Vượt qua những định kiến ban đầu, vị cao Tăng này đã tìm thấy con đường giải thoát sâu sắc, từng bước khẳng định vai trò lịch sử của mình. Câu chuyện về hành trình tâm linh đầy biến đổi của Ngài, từ một người hoài nghi đến bậc Tổ sư uyên thâm, mở ra những góc nhìn mới mẻ về sức mạnh chuyển hóa nội tại, mời bạn khám phá thêm tại Chia sẻ Đạo Phật.
Cuộc Đời và Sự Nghiệp Hoằng Pháp Của Ấn Quang Đại Sư
Ấn Quang Đại Sư, tên thật là Triệu Thánh Lượng, tự Thường Tàm, là một bậc cao Tăng xuất hiện vào giai đoạn chuyển giao giữa cuối đời Thanh và kỷ nguyên Dân Quốc.
Thời trẻ, Ngài theo học Nho giáo và từng giữ quan điểm bài bác Phật pháp, chịu ảnh hưởng bởi tư tưởng của Hàn Dũ và Âu Dương Tu. Tuy nhiên, sau một thời gian dài lâm bệnh, Ngài đã suy xét lại và nhận ra lỗi lầm, từ đó quy tâm hướng Phật.
Năm 21 tuổi, nhân duyên chín muồi, Ngài xuất gia tại chùa Liên Hoa Động, núi Chung Nam, dưới sự dẫn dắt của Hòa thượng Đạo Thuần. Không lâu sau, Ngài thọ đại giới tại chùa Song Khê, huyện Hưng An, với Luật sư Ấn Hải Định.
Từ nhỏ, mắt Ngài đã có tật, thị lực yếu và thường xuyên bị đỏ. Trong quá trình tham gia vào các công việc Phật sự, đặc biệt là việc biên chép kinh sách, đôi mắt Ngài càng thêm suy yếu. Tuy nhiên, nhờ vào việc chuyên tâm niệm Phật, Ngài đã dần phục hồi thị lực, điều này càng củng cố niềm tin sâu sắc vào công đức vô biên của việc niệm Phật và trở thành động lực thúc đẩy Ngài chuyên tâm tu học Tịnh Độ.
Trong suốt quá trình tu tập, Ngài đã ghé thăm nhiều danh lam cổ tự như Từ Phước Tự, Long Tuyền Tự, Viên Quảng Tự và cuối cùng là chùa Pháp Võ trên núi Phổ Đà Sơn. Tại đây, Ngài dành thời gian nghiên cứu Tam Tạng kinh điển, tham thiền nhập định và đạt được sự thâm ngộ sâu sắc về cả lý và sự.
Với kiến thức uyên bác và đạo hạnh tinh nghiêm, Ngài được mời tham gia vào việc thỉnh Tam Tạng kinh về chùa Pháp Võ và Đầu Đà Tự. Hòa thượng Hóa Văn cảm phục trước hạnh nguyện của Ngài, đã thỉnh Ngài về ở tại lầu Tàng Kinh thuộc chùa Pháp Võ để chuyên tâm tu tập. Trong hơn ba mươi năm xuất gia, Ngài luôn nỗ lực cầu chứng Niệm Phật Tam-muội.
Dù mong muốn ẩn tu, nhưng hạnh nguyện của Ngài đã lan tỏa. Vào những năm đầu của Trung Hoa Dân Quốc, Cư sĩ Cao Hạt Niên khi hành hương đã vô tình đăng tải một số bài viết của Ngài lên tạp chí Phật Học Tòng Báo. Những bài viết này, dù không nêu tên tác giả, đã gây tiếng vang lớn, khiến nhiều độc giả tìm hiểu về Ngài.
Khoảng năm 52 tuổi, tung tích của Ngài dần được nhiều người biết đến. Rất nhiều người đã tìm đến Ngài để cầu pháp và xin lời chỉ dạy. Cư sĩ Từ Huất Như đã sưu tầm và biên soạn các văn thư của Ngài thành bộ “Ấn Quang Pháp Sư Văn Sao”, được tái bản nhiều lần và lưu truyền rộng rãi.
Ban đầu, Ngài khá dè dặt trong việc nhận đệ tử. Tuy nhiên, trước sự tha thiết của Cư sĩ Châu Mạnh Do và quyến thuộc vào năm Dân Quốc thứ Tám, Ngài đã đồng ý thu nhận đệ tử tại gia lần đầu tiên khi Ngài 59 tuổi. Từ đó, hàng nghìn người thuộc mọi tầng lớp xã hội đã quy y dưới sự chỉ dạy của Ngài, trong đó nhiều người đã đạt được quả sinh về Cực Lạc.
Đạo Hạnh và Lối Sống Giản Dị
Ấn Quang Đại Sư nổi tiếng với giới luật nghiêm minh và lối sống vô cùng tiết hạnh. Mọi vật phẩm quý giá được cúng dường, nếu không thể từ chối, Ngài đều chuyển tặng cho các vị Tăng Ni khác hoặc nhập vào kho của chùa để chia sẻ với đại chúng. Bản thân Ngài chỉ an bần thủ đạo với cơm thô áo vải.
Ngài luôn tránh xa danh lợi và sự phô trương. Khi có người muốn viết sử về cuộc đời Ngài để ấn tống, Ngài đều từ chối, khuyên họ nên gác bỏ việc đó. Ngay cả khi Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc gửi tặng một tấm biển với lời đề “Ngộ Triệt Viên Minh” cùng nhiều phẩm vật, Ngài vẫn giữ thái độ khiêm nhường, như không hay biết.
Ba Điểm Khác Biệt Trong Sự Nghiệp Hoằng Pháp
Đại Sư có ba điểm đặc biệt khiến Ngài khác biệt so với nhiều bậc xuất gia đương thời:
- Không nhận làm trụ trì các tự viện lớn vì cho rằng bản thân chưa đủ đức độ và sợ ảnh hưởng đến sự thanh tu.
- Không thu nhận đệ tử xuất gia, vì nhận thấy trong thời mạt pháp, số người xứng đáng với bổn phận xuất gia rất ít, Ngài không muốn tạo thêm nhiều duyên nghiệp không cần thiết.
- Không quyên góp hay kêu gọi mọi người đóng góp tài vật, vì Ngài cảm thấy hổ thẹn khi thấy nhiều người vì lợi danh mà làm mất đi sự thanh tịnh của người tu hành.
Phương Pháp Giáo Hóa Thực Tế
Nhận thức rõ tình hình suy đồi đạo đức và căn tánh yếu kém của chúng sinh trong thời mạt pháp, Ấn Quang Đại Sư chủ trương một phương pháp giáo hóa thiết thực và bình dị. Ngài chủ yếu khuyên mọi người giữ gìn luân thường đạo lý, tin sâu nhân quả, lánh dữ làm lành, chuyên tâm Tín – Nguyện – Niệm Phật để cầu sinh Tây Phương Cực Lạc.
Ngài thẳng thắn chỉ trích những người có địa vị cao nhưng hành vi sai trái, đồng thời từ ái khuyên dạy cả những người mới bắt đầu tu tập hay thuộc tầng lớp thấp kém trong xã hội. Phương pháp giáo hóa của Ngài không chuộng những lời lẽ huyền bí cao siêu, mà tập trung vào những lý lẽ bình thường, dễ hiểu và mang lại lợi ích thiết thực.
Đại Sư thường xuyên ủng hộ các hoạt động niệm Phật, phóng sinh, và đóng góp cho các viện dưỡng lão, cô nhi. Ngài còn thành lập Hoằng Hóa Xã, phụ trách việc ấn tống và phát hành kinh sách, tượng Phật, với số lượng lên đến hơn năm triệu bộ.
Công Trình Hộ Pháp và Linh Cảm
Trong suốt cuộc đời, Đại Sư đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc bảo vệ Tam Bảo. Ngài đã vận động thành công để chính quyền hủy bỏ chủ trương di dời kiều dân người Đức vào ở các chùa. Khi chính phủ có ý định sung công quỹ tài sản chùa chiền hoặc trưng dụng tự viện làm trường học, Ngài đã cùng chư Tăng Ni và các cư sĩ hộ pháp tìm cách giải quyết, bảo vệ sự tồn tại của các ngôi chùa.
Bên cạnh đó, Ngài cũng được biết đến với những linh cảm và khả năng ứng dụng chú Đại Bi để hóa giải tai ương. Một lần, khi chùa Báo Quốc bị loài rệp hoành hành, Ngài chỉ dùng tâm niệm Phật và tụng chú, loài rệp đã tự động biến mất. Ngài cũng thường dùng chú Đại Bi để cứu giúp những người bệnh nặng mà y thuật bó tay, và những phương pháp này đều mang lại hiệu quả kỳ diệu.
Cư sĩ Cao Hạt Niên đã nhận xét về Đại Sư: “Sở dĩ ông biết Ấn Quang đại sư là bậc cao Tăng, bởi Ngài nói những lời rất thông thường, nhưng càng suy ngẫm càng thấy đúng với hiện cảnh và sau đó đều ứng nghiệm”. Lời tiên tri về những biến động trong tương lai qua bài thơ Ngài ứng khẩu khi còn ở Phổ Đà Sơn đã ứng nghiệm, cho thấy sự thấu suốt của Ngài về nhân quả và quy luật vũ trụ.
Sự Viên Mãn và Xá Lợi
Năm 70 tuổi, Ngài dời về Linh Nham và an cư niệm Phật ba năm. Vào ngày 24 tháng 10 năm Dân Quốc thứ 29, Đại Sư biết trước ngày vãng sinh. Ngài triệu tập chư Tăng Ni, cư sĩ, dặn dò việc kế nhiệm trụ trì và nhắn nhủ: “Pháp môn niệm Phật không có chi đặc biệt lạ kỳ, chỉ cần khẩn thiết chí thành, thì không ai chẳng được Phật tiếp dẫn”.
Vào ngày mùng 04 tháng 11, Ngài cảm bệnh nhẹ nhưng vẫn tinh tấn niệm Phật. Ngài tuyên bố Phật A Di Đà đã đến tiếp dẫn và khuyên đại chúng tin nguyện niệm Phật cầu về Tây Phương. Sau đó, Ngài an nhiên ngồi kiết già, chấp tay trì danh và viên tịch. Lúc bấy giờ, Ngài trụ thế 80 tuổi, tăng lạp 60.
Lễ trà tỳ của Ngài được cử hành vào dịp kỷ niệm 100 ngày vãng sinh. Bầu trời bỗng sáng tạnh, khói bay lên trắng như tuyết, hiện ra ánh sáng năm sắc. Sau đó, Xá Lợi của Ngài được phát hiện với nhiều hình dáng, màu sắc khác nhau, cứng như khoáng chất và phát ra âm thanh trong trẻo khi gõ vào. Những Xá Lợi này được chia thành sáu loại và lưu giữ tại bản sơn.
Nhiều vị Tăng Ni và cư sĩ từ khắp nơi đã tìm kiếm và đều được Xá Lợi, chứng tỏ sự gia trì và công đức của Ngài.
Với đạo hạnh chân thật, sự nghiệp hoằng pháp rộng lớn, và những dấu tích còn lại sau khi viên tịch, các bậc Tăng tục đều nhận định Ấn Quang Đại Sư là bậc Thánh nhân tái lai, là vị Tổ thứ mười ba của Liên tông.
Để hiểu sâu hơn về những giáo lý sâu sắc và tầm ảnh hưởng vĩ đại của các bậc Tổ sư, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
