Liệu sự tĩnh lặng tuyệt đối của tâm trí mới là trạng thái giác ngộ tối thượng, hay chỉ một thoáng suy nghĩ sai lầm cũng đủ khiến ta lạc lối? Câu hỏi xoay quanh cách diễn giải về “niệm” trong giáo lý nhà Phật mở ra một góc nhìn mới về sự tỉnh thức, thách thức những quan niệm thông thường và mời gọi khám phá sâu sắc hơn tại chiasedaophat.com.
Câu hỏi:
Trong quá trình tìm hiểu Kinh Pháp Bảo Đàn, có hai câu thơ khiến tôi suy ngẫm: “Vô niệm niệm tức chánh, hữu niệm niệm thành tà”. Một cách diễn giải phổ biến cho rằng: “Vô niệm, niệm tức chánh. Hữu niệm, niệm thành tà”, nghĩa là khi tâm không còn vướng bận bởi niệm thì niệm đó mới là chánh niệm. Tuy nhiên, tôi cảm thấy cách giải thích này chưa thật sự hợp lý.
Theo thiển ý của tôi, câu viết đúng phải là: “Vô niệm niệm tức chánh, hữu niệm niệm thành tà”. Bởi lẽ, khi tâm hoàn toàn vắng bặt dòng suy nghĩ liên tục, đó mới là trạng thái chánh niệm. Nếu còn một niệm khởi lên trong tâm, thì đó đã là tà niệm. Đây mới là tinh thần cốt lõi của “Vô Niệm” theo giáo lý của Lục Tổ.
Kính mong quý thầy/chư vị cao minh chỉ dạy thêm.
Ảnh minh họa
Giải đáp:
Trong tu tập, điều quan trọng không nằm ở ngôn từ mà ở sự nhận thức chân thật về thực tại. Ở đây, khái niệm “niệm” không chỉ đơn thuần là dòng suy nghĩ mà còn bao hàm cả khái niệm, tư tưởng hay quan niệm mà tâm ta nắm giữ.
Do đó, có thể diễn giải như sau: Khi tâm được an trú trong sự tĩnh lặng, sáng suốt, ta có thể thấu suốt chân lý tối hậu. Ngược lại, khi tâm khởi lên những khái niệm, tư tưởng hay quan niệm, đó là lúc ta đang chìm đắm trong thế giới của hiện tượng, của những gì còn mang tính tương đối.
Theo: Trung tâm Hộ tông
Để hiểu sâu hơn về những vấn đề cốt lõi trong giáo lý, mời quý vị độc giả khám phá thêm các bài viết chuyên sâu trong chuyên mục Đạo phật.
