Bên cạnh việc làm lợi cho người khác, hành động bố thí còn là con đường thanh lọc nghiệp lực, đưa mỗi người tiến gần hơn đến sự giác ngộ.
Việc chuyển hóa bản thân qua hành thiện không chỉ mang lại hạnh phúc trong kiếp hiện tại mà còn vun bồi cho tương lai an lạc, trí tuệ hơn. Khám phá hành trình tích lũy phước báu và vươn tới giải thoát trên Chiasedaophat.
Là một người con Phật, chúng ta luôn được khuyến khích thực hành việc lành, tích lũy công đức. Tuy nhiên, làm phước không chỉ đơn thuần là hành động mang lại lợi ích cho người khác mà còn là con đường để chuyển hóa nghiệp lực, nâng cao phẩm hạnh và hướng đến sự giác ngộ.
Làm phước, trước hết để chuyển nghiệp của chính mình, để cuộc đời ta đi lên từ từ. Cứ mỗi kiếp sau sẽ hạnh phúc hơn kiếp này; trí tuệ hơn; dung mạo uy nghi hơn; uy đức lớn lao hơn. Ảnh minh họa
Một Phật tử chân chính không bao giờ trì trệ, mà luôn có động lực tự thân để thực hiện các việc lành.
Việc làm phước trước hết nhằm mục đích chuyển hóa nghiệp lực cá nhân, giúp cuộc sống dần thăng hoa. Mỗi kiếp sống sau sẽ trở nên hạnh phúc hơn, trí tuệ hơn, diện mạo trang nghiêm hơn và uy đức lớn lao hơn. Hành trình từ phàm nhân lên bậc Thánh là một chặng đường dài, đòi hỏi chúng ta phải tích lũy đủ phước báu ngay khi còn là phàm phu, để trở thành một phàm phu phi thường, rồi dần vượt thoát khỏi thân phận phàm tục để đạt đến quả vị Thánh. Tất cả đều bắt nguồn từ việc làm phước. Nếu ngừng làm phước, chúng ta sẽ tiếp tục chìm đắm trong vòng luân hồi, với những suy nghĩ và lời nói không thiện lành.
Đừng lầm tưởng rằng tâm niệm và suy nghĩ trong đầu là của riêng ta, do ta tự tạo ra và không ai hay biết. Thực chất, những ý nghĩ đó là kết quả của luật nhân quả. Đôi khi, những suy nghĩ tốt đẹp chợt đến, nhưng cũng có lúc những ý nghĩ xấu xa khiến ta giật mình, tự hỏi tại sao lại có những suy nghĩ kỳ lạ ấy. Đó chính là do luật nhân quả vận hành. Có thể chúng ta đã vô tình phạm phải lỗi lầm nào đó trong quá khứ, dù là hôm nay, hôm qua, hay thậm chí là tháng trước, đã vô tình xúc phạm đến một bậc đáng kính, khiến tâm thức thay đổi và khởi lên những ý nghĩ bất thiện một cách tự nhiên, như đã trở thành bản chất.
Ngược lại, một người luôn hướng về những điều tốt đẹp, thiện lành, từ bi và đạo đức là nhờ vào phước báu tích lũy. Trong cuộc sống hàng ngày, việc giữ gìn tâm hạnh cẩn trọng, tôn kính Phật, sống khiêm nhường và không dám làm tổn thương ai, sẽ tự nhiên tạo ra nguồn tư tưởng tốt đẹp, lời nói thiện lành và hành vi đúng đắn. Từ đó, phước báu ngày càng tăng trưởng, đưa ta đi lên.
Nếu một người từng tốt đẹp bỗng trở nên thay đổi theo chiều hướng tiêu cực, đó là dấu hiệu cho thấy phúc khí của họ đã suy giảm. Ngược lại, người còn nhiều phúc khí, tâm hồn sẽ ổn định và ngày càng tiến bộ. Nếu không làm phước, biểu hiện đầu tiên là tâm địa trở nên xấu xa, nhân cách suy đồi, đạo đức sa sút và giá trị bản thân cũng tụt giảm. Tâm xấu sẽ dẫn đến nhiều hành động sai lầm, nghiệp chướng chồng chất, khiến cuộc đời chắc chắn rơi vào cảnh đọa lạc. Do đó, chỉ cần ngừng làm phước trong một khoảnh khắc cũng có thể gây nguy hiểm cho sự luân hồi của chính mình. Đó là lý do tại sao người Phật tử càng thấu hiểu đạo lý và luật nhân quả, càng cảm thấy thôi thúc phải thực hiện các việc làm phước.
Một người phải có nhiều yếu tố mới làm phước được, chẳng hạn phải có tiền bạc, trí tuệ, sức khỏe, nghề nghiệp, tấm lòng…
Tuy nhiên, việc làm phước không hề dễ dàng. Có những người hiểu đạo lý, rất muốn làm phước nhưng lại thiếu điều kiện. Không phải ai có ý muốn là có thể làm được ngay. Chúng ta cần thực hiện từng bước để tích lũy phước báu, từ đó mới có thể giúp đỡ mọi người trên thế gian một cách trọn vẹn. Việc làm phước cũng giống như tích lũy từng giọt nước để tạo thành một bát, rồi một lu, một ao, một dòng sông và cuối cùng là biển cả. Luôn khát khao làm được nhiều việc phước cho đời, nhưng cần có sự khôn ngoan để bắt đầu từ những việc nhỏ bé: “Có phước nhỏ rồi mới làm được phước lớn hơn”.
Để thực hiện được việc làm phước, một người cần hội tụ nhiều yếu tố, bao gồm tiền bạc, trí tuệ, sức khỏe, một nghề nghiệp ổn định và một tấm lòng quảng đại. Đó là những điều chúng ta cần học tập, trau dồi và tu dưỡng để có đủ khả năng xoay sở và giúp đỡ người khác trong mọi hoàn cảnh. Nếu chủ quan, hẹp hòi, cố chấp hay thiển cận, kiến thức hạn hẹp, chúng ta sẽ khó lòng làm được nhiều việc phước. Ví dụ, để bố thí, trước hết cần có tiền bạc, mà tiền bạc cũng là do phước mà ra. Có phước thì sẽ có lộc, dễ dàng tạo dựng tài sản.
Người biết tu hành, trước hết phải thực hành bố thí từ những việc nhỏ nhất. Nếu không thực hành bố thí, nghiệp chướng khó lòng được chuyển hóa. Bố thí là nền tảng căn bản nhất của việc làm phước. Khi đã thực hành bố thí, các phước lành khác sẽ dần mở ra. Trong Lục Độ Ba La Mật, Đức Phật dạy hạnh bố thí đứng đầu. Ngài dạy rằng không ai nghèo đến mức không thể bố thí dù chỉ một hạt cơm cho con kiến. Chúng ta hoàn toàn có thể làm nhiều hơn thế. Khi phát tâm làm phước, bố thí đều đặn trong ba năm, nghiệp lực sẽ bắt đầu chuyển hóa, và chúng ta sẽ nhận được quả báo là mong cầu điều gì thì điều đó sẽ đến một cách tự nhiên, miễn là mong cầu đó trong giới hạn. Nếu duy trì việc làm phước một cách ổn định trong mười, hai mươi năm, sống một đời đạo hạnh, uy lực sẽ hiển hiện, khiến mọi người kính nể dù không biết rõ thân thế. Khi cất lời cầu xin cho người khác, Chư Thiên sẽ lắng nghe. Bản thân không cầu cho mình mà chỉ cầu cho người khác, cuộc sống trở nên vị tha trong từng ý nghĩ. Người đó đi đến đâu cũng được quỷ thần ủng hộ và Chư Thiên dõi theo.
Một vị Tu Đà Hoàn là người đã bước vào dòng Thánh, chỉ có tâm nguyện ban tặng, không giữ lại cho riêng mình. Ngược lại, người phàm tục lại xem việc cất giữ và thọ nhận là niềm vui. Vì vậy, để chuyển từ phàm phu lên bậc Thánh, chúng ta phải đảo ngược niềm vui sống thụ hưởng thành niềm vui ban tặng và hiến dâng. Sự đảo ngược này rất khó khăn, đòi hỏi chúng ta phải thực hành từng chút một để hình thành thói quen, tìm thấy niềm vui trong việc giúp đỡ đời, giúp đỡ người, không còn sống chỉ cho riêng mình.
Để làm công quả, cần có sức khỏe và một nghề nghiệp. Vì vậy, sống trên đời, chúng ta nên có một nghề nghiệp, không nhất thiết phải có bằng cấp cao, nhưng cần có chuyên môn nhất định, kết hợp với sức khỏe tốt, sẽ giúp chúng ta dễ dàng làm công quả tại chùa cũng như phục vụ cộng đồng. Quan trọng là làm việc với tinh thần yêu mến công việc mình đang làm, chứ không phải chỉ làm công việc mình thích. Người như vậy sẽ bắt đầu chuyển hóa nghiệp lực và gặp nhiều may mắn hơn trong cuộc sống. Do đó, người đệ tử Phật chân chính phải siêng năng rèn luyện thể lực. Một đệ tử Phật không thể yếu đuối, bệnh tật mà không thể giúp ích cho người khác, cho đời. Hãy siêng năng làm phước để thấy cuộc sống trở nên vui vẻ hơn. Người mắc chứng trầm uất thường là do lười biếng.
Phước bảo vệ ta không làm điều xấu, không nghĩ xấu, tâm ta từ từ thay đổi. Ta cứ làm phước mãi cho đến ngày ta làm Thánh để có thể cứu giúp tất cả chúng sinh.
Để có khả năng giáo hóa, cần có kiến thức. Để có kiến thức, cần phải học tập. Nếu từ nhỏ không siêng năng học hành, khi lớn lên muốn dạy dỗ ai đó sẽ khó thành công. Người đệ tử Phật phải chăm chỉ học tập. Khi còn nhỏ, học ở trường; khi lớn, học đạo lý, kiến thức xã hội, từ nội điển đến ngoại điển. Như vậy, khi khuyên bảo ai đó, lời nói sẽ trở nên thuyết phục và hợp lý. Nếu chỉ nói một chiều, sẽ khó lòng lay động được người khác. Họ quan tâm đến xã hội, khoa học, chính trị. Nếu chúng ta thiếu kiến thức sâu rộng, sẽ khó kết nối được giáo lý Phật pháp với kiến thức khoa học, chính trị, xã hội.
Cuộc đời là vô thường, phù du và tạm bợ. Dù có vinh quang hay làm phước đến đâu, tất cả rồi cũng sẽ qua đi. Do đó, mục đích tối thượng, ý nghĩa cuối cùng mà chúng ta tìm kiếm là sự Giác ngộ tâm linh, trở thành bậc Thánh siêu phàm, thoát khỏi vòng luân hồi sinh tử. Nếu chỉ làm phước để hưởng thụ quả báo rồi lại tiếp tục trôi lăn trong vòng luân hồi và tạo thêm nghiệp, thì việc trả quả sẽ vô cùng đau khổ. Vì vậy, dù làm gì, cuối cùng chúng ta cũng phải tu hành và mong muốn mọi người cùng tu. Nếu chỉ mình ta biết tu, sẽ không thể an lạc, vì duyên nghiệp đời trước ràng buộc, ta đã mang nợ biết bao người. Trong kinh Kim Cang, Đức Phật dạy, muốn tâm an trú thì phải độ hết chúng sinh. Không ai được tu một mình. Mỗi lần đi chùa, hãy khuyến khích mọi người cùng đi. Muốn độ chúng sinh, thuyết phục họ tu theo, đạo hạnh của ta phải sâu dày, phải tinh tấn tu tập.
Khi làm phước, nếu ta không giữ lại cho riêng mình mà tiếp tục làm phước, nhờ đó ta có thể chuyển hóa nghiệp lực. Khi gặp nạn, nếu ta cầu nguyện Bồ Tát Quan Âm và tai qua nạn khỏi, đó là ta đã được Ngài cho mượn phước. Để trở thành một vị Đại Bồ Tát, phước báu phải vô tận. Để đạt được điều đó, chúng ta phải tích lũy từng chút phước báu từ ngày hôm nay để chuyển hóa nghiệp của mình, quyết không cam phận làm người bình thường nữa. Phước báu sẽ bảo vệ ta, ngăn ta làm điều xấu, nghĩ điều xấu, giúp tâm ta dần thay đổi. Cứ tiếp tục làm phước cho đến ngày ta thành Thánh, có thể cứu giúp tất cả chúng sinh.
Có những người làm phước lớn nhưng không trở thành Bồ Tát mà lại trở thành Ma vương. Nguyên nhân là do phước báu lớn vô tận đi kèm với năm hệ quả: kiêu mạn, cao ngạo, ác độc, tham lam và thủ đoạn. Họ dùng phước báu để vơ vét, bóc lột chúng sinh. Vì vậy, chúng ta cần vừa làm phước vừa tu thiền định vô ngã thì mới có thể trở thành Bồ Tát.
Như vậy, ý nghĩa của việc làm phước là để chuyển hóa nghiệp, bảo vệ tâm hồn và hướng đến quả vị Thánh. Việc làm phước bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Nếu chúng ta thực hiện được hai điều trong tâm niệm: kính trọng người giỏi hơn mình và yêu thương người kém hơn mình, thì con đường phước lành sẽ dần mở ra rộng lớn.
Hãy cùng khám phá thêm những khía cạnh sâu sắc về hành trình tu tập và làm phước, hướng đến sự giải thoát trong chuyên mục Đạo phật.
