Rằm tháng 7, còn gọi là Lễ Vu Lan, là dịp thiêng liêng để con cháu thể hiện lòng hiếu thảo và tưởng nhớ công ơn tổ tiên. Đây không chỉ là ngày lễ Phật giáo mà còn là nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt, với các nghi thức cúng bái cầu siêu cho người đã khuất và mong bình an cho người còn sống. Để tìm hiểu chi tiết các nghi lễ cúng bái tại nhà, bạn có thể tham khảo thêm tại chiasedaophat.com.
Ý nghĩa ngày Rằm tháng 7
Ngày Rằm tháng 7, tức ngày 15 tháng 7 âm lịch, là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng bậc nhất của người Việt, chỉ sau Tết Nguyên Đán. Theo quan niệm Phật giáo, đây là Lễ Vu Lan, ngày để con cháu tưởng nhớ và bày tỏ lòng hiếu thảo, biết ơn sâu sắc đến công lao sinh thành, dưỡng dục của ông bà, cha mẹ và các thế hệ đi trước. Vào dịp này, nhiều Phật tử thường đến chùa để cầu kinh, cầu nguyện cho người đã khuất được siêu thoát, an yên nơi chín suối, đồng thời cầu mong sức khỏe, bình an cho những người còn sống.
Trong mùa Vu Lan, các Tăng Ni và Phật tử thường tổ chức các buổi cúng dường, cầu siêu cho người thân đã quá vãng, tích lũy công đức và cầu phúc cho người sống. Sau khi các vật phẩm cúng dường được dâng lên chư Phật và chư Tăng, nhà chùa sẽ tiến hành lễ cúng thí thực cho các vong hồn bơ vơ, không người thờ cúng, còn gọi là cúng cô hồn.
Bài cúng Rằm tháng 7 âm lịch đầy đủ
Việc cúng Rằm tháng Bảy tại nhà thường bao gồm nhiều lễ nghi như cúng Phật, cúng thần linh, cúng gia tiên, cúng thí thực cô hồn và cúng phóng sinh.
Dưới đây là gợi ý bài cúng Rằm tháng 7 tại nhà:
Ngày Rằm tháng 7 là một dịp lễ lớn, đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo về mâm cúng và bài khấn.
1. Cúng Phật
Vào ngày Rằm tháng 7, bạn có thể chuẩn bị một mâm cơm chay hoặc đơn giản hơn là mâm ngũ quả để dâng cúng Phật tại nhà và cùng thụ lộc. Khi thực hiện nghi thức cúng, việc đọc một khóa Kinh Vu Lan sẽ giúp bạn hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa ngày lễ này, đồng thời hồi hướng công đức cho những người thân đã khuất được siêu sinh tịnh độ. Kinh Vu Lan, dù có nội dung phong phú, nhưng với cấu trúc thơ song thất lục bát, việc đọc tụng không quá khó khăn.
2. Bài cúng Thần linh và Gia tiên
Một số quan niệm cho rằng Lễ Xá tội vong nhân có nguồn gốc từ các nghi lễ nông nghiệp xưa. Vào khoảng tháng 6-7 âm lịch, khi bước vào vụ thu hoạch, người nông dân thường cầu xin thần linh, thổ địa giúp đỡ để mùa màng bội thu, tránh tai ương. Đến ngày 15/7, khi công việc đồng áng kết thúc, cũng là lúc “ông thần tha ma, chủ nhà tha thợ cấy”, “mở cửa ngục xá tội vong nhân”. Vào ngày này, người ta thường làm lễ tạ ơn thần linh và chuẩn bị một mâm cúng tưởng nhớ ông bà tổ tiên, cầu mong vong hồn siêu thoát và gia đình bình an. Do đó, đa số các gia đình thường cúng cơm mặn, tuy nhiên, cúng chay cũng là một lựa chọn tốt.
Mâm cỗ cúng Rằm tháng 7 tại gia là dịp để gia đình tưởng nhớ những người thân yêu đã khuất.
a. Văn khấn cúng Thần linh tại gia Rằm tháng 7
Nam mô A Di Đà Phật!
Kính lạy: Ngài Kim niên Đương cai Thái tuế Chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân và chư vị thần linh cai quản xứ này.
Hôm nay là ngày Rằm tháng 7 năm …. (tên năm âm lịch).
Tín chủ chúng con tên là: [Họ tên], ngụ tại nhà số [Địa chỉ], thành tâm sắm sửa hương hoa, lễ vật và các thứ cúng dâng, bày lên trước án.
Chúng con thành tâm kính mời: Ngài Kim niên Đương cai Thái tuế Chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân và tất cả các vị thần linh cai quản trong khu vực này. Cúi xin các ngài giáng lâm án tọa, soi xét chứng giám.
Nay gặp tiết Vu Lan, ngày vong nhân được xá tội, chúng con đội ơn Tam bảo, Phật trời phù hộ, thần linh các đấng chở che, công đức lớn lao nay không biết lấy gì đền đáp.
Do vậy, chúng con kính dâng lễ bạc, bày tỏ lòng thành, nguyện xin nạp thọ, phù hộ độ trì cho chúng con và cả gia đình, người người khỏe mạnh, già trẻ bình an, hướng về chính đạo, lộc tài vương tiến, gia đạo hưng long.
Giải tấm lòng thành cúi xin chứng giám.
b. Văn tế khấn Tổ tiên ngày Rằm tháng 7
Nam mô A Di Đà Phật!
Kính lạy Tổ tiên nội ngoại họ… và chư vị hương linh.
Hôm nay là Rằm tháng Bảy năm…. (tên năm âm lịch).
Gặp tiết Vu Lan vào dịp Trung nguyên, nhớ đến Tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã sinh thành ra chúng con, gây dựng cơ nghiệp, xây đắp nền nhân, khiến nay chúng con được hưởng âm đức. Vì vậy, nghĩ đến công ơn trời biển khó đền đáp. Chúng con sửa sang lễ vật, hương hoa kim ngân và các thứ lễ vật bày dâng trước án linh tọa.
Chúng con thành tâm kính mời: Các cụ Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, Bá thúc đệ huynh, cô dì tỷ muội và tất cả hương hồn trong nội tộc, ngoại tộc của họ…
Cúi xin thương xót con cháu, linh thiêng giáng lâm linh sàng chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho con cháu khỏe mạnh, bình an, lộc tài vượng tiến, gia đạo hưng long, hướng về chính đạo.
Tín chủ lại mời: các vị vong linh y thảo phụ mộc, phảng phất ở đất này, nhân lễ Vu Lan giáng lâm linh tọa, chiêm ngưỡng tôn thần, hâm hưởng lễ vật, độ cho tín chủ muôn sự bình an, sở cầu như ý.
Giải tấm lòng thành cúi xin chứng giám.
3. Cúng thí thực cô hồn tại nhà (theo Phật giáo miền Bắc)
Bên cạnh việc cúng Phật, thần linh và gia tiên, người Việt còn thực hiện lễ cúng thí thực cho các cô hồn – những vong linh không nơi nương tựa, chịu nhiều oan trái khi còn sống.
- Thời gian: Có thể thực hiện từ ngày mùng 1 đến ngày 15 tháng 7 âm lịch.
- Bài cúng: Bạn có thể đọc bài văn khấn dưới đây hoặc tụng nghi thức cúng thí thực cô hồn (cúng chúng sinh) trong Kinh Nhật tụng.
Văn khấn:
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương,
Con lạy Đức Phật Di Đà.
Con lạy Bồ Tát Quan Âm.
Con lạy Táo Phủ Thần quân Phúc đức chính thần.
Tiết tháng 7 sắp thu phân,
Ngày rằm xá tội vong nhân hải hà.
Âm cung mở cửa ngục ra.
Vong linh không cửa không nhà,
Đại Thánh Khảo giáo A Nan Đà Tôn giả,
Tiếp chúng sinh không mả, không mồ bốn phương.
Gốc cây xó chợ đầu đường,
Không nơi nương tựa đêm ngày lang thang.
Quanh năm đói rét cơ hàn,
Không manh áo mỏng, che làn heo may.
Cô hồn nam bắc đông tây,
Trẻ già trai gái về đây họp đoàn.
Dù rằng: chết uổng, chết oan,
Chết vì nghiện hút, chết tham làm giàu,
Chết tai nạn, chết ốm đau,
Chết đâm chết chém chết đánh nhau tiền tình,
Chết bom đạn, chết đao binh,
Chết vì chó dại, chết đuối, chết vì sinh sản giống nòi,
Chết vì sét đánh giữa trời.
Nay nghe tín chủ thỉnh mời,
Lai lâm nhận hưởng mọi lời trước sau.
Cơm canh cháo nẻ trầu cau,
Tiền vàng quần áo đủ màu đỏ xanh.
Gạo muối quả thực hoa đăng,
Mang theo một chút để dành ngày mai.
Phù hộ tín chủ lộc tài,
An khang thịnh vượng hoà hài gia trung.
Nhớ ngày xá tội vong nhân,
Lại về tín chủ thành tâm thỉnh mời.
Bây giờ nhận hưởng xong rồi,
Dắt nhau già trẻ về nơi âm phần.
Tín chủ thiêu hoá kim ngân,
Cùng với quần áo đã được phân chia.
Kính cáo Tôn thần,
Chứng minh công đức,
Cho tín chủ con,
Tên là: [Họ tên người cúng].
Vợ/Chồng: [Tên vợ/chồng].
Con trai: [Tên con trai].
Con gái: [Tên con gái].
Ngụ tại: [Địa chỉ].
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
4. Cúng phóng sinh
Hoạt động phóng sinh chim, cá, tôm, cua… vào dịp này tùy thuộc vào tín tâm và điều kiện của mỗi gia đình Phật tử, không mang tính bắt buộc. Tuyệt đối không phóng sinh rùa tai đỏ vì có thể gây hại cho môi trường tự nhiên.
Văn khấn cúng phóng sinh:
Chúng sanh nay có bấy nhiêu,
Lắng tai nghe lấy những lời dạy răn.
Các ngươi trước lòng trần tục lắm,
Nên đời nay chìm đắm sông mê.
Tối tăm chẳng biết làm lành,
Gây bao tội ác, lạc vào trầm luân.
Do vì đời trước ác tâm,
Nên nay chịu quả khổ đau vô cùng.
Mang, lông, mai, vẩy, đội sừng,
Da trơn, nhám, láng, các loài súc sanh.
Do vì ghen ghét, tham sân,
Do vì lợi dưỡng hại người làm vui.
Do vì gây oán chuốc thù,
Do vì hại vật, hại sanh thoả lòng.
Do vì chia cách, giam cầm,
Do vì đâm thọc chịu bao khổ hình.
Cầu xin Phật lực từ bi,
Lại nhờ Phật tử mở lòng xót thương.
Nay nhờ Tăng chúng hộ trì,
Kết duyên Tam bảo thoát vòng khổ đau.
Hoặc sanh lên các cõi trời,
Hoặc liền thức tỉnh về nơi cõi lành.
Hoặc sanh lên được làm người,
Biết phân thiện ác, tránh điều lầm mê…..
Chúng sanh quy y Phật,
Chúng sanh Quy y Pháp,
Chúng sanh quy y Tăng…..
Úm, ngâm ngâm ngâm (3 lần).
Theo quan niệm dân gian, “trách bỏ giỗ chứ không ai trách giỗ mọn”. Do đó, trong việc cúng lễ ngày nay, dù giàu hay nghèo, gia chủ chỉ cần chuẩn bị một bát cơm, quả trứng – biểu tượng cho sự tinh khiết, thanh cao và đạm bạc – là đủ. Điều quan trọng nhất là lòng thành kính của mỗi người khi dâng cúng tổ tiên, Phật, Trời. Tránh việc chuẩn bị lễ vật mang nặng tính vật chất để cầu khấn, điều này có thể thể hiện tâm lý vụ lợi.
Ngoài việc thực hiện các nghi lễ cúng bái để thể hiện lòng biết ơn và báo đáp người đã khuất, con cháu nên tích cực làm việc thiện, bố thí cho người nghèo, giúp đỡ những người gặp khó khăn. Để tưởng nhớ công ơn ông bà, cha mẹ đã khuất, thế hệ sau cần giáo dục con cháu sống theo truyền thống hiếu đạo tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.
Để hiểu sâu hơn về các nghi lễ và ý nghĩa tâm linh của các ngày lễ quan trọng, hãy khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
