Cuộc đời của vị cao tăng Trần Huyền Trang, vốn khởi đầu đầy gian truân với những mất mát từ thuở ấu thơ, đã sớm tìm thấy con đường giải thoát nơi cửa Phật. Giữa bối cảnh Trung Quốc đầy biến động đầu thế kỷ VII, ngài đã dành trọn tâm huyết nghiên cứu sâu sắc Phật pháp và bắt đầu hành trình hoằng dương chánh pháp, lan tỏa trí tuệ qua khắp nơi. Khám phá câu chuyện về hành trình đầy gian khổ và ý chí kiên cường của ngài qua <a href="Chia sẻ Đạo Phật“>Chia sẻ Đạo Phật.
Kỳ 1: Thiếu thời và khí chất Trần Huyền Trang
Đường Huyền Trang, tên thật là Trần Huy (hoặc Trần Vĩ theo một số tài liệu), chào đời khoảng năm 603 tại Lạc Dương, Hà Nam, Trung Quốc, trong một gia đình có nền tảng giáo dục tốt. Cha ngài từng là quan triều đình nhưng đã về quê dưỡng già do thời cuộc loạn lạc. Năm 5 tuổi, Huyền Trang mồ côi mẹ, và đến năm 10 tuổi, cha ngài cũng qua đời vì bạo bệnh. Từ đó, cuộc sống của ngài trở nên vô cùng khó khăn và đầy tủi nhục.
Trong những năm tháng chật vật mưu sinh và bị xã hội xem thường, cuối cùng, ông đã tìm thấy sự bình yên và con đường tu hành nơi cửa Phật.
Đầu thế kỷ VII, Trung Quốc trải qua giai đoạn biến động lớn với chiến tranh triền miên. Trong bối cảnh đó, Huyền Trang chọn cách ẩn mình trong cửa chùa, chuyên tâm nghiên cứu Phật pháp.
Vốn thông minh và am hiểu văn chương từ nhỏ, chỉ sau một thời gian ngắn tu tập, Huyền Trang đã nắm vững các triết lý Phật giáo. Danh tiếng của ngài dần lan xa, và vị sư trẻ này bắt đầu du hành khắp Trung Quốc để chiêm bái và thuyết giảng.
Năm 618, khi nhà Đường được thành lập, Đường Huyền Trang rời quê hương Lạc Dương đến kinh đô Trường An. Tại đây, ngài có cơ hội giao lưu và học hỏi từ nhiều bậc cao tăng. Tuy nhiên, càng học hỏi, ngài càng nhận ra những thiếu sót của bản thân và nảy sinh nhiều hoài nghi.
Với kiến thức uyên bác và khí chất đặc biệt, Đường Huyền Trang đã đưa ra một quyết định táo bạo: thực hiện chuyến Tây du sang Ấn Độ để chiêm bái Phật tích, nghiên cứu và tìm kiếm giáo lý nguyên thủy. Hành trình từ Trường An đến Tây Trúc đầy gian nan và hiểm nguy, nhưng Đường Huyền Trang đã một mình đối mặt với thử thách, hoàn thành tâm nguyện lớn lao mà không cần bất kỳ sự trợ giúp nào, qua đó khẳng định tài năng và ý chí kiên cường của mình.
Dù chỉ là một vị sư trẻ, Đường Huyền Trang đã thể hiện lòng nhiệt huyết sâu sắc trong việc tu dưỡng đạo đức, được đánh giá cao về tâm hồn và nhân cách. Ngài đã dành cả đời để phụng sự và cống hiến. Tên tuổi của ngài không chỉ gắn liền với hình ảnh uy nghiêm mà còn bởi tâm hồn cao thượng và nhân cách sáng ngời, tựa như một vị Phật sống.
Vị chân tăng này đã trở thành một biểu tượng văn hóa vĩnh cửu trong lòng người dân Trung Quốc, đặc biệt là cộng đồng Phật tử.
Ngay từ thuở thiếu thời, Đường Huyền Trang đã sở hữu dung mạo khôi ngô, tuấn tú cùng phong thái oai nghiêm, khác biệt. “Pháp sư cao hơn bảy thước, da hồng hào, mày rộng, mắt sáng… Ngài đi đứng ung dung, khoan thai, luôn nhìn thẳng, cử chỉ như dòng sông lớn chảy, và rạng rỡ như hoa sen nở trên mặt nước.”
Trong cuộc đời mình, Đường Huyền Trang là người sống giàu hoài bão, lý tưởng, ham học hỏi, khám phá. Ngài sở hữu ý chí sắt đá, niềm tin vững vàng vào cuộc sống, không bao giờ tự ti, nản lòng hay tuyệt vọng trước khó khăn.
Khi còn nhỏ, Đường Huyền Trang đã thể hiện phẩm chất cao thượng, sẵn sàng mở lòng, ngưỡng mộ cổ học và các bậc hiền nhân, đồng thời chán ghét sự bất công và cám dỗ trần tục.
Hơn thế nữa, ở Đường Huyền Trang còn toát lên lòng từ bi, đức độ lượng bao dung của một bậc “Phật sống”. Bởi vậy, con người ngài luôn giữ được sự trong sáng, thánh thiện, thanh cao.
Ngài luôn đồng cảm và dành tình yêu thương chân thành cho tất cả mọi người, không phân biệt tốt xấu, giàu nghèo, sang hèn. Tình cảm đó là tình yêu nhân loại, tình yêu dành cho mọi chúng sinh. Ngài sẵn sàng dùng tấm lòng nhân hậu và sự nhiệt thành để “cứu nhân độ thế”.
Đặc biệt, Đường Huyền Trang có một khát khao Chánh pháp cháy bỏng, ý chí học hỏi vô bờ, cùng nghị lực phi thường, tính ôn hòa và trầm tĩnh. 17 năm xa xứ thỉnh kinh càng tôi luyện thêm cho ngài đức tính kiên nhẫn và ý chí mạnh mẽ. Chính điều này đã tiếp thêm sức mạnh để ngài vượt qua mọi gian khó. Tuy nhiên, với vai trò là một nhà thuyết giáo Phật giáo, trong con người Đường Huyền Trang vẫn phảng phất tinh thần Nho giáo của Đức Khổng – Mạnh.
Phải chăng chính xuất thân từ tuổi thơ và bối cảnh thời cuộc đã khiến tư tưởng Nho giáo ăn sâu vào tâm trí ngài, giúp ngài trở thành một nhà chiêm bái, học giả, nhà thuyết giáo và nhà văn hóa lỗi lạc của Trung Quốc trong hơn 5.000 năm lịch sử?
Việc thay đổi quê quán của Đường Huyền Trang trong các câu chuyện dân gian không hoàn toàn do Ngô Thừa Ân. Ngay từ thời Bắc Tống, trong bộ sách Thái Bình Quảng Ký đã ghi nhận những giai thoại tương tự về Đường Tăng, trong đó có câu chuyện gần như trùng khớp với hình tượng Đường Tăng trong Tây Du Ký. Khi lưu truyền đến Hải Châu, câu chuyện tiếp tục được phát triển, tạo nên những dị bản về quê quán của nhân vật này. Điều này cho thấy nhu cầu về việc thỉnh kinh Tây phương trong xã hội Phật giáo thời bấy giờ là có thật. Riêng các chi tiết như Đường Thái Tông đích thân tiễn Đường Tăng, kết nghĩa huynh đệ… trong Tây Du Ký chỉ là những yếu tố hư cấu nhằm tăng thêm phần hấp dẫn cho tác phẩm.
Mời bạn đọc bài 2: Hành trình vượt qua 128 quốc gia của nhà sư Trần Huyền Trang
Để hiểu rõ hơn về hành trình vĩ đại và những đóng góp to lớn của nhà sư Trần Huyền Trang đối với Phật giáo, hãy cùng khám phá sâu hơn trong chuyên mục Đạo phật.
