Nền tảng của mọi sự phát triển tâm linh nằm ở việc giữ gìn giới luật, giúp định tâm và nuôi dưỡng trí tuệ. Đây không chỉ là kim chỉ nam mà còn là bước đệm thiết yếu trên hành trình giải thoát, như cổ nhân đã ví von giới là chiếc bè đưa ta qua bể khổ. Khám phá thêm tại Website Chia sẻ Đạo Phật để hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của giới trong mọi truyền thống Phật giáo.
Giữ gìn giới luật là nền tảng thiết yếu để phát triển định tâm, từ đó trí tuệ mới có thể sinh khởi. Giới luật đóng vai trò là kim chỉ nam, là bước đệm vững chắc trên con đường hướng đến giải thoát và giác ngộ.
Theo kinh Tâm Địa Quán, một người xuất gia dù chỉ giữ giới trong một ngày đêm cũng tránh được đọa lạc vào các cõi ác trong hàng triệu kiếp. Người đó sẽ thường xuyên được sinh về những cảnh giới an lành, hưởng thụ phước trí cao dày, luôn gặp gỡ thiện tri thức và không bao giờ thoái chuyển. Đồng thời, họ sẽ thường xuyên được diện kiến chư Phật, được Phật thọ ký và thành tựu giác ngộ tối thượng.
Do đó, cổ nhân đã đúc kết: “Giới có công năng như chiếc bè báu đưa người qua bể khổ, giới là cửa ngõ vào cảnh Niết Bàn”. Dù tu tập theo bất kỳ tông phái nào trong mười tông phái Phật giáo, giới luật vẫn là yếu tố cốt lõi, là người thầy dẫn đường. Nếu không giữ gìn sự thanh tịnh của giới, con người không thể đạt được niềm vui và chấm dứt gốc rễ của đau khổ.
Giới là tư lương trên đường hiểm sanh tử, giới là chiếc áo giáp đồng, là cây gậy thần trừ diệt ác thần kiết sử.
Kinh Đại Niết Bàn nhấn mạnh vai trò của giới như sau:
“Giới là thềm thang dẫn dắt mọi pháp lành, là cội nguồn sinh ra mọi thiện pháp, giống như đất mẹ nuôi dưỡng vạn vật. Giới là bậc Đạo Sư tối thượng của mọi thiện căn, là người dẫn đường tin cậy cho đoàn người trên biển cả sinh tử. Giới là lá cờ chiến thắng của mọi thiện pháp, sánh ngang với lá cờ của Thiên Đế Thích. Giới có năng lực đoạn trừ vĩnh viễn mọi ác nghiệp và sự đọa lạc vào ba đường ác, tựa như các loại dược thảo có khả năng chữa lành mọi bệnh tật. Giới là hành trang thiết yếu trên con đường đầy hiểm nguy của sinh tử, là tấm áo giáp vững chắc và cây gậy thần kỳ giúp tiêu diệt mọi phiền não, tham ái và si mê. Giới là bùa chú linh thiêng, có khả năng hóa giải độc tố của phiền não. Giới là cây cầu nối liền, giúp vượt qua mọi nghiệp báo tội lỗi.”
Từ những lời dạy trên, có thể khẳng định rằng, bất kể hành giả tu tập theo pháp môn nào, dù là Thiền quán, Tịnh độ hay Mật chú, dù mục tiêu là đoạn trừ phiền não hay chứng ngộ chân thường, giới pháp của Phật đều mang tính quyết định. Nếu không giữ gìn giới luật một cách tinh nghiêm, mọi nỗ lực công phu tu tập đều khó lòng đạt được thành tựu.
Như Kinh Lăng Nghiêm đã dạy, việc cố gắng đạt được thành quả mà không tuân thủ giới luật cũng giống như “nấu cát mà muốn thành cơm, trọn không thể có được”. Mỗi hành giả cần tự chiêm nghiệm điều này, tránh rơi vào tình trạng nói suông vô ích. Khi đối mặt với bệnh tật hiểm nghèo và sự vô thường sắp đến, kiến thức và hiểu biết suông cả đời cũng không thể cứu vãn. Vua Diêm La không nể nang bất kỳ ai, dù có thông suốt Tam Tạng Kinh điển đi chăng nữa, nếu không giữ gìn giới pháp thanh tịnh thì cũng không được xem trọng.
Thiền Sư Quy Sơn đã cảnh báo:
“Khi lâm bệnh nặng, mọi đau đớn vây bủa, sớm tối lo âu, lòng đầy sợ hãi. Con đường phía trước mịt mờ, không biết đi về đâu. Lúc này mới biết ăn năn, nhưng việc đào giếng khi đã khát thì đã quá muộn. Hối hận vì đã không lo tu tập từ sớm, để đến khi tuổi già chất chứa đầy tội lỗi. Khi hơi thở dần cạn kiệt, sự sống tan rã nhanh chóng, lòng tràn ngập kinh hoàng. Thức tâm theo nghiệp, như chim thoát khỏi lưới, như người mắc nợ bị kéo đi bởi sức mạnh mạnh hơn, tâm trí rối bời, nặng về đâu thì rơi về đó.”
Như vậy, từ chư Phật cho đến các bậc Tổ sư, tất cả đều khuyên chúng ta khi còn khỏe mạnh phải thúc liễm thân tâm, trau dồi giới đức. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để phát huy tối đa năng lực của định và tuệ?
Nếu không giữ gìn giới hạnh trang nghiêm, thì định và tuệ làm sao có thể phát khởi?
Kinh Niết Bàn dạy: “Nếu không hộ trì giới luật, làm sao có thể thấy được Phật tánh? Dù tất cả chúng sanh vốn sẵn có Phật tánh, nhưng cần phải nhờ vào việc trì giới. Chỉ sau khi trì giới, Phật tánh mới hiển lộ, và từ việc thấy Phật tánh đó, hành giả mới chứng đắc được giác trí tối thượng.”
