Sự tự do khỏi mọi ràng buộc thế gian là mục tiêu tối thượng trong Phật giáo, đòi hỏi sự thấu suốt về bản chất của thực tại. Khi nhận ra sự thật về ngũ uẩn, hành giả sẽ vượt thoát khỏi vòng luân hồi khổ đau, đạt đến cảnh giới an lạc. Khám phá Chiasedaophat để hiểu sâu hơn về con đường giải thoát.
Người học Phật cần có tuệ giác để đạt được trạng thái giải thoát.
Bốn Pháp Giải Thoát
Trong Tạp A Hàm Kinh, Kinh thứ mười mang tên “Giải Thoát” (解脫), nối tiếp ngay sau Kinh “Yếm Ly”. Nội dung cốt lõi của kinh này nhấn mạnh vào việc quán chiếu để đạt được sự giải thoát khỏi những khổ đau của vòng luân hồi.
Kinh văn trích dẫn:
“Thánh đệ tử quán sát như vậy, giải thoát khỏi sắc, giải thoát khỏi thọ, tưởng, hành, thức. Ta nói, đó cũng là sự giải thoát khỏi sanh, lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não.” (聖弟子！如是觀者，於色解 thoát, ư thọ, tưởng, hành, thức giải thoát. Ngã thuyết thị đẵng giải thoát ư sanh, lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não)[1].
Theo lời dạy của Đức Phật, sự giải thoát khỏi vòng sinh tử và những khổ lụy đi kèm (sanh, lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não) chỉ có thể đạt được khi hành giả thực hành “chân thật chánh quán” về sắc (hình tướng vật chất) và các uẩn còn lại (thọ, tưởng, hành, thức). Việc quán chiếu này giúp phát sinh sự nhàm chán đối với ngũ uẩn, từ đó diệt trừ tham ái. Khi không còn tham ái, tâm thức sẽ đạt đến trạng thái giải thoát.
Khái niệm Giải Thoát trong Đạo Phật
Giải thoát, theo nghĩa đen, là sự cởi bỏ những xiềng xích trói buộc của phiền não, của sự bám víu vào ngũ uẩn, và của vòng luân hồi sinh tử. Nó là sự nhận thức sâu sắc rằng sinh, già, bệnh, chết, lo âu, sầu muộn, đau khổ và phiền não đều là khổ. Khi tâm không còn chấp nhận những trạng thái này là “của ta” hay “là ta”, khi nhận ra bản chất vô thường, khổ, vô ngã của vạn pháp, tâm sẽ an trú trong trạng thái giải thoát.
Để đạt được sự giải thoát này, tuệ giác là yếu tố then chốt. Tuệ giác soi sáng con đường hành trì giáo lý về Vô thường, Khổ, Vô Ngã và dẫn dắt hành giả đến sự chứng ngộ Niết Bàn.
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
KINH 10. GIẢI THOÁT
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ Đà, thành Xá Vệ. Bấy giờ, Thế Tôn dạy các Tỳ-kheo:
“Này các Tỳ-kheo, sắc là vô thường. Cái gì vô thường thì đó là khổ. Cái gì là khổ thì đó không phải là ta. Cái gì không phải là ta thì đó cũng không phải là sở hữu của ta. Quán chiếu về sắc như vậy được gọi là chân thật chánh quán.
“Cũng vậy, thọ, tưởng, hành, thức là vô thường. Cái gì vô thường thì đó là khổ. Cái gì là khổ thì đó không phải là ta. Cái gì không phải là ta thì đó cũng không phải là sở hữu của ta. Quán chiếu về thọ, tưởng, hành, thức như vậy được gọi là chân thật chánh quán.
“Khi vị Thánh đệ tử quán chiếu như vậy, vị ấy sẽ giải thoát khỏi sắc, giải thoát khỏi thọ, tưởng, hành, thức. Ta nói rằng, vị ấy cũng sẽ giải thoát khỏi sinh, già, bệnh, chết, lo âu, sầu muộn, khổ đau và phiền não.”
Sau khi nghe Đức Phật dạy, các Tỳ-kheo vô cùng hoan hỷ và tinh tấn thực hành theo lời dạy.
Chú thích:
[1] Kinh Yếm ly, Tạp A Hàm, https://legacy.suttacentral.net/lzh/sa9
[2] https://legacy.suttacentral.net/lzh/sa10
Đức Phật – Bậc Giải Thoát
Đức Phật là hiện thân của sự giải thoát. Ngài đã chứng ngộ Tứ Diệu Đế, thấu suốt bản chất vô thường, khổ, vô ngã của vạn pháp và đạt đến sự an lạc tuyệt đối. Con đường Ngài chỉ dạy chính là con đường dẫn đến sự giải thoát cho tất cả chúng sinh.
Để hiểu sâu hơn về những khía cạnh khác của Đạo Phật và hành trình hướng đến giải thoát, mời bạn tiếp tục khám phá.
