Nằm giữa lòng Yên Thành, Nghệ An, Chùa Bảo Lâm ẩn chứa những giá trị lịch sử và văn hóa qua nhiều thế kỷ, minh chứng cho sự phát triển của Phật giáo nơi đây. Các hiện vật đá quý giá tại chùa, như những tấm bia cổ và thớt đá hình rùa, hé lộ nhiều bí ẩn về quá khứ. Khám phá thêm về hành trình tâm linh tại Chiasedaophat.
Chùa Bảo Lâm, tọa lạc tại xã Hoa Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, là một di tích Phật giáo cổ kính trên địa bàn tỉnh. Dù có quy mô không quá lớn và nằm giữa một ngôi làng giản dị, chùa mang trong mình giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc, phản ánh rõ nét bức tranh Phật giáo của vùng Nghệ An qua các thời kỳ.
Dựa trên các ghi chép lịch sử và lời kể của người dân địa phương, chùa Bảo Lâm được cho là có niên đại từ thời nhà Lý. Tuy nhiên, các văn bia còn lưu giữ tại di tích cho thấy ngôi chùa đã trải qua nhiều lần trùng tu. Cụ thể, vào thời Hậu Lê, chùa được tu sửa bởi ông Phan Úc, sau đó tiếp tục được ông Phan Kim (hiệu sinh thời Lê) tiến hành trùng tu. Điều này cho thấy khả năng thời gian xây dựng chùa có thể còn trước cả thời Hậu Lê. Các lần trùng tu đáng chú ý khác bao gồm các năm 1841, 1844 (niên hiệu Thiệu Trị) và năm 2001. Ảnh: Huy Thư
Ngay từ khi bước vào sân chùa, du khách sẽ ấn tượng với sự hiện diện của nhiều hiện vật bằng đá quý giá, bao gồm bia đá, rùa đá và khánh đá. Đặc biệt, tại chùa có tới sáu chiếc bia đá với kích thước khác nhau, trong đó có một kiểu bia “nhà chồng diêm” với tám mái độc đáo, một dạng kiến trúc hiếm gặp tại Nghệ An. Trên các bia này đều khắc bốn chữ lớn “Bảo Lâm đình chí”, có nghĩa là bia của đình làng Bảo Lâm. Các chi tiết chạm khắc trên bia đá, cột hương như hình ảnh rồng, mây, tùng, cúc, trúc, mai đều được thể hiện một cách uyển chuyển và sinh động. Ảnh: Huy Thư
Đỉnh của một cột hương cổ được chạm khắc tinh xảo, mô phỏng hình ảnh một đóa sen cách điệu đẹp mắt. Ảnh: Huy Thư
Hai tấm bia đá được đặt trang trọng trong nhà tả vu và hữu vu, thuộc loại tượng bia. Mặt trước của bia khắc họa hình tượng Bồ Tát, trong khi mặt sau ghi bằng chữ Hán dòng chữ “Bảo Lâm tự chí” (bia chùa Bảo Lâm) cùng những bài văn mô tả chi tiết quá trình xây dựng và lịch sử của chùa. Ảnh: Huy Thư
Trong nhà tổ của chùa Bảo Lâm, hiện còn lưu giữ một hệ thống gồm 18 pho tượng cổ quý giá. Những pho tượng này được chế tác từ gỗ, sau đó được sơn son và thếp vàng lộng lẫy. Đặc biệt, trên bàn thờ chính có 10 pho tượng an tọa theo ba dãy, trong đó có tới 8 pho tượng Phật. Ảnh: Huy Thư
Hai bên bàn thờ chính là nơi tôn thờ hai dãy tượng thần, thánh như Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu, Địa Tạng. Mỗi pho tượng đều có nét độc đáo riêng về hình dáng, khuôn mặt, trang phục và thần thái, thể hiện sự đa dạng trong tín ngưỡng dân gian. Ảnh: Huy Thư
Pho tượng Phật Thích Ca sơ sinh tại chùa mang một nét độc đáo riêng biệt. Tượng được tạo hình đứng trên đài sen, với vầng hào quang cách điệu thành chín con rồng đang phun nước, tạo nên một hình ảnh đầy ấn tượng và mang tính nghệ thuật cao. Ảnh: Huy Thư
Các pho tượng Phật tại chùa thường được tạc trong tư thế ngồi thiền trên tòa sen. Đặc điểm chung của những tượng này là khuôn mặt hơi tròn, tai dài và tóc quăn, mang đậm nét đặc trưng của nghệ thuật điêu khắc Phật giáo truyền thống. Ảnh: Huy Thư
Hai pho tượng hòa thượng được tạc trong tư thế ngồi, đầu đội mũ hình cánh sen và sở hữu khuôn mặt phúc hậu, thể hiện sự uyên bác và từ bi. Theo chia sẻ của Sư cô Thích Nữ Huệ Hiếu, trụ trì chùa Bảo Lâm, hệ thống hiện vật tại chùa là sự tập hợp các hiện vật từ nhiều di tích từng tồn tại ở làng Tràng Thành xưa. Ảnh: Huy Thư
Trong số các tượng pháp của chùa, có một pho tượng nữ quan đặc biệt. Ngoài ra, chùa còn bảo tồn nhiều hiện vật quý khác như bản khắc mộc, hệ thống bài vị cổ và nhiều cổ vật có giá trị. Với việc được công nhận là Di tích Lịch sử – Nghệ thuật cấp Quốc gia vào năm 2012, chùa Bảo Lâm đã trở thành một điểm đến thu hút đông đảo phật tử và du khách thập phương khi ghé thăm Yên Thành. Ảnh: Huy Thư
Huy Thư ( Báo Nghệ An)
Chùa Bảo Lâm là một điểm đến lý tưởng để tìm hiểu về lịch sử và văn hóa Phật giáo, hãy cùng khám phá sâu hơn về Đạo phật tại đây.
