Từ chốn cung vàng điện ngọc đến đạo tràng thanh tịnh, Thiền sư Khuông Việt đã trải qua một hành trình đầy biến động, bắt nguồn từ thân thế hoàng tộc và những biến cố lịch sử của buổi đầu lập quốc. Chuyện đời Ngô Chân Lưu, người được kỳ vọng gánh vác sơn hà, lại chọn pháp danh để phụng sự đạo pháp, hứa hẹn hé lộ một góc nhìn sâu sắc về ý chí và đức độ của bậc cao tăng. Tìm hiểu thêm về con đường hướng thiện và những đóng góp của Ngài tại chiasedaophat.com.
Thiền sư Khuông Việt: Dòng dõi đế vương và con đường tu hành
Thiền sư Khuông Việt, tên thật là Ngô Xương Tỷ, sinh năm 933 tại làng Cát Lợi, Thường Lạc (nay thuộc Tĩnh Gia, Thanh Hóa). Ông xuất thân từ dòng dõi hoàng tộc, là con trai trưởng của Thiên Sách vương Ngô Xương Ngập và là cháu nội đích tôn của Vua Ngô Quyền, người sáng lập nhà Ngô sau chiến thắng Bạch Đằng lịch sử.
Cuộc đời Ngô Xương Tỷ gắn liền với những biến động của buổi đầu độc lập dân tộc. Sau khi Ngô Quyền qua đời, quyền lực bị Dương Tam Kha chiếm đoạt. Cha của Ngô Xương Tỷ là Ngô Xương Ngập buộc phải lưu lạc và ẩn mình. Trong hoàn cảnh đó, để bảo toàn tính mạng cho con trai, Ngô Xương Ngập đã đổi tên Ngô Xương Tỷ thành Ngô Chân Lưu và gửi vào cửa Phật.
Bài từ “Vương Lang Quy” là minh chứng cho tài năng ngoại giao của Thiền sư Khuông Việt.
Dù có dòng dõi đế vương, Ngô Chân Lưu lại chọn con đường tu hành. Ông theo học thiền sư Vân Phong tại chùa Khai Quốc (nay là chùa Trấn Quốc), sau đó du ngoạn, tham vấn Thiền học. Trong một lần đến núi Vệ Linh, ông cảm nhận được sự thanh tịnh và quyết định lập am tu hành. Tại đây, ông còn có duyên gặp gỡ và nhận sự chỉ dạy từ Tỳ Sa Môn thiên vương trong một giấc mộng.
Con đường trở thành Quốc sư
Năm 40 tuổi, danh tiếng của thiền sư Ngô Chân Lưu đã lan xa. Năm 969, Vua Đinh Tiên Hoàng mời ông vào triều và phong chức Tăng thống, đánh dấu lần đầu tiên một thiền sư giữ vị trí này trong lịch sử Việt Nam.
Đến năm 971, Vua Đinh Tiên Hoàng ban cho ông pháp hiệu Khuông Việt, mang ý nghĩa “người tu sửa, chấn hưng Phật giáo nước Việt”. Từ đây, Ngô Chân Lưu chính thức được biết đến với tên gọi Khuông Việt thiền sư.
Sau biến cố vua cha và thái tử Đinh Tiên Hoàng bị sát hại, Lê Hoàn lên nắm quyền. Dưới thời Lê Đại Hành, thiền sư Khuông Việt tiếp tục giữ vai trò Tăng thống và đóng góp quan trọng trong công cuộc ngoại giao.
Xuất thân từ dòng dõi Vua Ngô Quyền, Thiền sư Khuông Việt mang trong mình dòng máu đế vương.
Năm 987, khi phái đoàn nhà Tống do Lý Giác dẫn đầu đến Đại Việt, vua Lê Đại Hành đã giao cho thiền sư Khuông Việt và thiền sư Pháp Thuận nhiệm vụ tiếp đón. Tại đây, thiền sư Khuông Việt đã sáng tác bài từ “Vương Lang Quy” để tiễn đoàn sứ thần. Đây được xem là lần đầu tiên văn chương nghệ thuật được sử dụng hiệu quả trong công tác ngoại giao, thể hiện tài năng và trí tuệ của ông.
Cuộc đời an lạc và di sản
Về cuối đời, thiền sư Khuông Việt lui về núi Du Hý, lập chùa và tiếp tục sự nghiệp hoằng pháp. Ông thu hút rất đông đệ tử đến học đạo. Ngày 22 tháng 3 năm 1011, thiền sư viên tịch, hưởng thọ 78 tuổi.
Trước lúc lâm chung, ông để lại bài kệ nổi tiếng: “Trong cây vốn có lửa, Có lửa, lửa mới bừng, Nếu bảo cây không lửa, Cọ xát do đâu bùng?” Bài kệ này ẩn chứa triết lý sâu sắc về bản tâm và sự giác ngộ.
Cuộc đời Thiền sư Khuông Việt là minh chứng cho sự buông bỏ và cống hiến.
Cuộc đời của thiền sư Khuông Việt là một tấm gương sáng về sự hy sinh, từ bỏ vinh hoa phú quý để cống hiến cho đạo pháp và dân tộc. Dù từng ở đỉnh cao quyền lực với vai trò Tăng thống và cố vấn cho triều đình, ông vẫn chọn cách rời xa để tập trung vào việc đào tạo tăng tài, kế thừa và phát huy Phật pháp.
Hơn một nghìn năm đã trôi qua kể từ ngày thiền sư Khuông Việt viên tịch, những đóng góp của ông cho Phật giáo và đất nước vẫn còn nguyên giá trị, tiếp tục là nguồn cảm hứng cho các thế hệ mai sau.
Những cống hiến của Thiền sư Khuông Việt cho Phật pháp và dân tộc vẫn còn nguyên giá trị sau 1000 năm.
Để hiểu sâu hơn về con đường tu hành và những đóng góp của các bậc cao tăng cho nền Phật giáo Việt Nam, hãy khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
