68 tuổi. Trong suốt nhiều năm qua, ông đã một mình đảm đương mọi công việc từ việc trông nom chùa, bảo quản hàng trăm pho tượng cho đến việc tự tay trang trí, sơn sửa các tượng để đảm bảo sự hài hòa về màu sắc và cảnh quan chung của chùa. Việc này diễn ra do ông chưa tìm được đệ tử kế cận.
Hòa thượng Thích Huệ Sanh là nhà sư duy nhất trong chùa Già Lam Cổ Tự. Ảnh: Nguyễn Đạt
Già Lam Cổ Tự nổi tiếng với bộ sưu tập đồ sộ gồm 145 pho tượng lớn nhỏ, được xem là những kiệt tác nghệ thuật điêu khắc. Nổi bật trong số đó là các tượng lớn ở khuôn viên chùa như tượng Phật Thích Ca nhập niết bàn dài 14m, tượng Phật Quan Âm cao 12m, cùng với các cảnh quan tái hiện Vườn Lâm Tỳ Ni, 25 đỉnh hương… Bên trong chánh điện, du khách có thể chiêm ngưỡng tượng Quan Công, Thập bát La Hán và Thập Điện Minh Vương. Mỗi bức tượng không chỉ mang giá trị nghệ thuật cao mà còn kể lại những câu chuyện sâu sắc liên quan đến Phật giáo. Các tác phẩm này đều là sự cúng dường của các Phật tử, sau đó chùa mời các nghệ nhân tài hoa về thực hiện.
Kỳ bí tượng ngựa Xích Thố trị giá 50 lượng vàng
Trong nhiều thập kỷ qua, trước sân chùa Già Lam Cổ Tự sừng sững một pho tượng ngựa Xích Thố uy nghiêm, tạo cảm giác như đang chuẩn bị lao về phía trước.
Theo truyền thuyết, sau khi chùa được xây dựng, Quan Thánh Đế đã nhiều lần hiển linh để phù hộ, ban phước lành cho người dân. Có câu chuyện kể rằng, trong một lần hiển linh, Ngài đã phán rằng: “Nếu có ai cúng dường một con ngựa thì gia đình người đó sẽ được độ trì ba đời”.
Vào đầu năm 1964, một phụ nữ từ phương xa đã mang một triệu đồng – tương đương khoảng 50 lượng vàng thời bấy giờ – đến chùa để cúng dường. Bà mong muốn khoản tiền này sẽ được sử dụng để đúc tượng ngựa Xích Thố cho Quan Công.
Mặc dù đã có kinh phí, việc tìm kiếm một nghệ nhân có khả năng tạc tượng ngựa Xích Thố một cách tinh xảo trở thành một thử thách lớn. Sau khi tìm kiếm khắp các tỉnh miền Tây, sư Thích Huệ Đức đã tìm đến nghệ nhân Ba Đém, một người nổi tiếng với việc xây dựng đình chùa ở miền Tây. Ông Ba Đém đã nhận lời tạc tượng với thù lao đúng một triệu đồng.
Trong hơn một tháng làm việc không ngừng nghỉ, ngày đêm, nghệ nhân Ba Đém đã hoàn thành pho tượng ngựa cao khoảng 3 mét, dài hơn 2 mét. Tượng được chế tác từ xi măng pha màu, với khung sườn bằng thép. Các bộ phận bên trong như lục phủ ngũ tạng cũng được đúc, sơn màu đỏ và đặt vào bụng ngựa trước khi hoàn thiện phần vỏ ngoài.
Tượng ngựa Xích Thố trong chùa Già Lam Cổ Tự. Ảnh: Nguyễn Đạt
“Ở bốn gót chân ngựa có bốn chùm lông, gọi là tứ mã đề, đây là đặc điểm chỉ có ở ngựa Xích Thố mà Quan Công cưỡi”, sư Thích Huệ Sanh giải thích. Ông cũng nhấn mạnh một điểm đặc biệt là nghệ nhân đã trộn màu trực tiếp vào vật liệu, tạo nên màu hồng tự nhiên cho toàn bộ pho tượng mà không cần sơn phết. Nhờ vậy, tượng ngựa có màu hồng sậm, cao hơn 3 mét, dài khoảng 2 mét, với tư thế dũng mãnh, hiên ngang.
Cho đến nay, ý nghĩa thực sự đằng sau hành động đúc tượng ngựa Xích Thố này vẫn còn là một câu chuyện đầy bí ẩn, chưa có lời giải đáp trọn vẹn. Điều đáng kinh ngạc là dù đã trải qua hơn 50 năm, pho tượng vẫn giữ được vẻ ngoài rất mới, chưa từng trải qua bất kỳ lần trùng tu nào.
Tượng thập bát La hán và Thập điện Minh Vương trong Già Lam Cổ Tự. Ảnh Nguyễn Đạt
Mặc dù không sở hữu lịch sử xây dựng lâu đời như nhiều ngôi chùa cổ khác, Già Lam Cổ Tự ngày nay là điểm đến thu hút du khách bởi sự hiện diện của vô số bức tượng độc đáo, được chế tác công phu. Du khách đến đây sẽ được chiêm ngưỡng những tác phẩm điêu khắc tinh xảo trong một không gian thanh tịnh và thư thái, mang lại cảm giác bình yên.
Khám phá thêm những câu chuyện và kiến thức sâu sắc về Phật giáo tại chuyên mục Đạo phật.
