Câu chuyện về Tôn giả Mục Kiền Liên chứng kiến ngạ quỷ đã đặt ra câu hỏi lớn về sự tồn tại của các cõi giới tâm linh song song với thế giới chúng ta. Dù không thể quan sát bằng mắt thường, nhưng giống như sóng điện thoại, chúng vẫn hiện hữu. Để hiểu rõ hơn về những khía cạnh tâm linh này và cách chúng tác động đến cuộc sống, hãy cùng khám phá tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Tại sao chúng ta không nhìn thấy ngạ quỷ?
Trong kinh điển Phật giáo có ghi lại câu chuyện về Tôn giả Mục Kiền Liên. Khi ngài đang trên đường xuống núi, ngài đã chứng kiến một cảnh tượng kỳ lạ: một chúng sinh có bụng to như trống, cổ nhỏ như kim, chân tay như cây sậy và thân thể đang bốc cháy dữ dội, kêu gào thảm thiết khi di chuyển trong không trung. Đây là lần đầu tiên Tôn giả, dù đã đắc A La Hán với sáu phép thần thông, nhìn thấy một sinh vật như vậy. Ngài đã bạch hỏi Đức Phật và được biết đó là ngạ quỷ.
Đức Phật cho biết, bản thân Ngài cũng đã thấy ngạ quỷ từ trước nhưng chưa tiết lộ vì sợ chúng sinh không tin sẽ sinh tội. Chỉ đến khi Tôn giả Mục Kiền Liên tận mắt chứng kiến, Đức Phật mới công khai sự tồn tại của loài ngạ quỷ.
Ngạ quỷ thường được miêu tả có đặc điểm hình dạng khác thường (ảnh minh họa)
Lời dạy của Đức Phật là sự thật, ngay cả khi chúng ta không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Tương tự như sóng điện thoại hay sóng vô tuyến mà chúng ta không thấy nhưng chúng vẫn tồn tại, các cõi giới tâm linh như địa ngục, ngạ quỷ, chư Thiên, chư Thần cũng hiện hữu song song với thế giới của chúng ta.
Những người có thiên nhãn hoặc một số loài vật với thị giác đặc biệt có thể quan sát được những cảnh giới này. Ví dụ, chó có thể nhìn thấy những thứ mà con người không thấy, giải thích cho hiện tượng chúng đột nhiên sủa vu vơ. Thị giác của con người bị giới hạn trong một phạm vi nhất định; những gì nằm ngoài hoặc dưới ngưỡng đó đều không thể cảm nhận được. Do đó, chúng ta chỉ nhận thức được thế giới trong “kênh” của loài người, còn các “kênh” khác cần sự chuyển đổi để có thể tiếp cận. Việc nhìn thấy hay không nhìn thấy ngạ quỷ còn tùy thuộc vào duyên nghiệp và căn cơ của mỗi người.
Ngạ quỷ có làm hại tới con người?
Thế giới ngạ quỷ vô cùng đa dạng, với nhiều loại có hoặc không có phước báu, oai lực khác nhau. Kinh điển có ghi lại trường hợp quỷ Dạ Xoa tấn công Ngài Xá Lợi Phất khi ngài đang nhập định. Sức mạnh của cú đánh đó đủ sức làm vỡ núi Tu Di, nhưng nhờ sức định vững chắc của Ngài Xá Lợi Phất nên không hề ảnh hưởng.
Do có phước báu và oai lực, một số ngạ quỷ có khả năng gây hại cho con người, nhưng cũng có trường hợp chúng giúp đỡ. Thời Đức Phật, khi các Tăng sĩ tu tập trong rừng bị ngạ quỷ quấy phá, Đức Phật đã hướng dẫn các ngài tụng kinh Từ Bi và bố thí thức ăn. Từ đó, những phiền nhiễu chấm dứt.
Một câu chuyện khác được trích từ kinh Pháp Cú, kể về mối ân oán giữa hai người vợ. Trong một kiếp sống, người vợ cả vì hiếm muộn đã âm mưu hại người vợ lẽ đang mang thai. Sau hai lần thành công, đến lần thứ ba, người vợ lẽ biết mình không qua khỏi liền thề sẽ trở thành nữ Dạ Xoa để trả thù.
Theo nghiệp duyên này, ở các kiếp sau, hai người tiếp tục tìm nhau để trả thù. Đỉnh điểm là khi người vợ cả đầu thai thành một cô gái, còn người vợ lẽ là Hắc Nữ Dạ Xoa. Cô gái này khi sinh nở hai lần đều bị Dạ Xoa ăn thịt con. Đến lần thứ ba, cô gái mang con đến cầu cứu Đức Phật. Nhờ Đức Phật hóa giải, mối thù mới được chấm dứt. Sau đó, cô gái đã cung phụng thức ăn cho Dạ Xoa, và Dạ Xoa cảm nhận được sự chân thành đã giúp đỡ gia đình cô gái ngày càng sung túc.
Theo góc nhìn của đạo Phật, việc ngạ quỷ giúp đỡ hay gây hại cho chúng ta đều dựa trên nhân duyên. Nếu có duyên nợ, họ có thể gây hại; ngược lại, nếu có duyên phước, họ có thể trợ giúp.
Làm thế nào để giúp cho vong linh ngạ quỷ bớt khổ?
Theo kinh “Ngạ quỷ ngoài bức tường”, Đức Phật chỉ dạy rằng việc giúp đỡ các vong linh ngạ quỷ, cô hồn không phải là đốt vàng mã mà là thực sự cúng dường Tam Bảo. Chính việc này mới tạo ra phước báu có thể hồi hướng cho họ.
Ngạ quỷ có thể là cha mẹ, người thân, hay tổ tiên đã quá vãng và đọa lạc. Họ thường lẩn quất bên cạnh chúng ta, đặc biệt là những người có duyên với họ, và hy vọng nhận được sự giúp đỡ về phước báu. Họ có thể nhận ra chúng ta là con cháu, dù là trong kiếp này hay nhiều kiếp trước, nhờ vào túc mạng thông của họ – một khả năng mà chúng ta không có. Điều này tương tự như Vua Tần Bà Sa La làm lễ cúng mà không hề hay biết có vô số ngạ quỷ là thân quyến của mình đang khẩn cầu sự hồi hướng phước báu.
Cúng dường chư Tăng là cách thiết thực để mang lại lợi ích cho các vong linh
Câu chuyện về người vợ tên Nan Đa trong kinh “Nữ ngạ quỷ Nan Đa” cũng minh chứng điều này. Do những nghiệp xấu khi sống như không mộ đạo, tham lam, sân giận, ác ngữ, bất kính và bất tuân lời chồng, cô đã đọa làm ngạ quỷ sau khi chết. Người chồng muốn dâng áo quần, thức ăn cho cô nhưng ngạ quỷ cho biết đồ thế gian không dùng được. Thứ họ cần là phước báu từ việc cúng dường Tam Bảo và hồi hướng công đức đến họ.
Nhiều bộ kinh khác như Địa Tạng, Vu Lan, A Di Đà, Đại Phương Tiện Phật Báo cũng nhấn mạnh rằng để giúp người đã khuất siêu sinh về cõi an lành, người sống nên thực hiện các việc phước như: thiết trai cúng dường Tam Bảo tại chùa, ấn tống kinh sách, bố thí cho người nghèo khó, phóng sinh thay vì sát sinh cúng tế, tụng kinh, thỉnh chư Tăng thuyết pháp, và thực hiện các công hạnh công đức khác. Sau đó, hồi hướng công đức này cho người đã mất sẽ giúp họ tiêu trừ nghiệp chướng, tái sinh về cõi lành hoặc vãng sanh Tây Phương Cực Lạc.
Qua những lời giảng này, chúng ta hiểu rõ hơn về sự tồn tại của ngạ quỷ, cuộc sống của họ và cách chúng ta có thể gieo những nhân lành để tránh đọa vào cảnh giới này, đồng thời giúp đỡ những người thân đã khuất đang ở cõi ngạ quỷ.
