Giới luật được xem là kim chỉ nam thiết yếu trên con đường tu tập, định hình rõ ràng ranh giới đạo đức để giữ gìn bản chất chân thực. Hiểu rõ và nghiêm trì các quy tắc này không chỉ là nghĩa vụ của người Phật tử mà còn mở ra con đường tái sinh và phẩm hạnh cao quý, như được chia sẻ tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Người tu học Phật Pháp lấy giới làm bước thực tập đầu tiên
Khái niệm về Giới
“Giới” trong Phật giáo được hiểu là những quy định, ranh giới đạo đức nhằm phân định rõ ràng bản chất của sự vật, hiện tượng. Nếu vi phạm giới, đối tượng sẽ mất đi tính chất vốn có của nó. Tương tự như việc một chiếc chuông khi bị vỡ sẽ không còn giữ được hình dáng và âm thanh ban đầu.
Đối với người Phật tử tại gia, việc thọ trì Ngũ giới (năm giới) là nền tảng để xác định tư cách là một người con Phật. Ngũ giới bao gồm: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, và không sử dụng các chất gây say nghiện. Tối thiểu, một Phật tử cần giữ được ba giới: không trộm cắp, không tà dâm, và không nói dối. Việc không tuân thủ các giới này sẽ làm mất đi phẩm chất của người Phật tử tại gia.
Tương tự, đối với các bậc xuất gia, Thập giới (mười giới) là quy định cho Sadi, và 250 giới là quy định cho Tỳ kheo. Việc giữ gìn các giới luật này là điều kiện tiên quyết để xứng đáng là một bậc tu hành.
Ý nghĩa và Lợi ích của việc Giữ Giới
Phật dạy, với người Phật tử tại gia, trì được 5 giới sẽ được tái sinh trở lại làm người.
Việc thực hành giới luật mang lại nhiều lợi ích thiết thực, được Đức Phật chỉ dạy qua nhiều phương diện:
1. Mang lại sự như ý và quả báo tốt đẹp: Giới luật được ví như viên ngọc báu, có khả năng đáp ứng mọi ước nguyện. Người giữ giới thanh tịnh sẽ đạt được sự như ý, cuộc sống sung túc và đầy đủ. Mọi thành tựu tốt đẹp trong đời sống nhân thiên, cho đến việc đạt thành Phật quả, đều cần được xây dựng trên nền tảng vững chắc của giới luật.
2. Là nền tảng cốt lõi của Phật Pháp: Giống như luật pháp của quốc gia hay nội quy của một tổ chức, giới luật là hệ thống quy định căn bản, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động tu học Phật Pháp. Việc xây dựng đời sống đạo đức cá nhân và cộng đồng đều dựa trên nền tảng giới luật. Thiếu giới luật, việc tu học Phật Pháp sẽ trở nên vô căn cứ, giống như xây nhà mà không có móng.
3. Là bước thực tập quan trọng hàng đầu: Đối với người mới bắt đầu tu học, việc thực hành giới luật là bước đi đầu tiên và thiết yếu. Giới luật giúp kiềm chế những ham muốn, ngăn chặn sự phóng dật và buông lung theo các dục lạc. Nhờ đó, người tu tránh được lỗi lầm, giữ cho tâm luôn an ổn, nhẹ nhàng và thanh thoát. Ví dụ, việc thực hành giới thứ năm – không say sưa nghiện ngập – giúp chúng ta tránh xa các tệ nạn như rượu chè, ma túy, cờ bạc, hay các trò chơi trực tuyến có hại, từ đó bảo vệ sức khỏe, trí tuệ, sự nghiệp và phẩm giá cá nhân.
Năm Lợi Ích Thiết Thực Khi Giữ Giới
Việc giữ gìn giới luật mang lại năm điều tốt đẹp mà bất kỳ ai cũng mong muốn đạt được:
1. Cuộc sống sung túc, tài sản dồi dào: Người giữ giới và sống đúng theo giới luật sẽ có được tài sản sung túc bởi hai lẽ: sống không phóng dật và tích lũy được phước báu. Thứ nhất, không phóng dật giúp chúng ta biết cách quản lý tài sản, sử dụng tiền bạc một cách khôn ngoan và có chừng mực, tránh xa các trò tiêu khiển lãng phí hay các hành vi bất chính. Người biết đủ, không để lòng tham dẫn lối sẽ giữ gìn được tài sản bền vững. Thứ hai, công đức từ việc trì giới tạo ra phước báu, giúp tài sản luôn đầy đủ. Ngược lại, người phá giới trong kiếp này sẽ khó có được cuộc sống giàu sang ở kiếp sau. Chư Thiên và các vị Thần linh cũng sẽ hộ trì tài sản cho những người giữ giới.
Trong Ngũ giới, giới không trộm cắp đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng tài sản. Nếu giữ giới này và biết thực hành bố thí, cúng dường, chúng ta sẽ nhận được phước báu về tài sản. Việc trộm cắp để có tài sản chỉ dẫn đến sự tiêu tán nhanh chóng qua nhiều hình thức như mất mát do thiên tai, hỏa hoạn, con cái phá tán, bệnh tật, tai họa, mất trộm, hoặc bị tịch thu.
2. Danh thơm, tiếng tốt lan xa: Ai cũng khao khát có được danh tiếng chân chính. Người giữ giới thanh tịnh sẽ được mọi người kính trọng, mến mộ và muốn thân cận, từ đó tiếng tốt lan truyền. Ngay cả khi không đạt được danh vọng lớn, một Phật tử tại gia chân thật trì giới cũng sẽ được bà con, bạn bè quý mến và có tiếng tốt trong cộng đồng. Các bậc vĩ nhân, các vị Thánh nhân được lưu danh muôn đời cũng nhờ vào công đức cao quý, trong đó có sự trì giới.
3. Sự tự tin và vững vàng: Đức Phật dạy rằng, người giữ giới thanh tịnh khi đối diện với bất kỳ hoàn cảnh nào, dù là trước vua chúa hay trong các cuộc hội họp đông người, đều không cảm thấy sợ hãi hay bối rối. Sự sợ hãi, thiếu tự tin thường phát sinh khi chúng ta cảm thấy mình có khuyết điểm hoặc thua kém người khác. Tuy nhiên, khi giữ giới, tâm hồn ta trở nên vô tư, thư thái và tự tin. Công đức trì giới còn nhận được sự gia hộ của chư Thiên, chư Thần, giúp ta thêm vững vàng và không còn sợ hãi.
4. Sự thanh thản khi lâm chung: Người phá giới khi lâm chung thường mang tâm trạng sợ hãi, hoảng loạn, ngay cả khi họ là người có địa vị hay quyền lực trong cuộc sống. Ngược lại, người kiên trì giữ giới luật, khi gần đất xa trời, tâm trí vẫn sáng suốt. Sự minh mẫn này giúp họ không đi lầm đường lạc lối ở thế giới bên kia, tránh bị nghiệp dẫn dụ vào cảnh giới không tốt.
5. Sinh về các cảnh giới an lành: Theo lời Phật dạy, người trì giữ giới luật khi rời bỏ cõi đời này sẽ được sinh về các cõi trời hoặc các cõi lành, tránh được sự đọa lạc vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh). Việc chuẩn bị cho sự ra đi là điều cần thiết, và mục đích quan trọng nhất không phải là cái chết, mà là điểm đến sau khi chết. Quyết định sinh về cõi lành hay cõi ác hoàn toàn phụ thuộc vào hành động của chúng ta. Việc trì giới là phương tiện căn bản để đạt được sự tái sinh làm người, tránh khỏi kiếp sống khổ đau của súc sinh hay các cảnh giới thấp kém hơn. Cụ thể, người Phật tử tại gia giữ trọn Ngũ giới sẽ có cơ hội tái sinh làm người.
Những lợi ích tuyệt vời của việc giữ giới đã được Đức Phật chỉ dạy, mời bạn đọc khám phá thêm về hành trình này trong chuyên mục Đạo phật.
