Thừa nhận những giới hạn của bản thân là bước đầu tiên trên con đường phát triển trí tuệ và sự an lạc nội tâm. Thay vì bị chi phối bởi sự thiếu hiểu biết, chúng ta có thể khám phá những con đường dẫn đến khai sáng và sự tự nhận thức sâu sắc hơn thông qua trang chiasedaophat.com.
Trong cuộc sống, việc bị người khác nhận xét là “ngu” có thể gây tổn thương. Tuy nhiên, để đạt được sự thanh tịnh trong tâm hồn, vượt qua phiền não và phát triển trí tuệ, chúng ta cần đối diện với sự “ngu” của chính mình.
Trong giáo lý Phật giáo, “ngu” còn được gọi là vô minh, một trạng thái tối tăm của nhận thức. Người vô minh thường không nhận thức rõ ràng về luật nhân quả, nghiệp báo, cũng như bản chất vô thường, khổ và vô ngã của cuộc sống. Thế giới quan của họ thường bị giới hạn trong việc sinh tồn và tìm cầu khoái lạc vật chất, xa lạ với những thực hành tâm linh như bố thí, thiền định hay giữ giới.
Người vô minh có xu hướng hành động dựa trên tham lam, sân hận, lừa dối và chiếm hữu. Họ ít khi nhận ra những lỗi lầm của bản thân, để cái tôi u mê dẫn dắt suy nghĩ, lời nói và hành động. Đôi khi, họ còn biện minh cho sự thiếu hiểu biết của mình bằng cách cố chấp hơn nữa.
Khi một người bắt đầu hành trình tịnh hóa tâm thức, vượt thoát phiền não và hướng đến trí tuệ, sự “ngu” trong họ sẽ dần được soi sáng. Họ nhận ra mình còn nhiều hạn chế trong tham dục, sân hận hay chấp thủ. Việc nhận thức rõ những yếu kém này là bước đầu tiên để thay đổi. Khi đã hiểu mình còn “ngu”, sự cần thiết phải chứng tỏ hay thể hiện bản thân sẽ dần biến mất.
Đức Phật Gotama đã dạy: “Người ngu biết mình ngu, là người trí. Người ngu nghĩ mình trí, là người (trí) ngu”. Ngài cũng chỉ ra rằng: “Người ngu si thiếu trí, nên bị tự ngã dẫn dắt làm các nghiệp bất thiện. Do các nghiệp bất thiện đã làm, người ấy chịu khổ đau”. Tương tự, Lão Tử cũng nói: “Hiểu người là khôn, hiểu mình là khôn thật sự”.
Khi chúng ta nhận thức được sự “ngu” của mình qua trải nghiệm cá nhân và sự minh triết của nhân loại, nỗi sợ hãi về sự “ngu” sẽ tan biến. Sự “ngu” trở thành dấu hiệu cho thấy những giới hạn cần vượt qua, giúp chúng ta hiểu rõ bản thân và đạt được trí tuệ đích thực. Biết mình có ngu, biết mình chưa có ngu, hay biết mình ngu ở đâu, tất cả đều là những nhận thức quan trọng. Chúng ta biết ơn những ai chỉ ra khuyết điểm cho mình, và không còn mặc cảm hay sợ hãi vì những điều đó.
Đồng thời, chúng ta cũng không nên kiêu ngạo, bởi lẽ việc nhận ra sự “ngu” của bản thân cũng đi kèm với sự hiểu biết về những khía cạnh tích cực của nó khi được soi sáng bởi trách nhiệm và ý thức.
Nhuận Đạt
———
[1] Kinh Pháp Cú
[2] Kinh Pháp Cú
[3] 自人者智，自知者明。
Hành trình thấu hiểu bản thân và khai mở trí tuệ là một con đường liên tục, hãy cùng khám phá sâu hơn về giáo lý nhiệm màu trong chuyên mục Đạo phật.
