Khám phá ý nghĩa sâu sắc của chương cuối trong bộ kinh Hoa Nghiêm, nơi Bồ Tát Phổ Hiền chỉ bày con đường tu tập để đạt đến công đức viên mãn. Bài viết sẽ dẫn dắt bạn qua mười hạnh nguyện vi diệu, là nền tảng để phụng sự và phát triển tâm linh, giống như cách Chiasedaophat đồng hành cùng bạn trên hành trình tìm kiếm Chánh pháp.
“Hạnh Nguyện Phổ Hiền”, còn gọi là Phổ Hiền Hạnh Nguyện Phẩm, thực chất là chương cuối cùng (quyển 40) của bộ kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm. Bộ kinh này, với tên đầy đủ là Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh Nhập Bất Tư Nghị Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện Phẩm, được biên soạn thành 40 quyển và đã được thu vào Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh, tập 10, mang số hiệu 293.
KINH ÐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM
PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHỊ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ HIỀN HẠNH NGUYỆN THỨ BỐN MƯƠI
Sau khi tán thán công đức thù thắng của Như Lai, Bồ Tát Phổ Hiền quay sang các vị Bồ Tát và Thiện Tài, nói rằng:
“Này thiện nam tử! Công đức của Như Lai, dù cho tất cả chư Phật ở mười phương, trải qua vô số kiếp bằng số vi trần trong vô số cõi Phật, không ngừng thuyết giảng, cũng không thể nói hết được. Nếu ai muốn viên mãn công đức của Phật, cần phải tu tập mười điều hạnh nguyện lớn lao. Đó là:
1. Lễ kính chư Phật.
2. Khen ngợi chư Như Lai.
3. Rộng rãi sắm sửa đồ cúng dường.
4. Sám hối các nghiệp chướng.
5. Tùy hỷ công đức.
6. Thỉnh cầu chư Phật thuyết pháp.
7. Thỉnh cầu chư Phật trụ thế.
8. Thường xuyên học theo hạnh Phật.
9. Luôn thuận theo và giúp đỡ chúng sanh.
10. Hồi hướng công đức khắp tất cả.
Thiện Tài thưa: “Thưa Đại Thánh! Con xin hỏi về cách lễ kính cho đến cách hồi hướng như thế nào ạ?”
Phổ Hiền Bồ Tát giải thích: “Này thiện nam tử! Nói về ‘Lễ kính các đức Phật’ là như thế này:
Tất cả chư Phật Thế Tôn, nhiều như số vi trần trong khắp pháp giới hư không, mười phương, ba đời. Do nơi hạnh nguyện của Phổ Hiền, với lòng tin sâu sắc, con xem như đang đối diện trước mắt. Con dùng thân, khẩu, ý thanh tịnh để thường xuyên tu hạnh lễ kính. Nơi mỗi đức Phật, con hóa hiện vô số thân, nhiều như số vi trần trong vô số cõi Phật. Mỗi thân con lại dùng để lễ kính vô số chư Phật khác, nhiều như số vi trần trong vô số cõi Phật. Khi nào cõi hư không còn, sự lễ kính của con mới chấm dứt. Nhưng vì hư không là vô tận, nên sự lễ kính của con cũng không cùng tận. Chỉ khi nào chúng sanh, nghiệp và phiền não đều hết, sự lễ kính của con mới dứt. Nhưng vì chúng sanh, nghiệp và phiền não là vô tận, nên sự lễ kính của con cũng không cùng tận, luôn nối tiếp không gián đoạn, thân, khẩu, ý không hề nhàm mỏi.
Lại nữa, này thiện nam tử! Nói về ‘Khen ngợi các đức Như Lai’ là như thế này:
Trong mỗi hạt vi trần của tất cả cõi Phật khắp pháp giới hư không, mười phương, ba đời, đều có vô số chư Phật, nhiều như số vi trần trong toàn thế gian. Nơi mỗi đức Phật có vô số Bồ Tát vây quanh. Con dùng trí tuệ thâm sâu, với lưỡi vi diệu hơn cả Biện Tài Thiên Nữ, phát ra vô tận âm thanh. Mỗi âm thanh lại diễn tả vô số ngôn từ, ca ngợi công đức vô biên của tất cả chư Như Lai. Sự khen ngợi này kéo dài đến đời vị lai, không dứt, lan tỏa khắp pháp giới. Chỉ khi nào hư không, chúng sanh, nghiệp và phiền não đều chấm dứt, sự khen ngợi của con mới dừng lại. Nhưng vì chúng là vô tận, nên sự khen ngợi của con cũng không cùng tận, luôn nối tiếp không gián đoạn, thân, khẩu, ý không hề nhàm mỏi.
Lại nữa, này thiện nam tử! Nói về ‘Rộng sắm đồ cúng dường’ là thế này:
Trong mỗi hạt vi trần của tất cả cõi Phật khắp pháp giới hư không, mười phương, ba đời, đều có vô số chư Phật, mỗi vị được vô số Bồ Tát vây quanh. Con, với tâm tín giải sâu sắc và tri kiến hiện tiền, dùng sức hạnh nguyện Phổ Hiền để chuẩn bị các vật cúng dường pháp hội của Phật. Đó là mây hoa, mây tràng hoa, mây nhạc trời, mây lọng trời, mây y phục trời, các loại hương trời như hương xoa, hương đốt, hương bột. Những đám mây này lớn như núi Tu Di. Con còn chuẩn bị các loại đèn như đèn tô lạc, đèn dầu, đèn dầu thơm, với tim đèn lớn như núi Tu Di và dầu đầy như biển cả. Những vật cúng dường này con thường xuyên dâng lên.
Thiện nam tử! Trong các loại cúng dường, pháp cúng dường là tối thượng. Pháp cúng dường bao gồm: tu hành đúng lời Phật dạy để cúng dường, làm lợi ích cho chúng sanh để cúng dường, chịu khổ thay chúng sanh để cúng dường, tiếp độ chúng sanh để cúng dường, tinh tấn tu tập căn lành để cúng dường, không từ bỏ hạnh Bồ Tát để cúng dường, và không rời bỏ tâm Bồ Đề để cúng dường.
Thiện nam tử! Công đức của vô lượng cúng dường trước kia, so với một niệm công đức của pháp cúng dường, thì không bằng một phần nhỏ bé. Lý do là vì chư Như Lai tôn trọng Chánh pháp. Tu hành đúng lời Phật dạy sẽ sinh ra chư Phật. Nếu Bồ Tát thực hành pháp cúng dường, họ sẽ viên mãn sự cúng dường Phật. Tu hành như vậy mới là cúng dường chân thật. Do đó, pháp cúng dường là sự cúng dường rộng lớn nhất. Chỉ khi nào hư không, chúng sanh, nghiệp và phiền não đều chấm dứt, sự cúng dường của con mới dừng lại. Nhưng vì chúng là vô tận, nên sự cúng dường của con cũng không cùng tận, luôn nối tiếp không gián đoạn, thân, khẩu, ý không hề nhàm mỏi.
Lại nữa, này thiện nam tử! Nói về ‘Sám hối nghiệp chướng’ là thế này:
Bồ Tát tự nhận thấy: Từ vô thỉ kiếp, do tham lam, sân hận, ngu si, thân, khẩu, ý đã tạo ra vô lượng nghiệp ác. Nếu những nghiệp ác này có hình tướng, thì khắp cả hư không cũng không thể chứa đựng hết. Nay con dùng ba nghiệp thanh tịnh, thành tâm sám hối trước chư Phật và vô số Bồ Tát khắp pháp giới. Con nguyện không tái phạm, an trụ nơi giới pháp trong sạch, và tích lũy công đức lành. Chỉ khi nào hư không, chúng sanh, nghiệp và phiền não đều chấm dứt, sự sám hối của con mới dừng lại. Nhưng vì chúng là vô tận, nên sự sám hối của con cũng không cùng tận, luôn nối tiếp không gián đoạn, thân, khẩu, ý không hề nhàm mỏi.
Lại nữa, này thiện nam tử! Nói về ‘Tùy hỷ công đức’ là thế này:
Vô số chư Phật trong khắp pháp giới hư không, mười phương, ba đời, từ khi phát tâm Vô Thượng Bồ Đề, không tiếc thân mạng, trải qua vô số kiếp, xả bỏ đầu, mắt, tay, chân v.v… để tu tập các Ba La Mật, chứng nhập các địa Bồ Tát, viên mãn quả Vô Thượng Bồ Đề, cho đến nhập Niết Bàn và phân chia xá lợi. Tất cả căn lành ấy, con đều tùy hỷ. Ngoài ra, con tùy hỷ mọi công đức của chúng sanh trong sáu cõi, tùy hỷ công đức của các bậc Thanh Văn, Duyên Giác, hữu học và vô học, và tùy hỷ công đức rộng lớn của các vị Bồ Tát tu hạnh khó làm để cầu quả Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ Đề. Chỉ khi nào hư không, chúng sanh, nghiệp và phiền não đều chấm dứt, sự tùy hỷ của con mới dừng lại. Nhưng vì chúng là vô tận, nên sự tùy hỷ của con cũng không cùng tận, luôn nối tiếp không gián đoạn, thân, khẩu, ý không hề nhàm mỏi.
Lại nữa, này thiện nam tử! Nói về ‘Thỉnh chư Phật thuyết pháp’ là thế này:
Trong vô số cõi Phật khắp pháp giới hư không, mười phương, ba đời, mỗi hạt vi trần đều là một cõi Phật rộng lớn. Trong mỗi cõi, trong mỗi niệm, có vô số chư Phật thành Đẳng Chánh Giác, với vô số Bồ Tát vây quanh. Con dùng thân, khẩu, ý thanh tịnh, dùng mọi phương tiện ân cần khuyên thỉnh tất cả Phật nói pháp mầu nhiệm. Chỉ khi nào hư không, chúng sanh, nghiệp và phiền não đều chấm dứt, sự thỉnh pháp của con mới dừng lại. Nhưng vì chúng là vô tận, nên sự thỉnh pháp của con cũng không cùng tận, luôn nối tiếp không gián đoạn, thân, khẩu, ý không hề nhàm mỏi.
Lại nữa, này thiện nam tử! Nói về ‘Thỉnh chư Phật trụ thế’ là như thế này:
Khi các Như Lai, nhiều như số vi trần trong khắp pháp giới hư không, mười phương, ba đời, chuẩn bị thị hiện nhập Niết Bàn, con cùng với các Bồ Tát, Thanh Văn, Duyên Giác, hữu học, vô học, và tất cả thiện tri thức, đều khuyên thỉnh xin chư Phật đừng nhập Niết Bàn, mà hãy ở lại đời, trải qua vô số kiếp bằng số vi trần trong khắp pháp giới, để lợi lạc cho tất cả chúng sanh. Chỉ khi nào hư không, chúng sanh, nghiệp và phiền não đều chấm dứt, sự thỉnh trụ thế của con mới dừng lại. Nhưng vì chúng là vô tận, nên sự thỉnh trụ thế của con cũng không cùng tận, luôn nối tiếp không gián đoạn, thân, khẩu, ý không hề nhàm mỏi.
Lại nữa, này thiện nam tử! Nói về ‘Thường học theo hạnh Phật’ là thế này:
Như Đức Tỳ Lô Giá Na Phật ở cõi Ta Bà, từ khi phát tâm, không hề trễ nãi, đã hy sinh vô số thân mạng để bố thí. Ngài lột da làm giấy, chẻ xương làm bút, chích máu làm mực, để biên chép kinh điển chất cao như núi Tu Di. Vì tôn trọng Chánh pháp, Phật không tiếc thân mạng, huống chi ngôi vua, thành ấp, cung điện, vườn tược. Cùng thực hành vô số hạnh khó làm khác, cho đến ngồi dưới cây Bồ Đề thành quả Đại Bồ Đề, thị hiện thần thông, biến hóa khôn lường, hiện thân Phật trong các chúng hội: hoặc trong chúng hội đại Bồ Tát, Thanh Văn, Duyên Giác, hoặc trong chúng hội Chuyển Luân Vương, Tiểu Vương cùng quyến thuộc, hoặc trong chúng hội Cư Sĩ, Trưởng Giả, Bà La Môn, Sát Đế Lợi, cho đến chúng hội Thiên, Long, Bát Bộ, Nhơn, Phi Nhơn v.v… Trong các chúng hội ấy, Ngài dùng âm thanh viên mãn như sấm sét, tùy theo căn tánh của mỗi hạng mà giáo hóa chúng sanh thành thục. Ngài thị hiện nhập Niết Bàn. Tất cả hạnh đức như vậy, con đều học theo. Các Đức Phật Như Lai, nhiều như số vi trần trong khắp pháp giới hư không, mười phương, ba đời, cũng đều như thế. Trong mỗi niệm, con đều học tập theo. Chỉ khi nào hư không, chúng sanh, nghiệp và phiền não đều chấm dứt, sự tùy học của con mới dừng lại. Nhưng vì chúng là vô tận, nên sự tùy học của con cũng không cùng tận, luôn nối tiếp không gián đoạn, thân, khẩu, ý không hề nhàm mỏi.
Lại nữa, này thiện nam tử! Nói về ‘Hằng thuận lợi chúng sanh’ là như vầy:
Vô số chúng sanh sai khác trong khắp pháp giới hư không, mười phương, bao gồm các loài noãn sinh, thai sinh, thấp sinh, hóa sinh, các loài nương vào tứ đại, hoặc nương vào hư không, cây cỏ mà sinh. Các loài này có đủ các sắc thân, hình trạng, tướng mạo, thọ lượng, tộc loại, danh hiệu, tâm tánh, tri kiến, dục lạc, ý hành, oai nghi, y phục, thức ăn. Họ sống trong các thôn xóm, thành ấp, cung điện, cho đến các loài Trời, Rồng, Bát Bộ, Nhơn, Phi Nhơn v.v… Có loài không chân, hai chân, bốn chân, nhiều chân; loài có hình sắc, loài không hình sắc; loài có tâm tưởng, loài không tâm tưởng, và loài chẳng phải có tâm tưởng cũng chẳng phải không tâm tưởng. Đối với tất cả các loài như vậy, con đều tùy thuận mà thực hành sự phụng thờ, cúng dường, kính trọng như cha mẹ, thầy tổ, A La Hán, cho đến Như Lai, không có sự khác biệt. Nếu họ có bệnh, con làm lương y. Nếu họ lạc đường, con chỉ lối chánh. Trong đêm tối, con làm ngọn đuốc sáng. Người nghèo thiếu, con giúp đỡ của báu. Bồ Tát bình đẳng lợi ích chúng sanh như vậy.
Vì sao? Vì Bồ Tát tùy thuận chúng sanh chính là tùy thuận cúng dường chư Phật. Tôn trọng và phụng sự chúng sanh chính là tôn trọng và phụng sự chư Như Lai. Làm cho chúng sanh vui mừng chính là làm cho tất cả Như Lai vui mừng. Lý do là vì chư Như Lai lấy tâm đại bi làm thể. Từ lòng đại bi đối với chúng sanh mà sinh tâm Bồ Đề, từ tâm Bồ Đề mà thành bậc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.
Ví như cây đại thụ trong sa mạc, khi được tưới nước đầy đủ, cành lá hoa quả sẽ sum suê tươi tốt. Cây Bồ Đề trong sa mạc sanh tử cũng vậy: chúng sanh là gốc rễ, Bồ Tát là hoa, Phật là quả. Dùng nước đại bi tưới nhuần gốc rễ chúng sanh, Bồ Tát sẽ trổ hoa trí tuệ và kết quả Phật toàn giác. Bởi vì, Bồ Tát dùng nước đại bi lợi ích chúng sanh, mới có thể thành tựu quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Do đó, quả Bồ Đề thuộc về chúng sanh, vì nếu không có chúng sanh, Bồ Tát không thể thành đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.
Này thiện nam tử! Ông nên hiểu nghĩa này. Khi đối với chúng sanh có tâm bình đẳng, sẽ sinh tâm đại bi viên mãn. Dùng tâm đại bi tùy thuận chúng sanh, sẽ thành tựu pháp cúng dường Như Lai. Bồ Tát tùy thuận chúng sanh như vậy.
Chỉ khi nào hư không, chúng sanh, nghiệp và phiền não đều chấm dứt, sự tùy thuận chúng sanh của con mới dừng lại. Nhưng vì chúng là vô tận, nên sự tùy thuận chúng sanh của con cũng không cùng tận, luôn nối tiếp không gián đoạn, thân, khẩu, ý không hề nhàm mỏi.
Lại nữa, này thiện nam tử! Nói về ‘Hồi hướng khắp tất cả’ là như thế này:
Tất cả công đức từ lễ kính ban đầu cho đến tùy thuận, con đều hồi hướng cho tất cả chúng sanh khắp pháp giới hư không. Nguyện cho tất cả chúng sanh thường được an lạc, không bệnh khổ; nguyện cho những pháp ác họ muốn tu tập đều không thành tựu, còn tu nghiệp lành thì mau thành tựu. Nguyện đóng chặt cửa tất cả ác thú, mở bày con đường Nhơn Thiên Niết Bàn. Nếu chúng sanh vì nghiệp ác trước kia mà chiêu cảm quả khổ, con nguyện gánh chịu thay, khiến chúng sanh đều được giải thoát, rốt ráo thành tựu quả Vô Thượng Bồ Đề. Bồ Tát tu hạnh hồi hướng như vậy. Chỉ khi nào hư không, chúng sanh, nghiệp và phiền não đều chấm dứt, sự hồi hướng của con mới dừng lại. Nhưng vì chúng là vô tận, nên sự hồi hướng của con cũng không cùng tận, luôn nối tiếp không gián đoạn, thân, khẩu, ý không hề nhàm mỏi.
Này thiện nam tử! Đây là mười điều nguyện lớn, đầy đủ viên mãn của Đại Bồ Tát. Nếu Bồ Tát tùy thuận tu hành mười điều nguyện này, họ sẽ thuần thục chúng sanh, tùy thuận đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, và viên mãn các hạnh nguyện của Phổ Hiền Bồ Tát. Này thiện nam tử! Ông nên hiểu biết điều này.
Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân dùng bảy báu thượng diệu và đồ an lạc tối thắng của Trời Người, nhiều đến nỗi lấp đầy vô số cõi Phật ở mười phương, đem bố thí cho tất cả chúng sanh trong số cõi ấy, cúng dường chư Phật và Bồ Tát trong số cõi ấy, trải qua vô số kiếp bằng số vi trần trong số cõi ấy, không ngừng nghỉ. Công đức của sự cúng dường bố thí này, nếu đem so với công đức của người chỉ một lần nghe mười điều nguyện vương này, thì công đức trước không bằng một phần trăm, một phần ngàn, cho đến một phần nhỏ bé của công đức nghe kinh này.
Hoặc có người dùng lòng tin sâu chắc, thọ trì đọc tụng mười điều nguyện rộng lớn này, cho đến biên chép một bài kệ bốn câu, thì sớm trừ được năm nghiệp vô gián, mọi bệnh tật thân tâm, khổ não thế gian, và tất cả ác nghiệp nhiều như số vi trần trong cõi Phật đều được tiêu trừ. Các loại ma quân, quỷ Dạ Xoa, La Sát, Cưu Bàn Trà, Tỳ Xá Xà, Bộ Đa v.v… những loài hung ác uống máu ăn thịt thảy đều lánh xa. Nếu có gần gũi, chúng cũng sẽ phát tâm hộ trì.
Do đó, người trì tụng nguyện này sẽ đi trong thế gian không bị chướng ngại, như mặt trăng giữa trời quang đãng. Chư Phật, Bồ Tát đều khen ngợi, tất cả Trời Người đều kính lễ, tất cả chúng sanh đều cúng dường. Người thiện nam tử này trọn được thân người, đủ công đức của Phổ Hiền, chẳng bao lâu sẽ thành tựu thân sắc vi diệu, đủ ba mươi hai tướng đại trượng phu. Nếu sinh ở cõi người hay cõi trời, sẽ thường ở dòng dõi cao quý, phá hoại mọi đường ác, xa lìa bạn dữ, chế phục ngoại đạo, giải thoát mọi phiền não, như sư tử vương dẹp phục bầy thú. Họ xứng đáng thọ nhận sự cúng dường của tất cả chúng sanh.
Hơn nữa, khi lâm chung, dù mọi thứ thân thuộc, tài sản, quyền lực đều tan biến, chỉ có mười nguyện vương này sẽ không rời bỏ họ. Chúng sẽ dẫn đường, và trong khoảnh khắc, họ sẽ được sinh về cõi Cực Lạc. Tại Cực Lạc, họ sẽ thấy Đức A Di Đà Phật cùng các vị Bồ Tát như Văn Thù Sư Lợi, Phổ Hiền, Quán Tự Tại, Di Lặc v.v… Các vị Bồ Tát này với sắc tướng trang nghiêm, công đức đầy đủ, sẽ vây quanh. Lúc đó, người ấy sẽ thấy mình sinh ra từ hoa sen báu, được Đức Phật xoa đầu thọ ký. Sau khi được thọ ký, trải qua vô số kiếp, họ sẽ đi khắp mười phương, dùng trí tuệ tùy theo tâm chúng sanh mà làm lợi ích. Chẳng bao lâu, họ sẽ ngồi nơi đạo tràng Bồ Đề, hàng phục quân ma, thành bậc Đẳng Chánh Giác, giảng nói pháp mầu vi diệu. Họ có thể khiến chúng sanh trong vô số cõi Phật phát tâm Bồ Đề, tùy căn tánh mà giáo hóa cho thành thục, cho đến tận kiếp hải, làm lợi ích rộng lớn cho tất cả chúng sanh.
Này thiện nam tử! Chúng sanh nào nghe, tin nơi nguyện vương rộng lớn này, rồi thọ trì đọc tụng và giảng nói cho người khác nghe, công đức của họ chỉ Đức Phật Thế Tôn biết, không ai có thể thấu hiểu. Vì vậy, những người được nghe mười điều nguyện vương này chớ sinh lòng nghi ngờ, hãy lãnh thọ, đọc tụng, ghi nhớ, biên chép và giảng nói. Những người như vậy, trong một niệm, mọi hạnh nguyện đều thành tựu, phước vô lượng vô biên. Họ có thể cứu vớt chúng sanh khỏi biển khổ phiền não, khiến họ được giải thoát và vãng sanh về thế giới Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà.
Lúc bấy giờ, ngài Phổ Hiền Đại Bồ Tát muốn diễn lại ý nghĩa này, Ngài nhìn khắp mười phương và nói bài kệ:
Tất cả chư Phật trong ba đời
Ở nơi thế giới khắp mười phương
Tôi đem thân ngữ ý trong sạch
Khắp lạy chư Phật không hề sót.
Sức oai thần hạnh nguyện Phổ Hiền
Phân thân hiện khắp trước Như Lai
Một thân lại hiện sát trần thân
Mỗi thân lạy khắp sát trần Phật.
Sát trần Phật ở trong một trần
Đều ngồi giữa chúng hội Bồ Tát.
Vô tận pháp giới cũng như vậy
Sâu tin chư Phật đều đầy đủ.
Tôi đều dùng tất cả âm thinh
Khắp thổ vô tận lời nói hay
Tột tất cả kiếp thuở vị lai
Khen công đức sâu dầy của Phật.
Sắm đồ rất đẹp: nào tràng hoa
Kỹ nhạc, hương, hoa cùng tàn lọng
Các thứ trang nghiêm đẹp như vậy
Tôi dùng cúng dường chư Như Lai.
Nào là y phục, các thứ hương:
Phấn hương, hương xông cùng đèn đuốc
Mỗi món đều như núi Tu Di
Tôi đem cúng dường các đức Phật.
Do nơi tâm thắng giải rộng lớn
Sâu tin tất cả Phật ba đời
Sức oai thần hạnh nguyện Phổ Hiền
Khắp đem cúng dường các đức Phật.
Từ xưa đã tạo nhiều nghiệp ác
Đều vì ba độc: tham, sân, si
Từ thân, khẩu, ý mà gây nên
Tất cả nay tôi đều sám hối.
Vô lượng công đức của chư Phật
Của Bồ Tát, Thanh Văn, Duyên Giác
Hữu học, vô học cùng chúng sanh
Tất cả nay tôi đều tùy hỷ.
Các đấng soi đời khắp mười phương
Vừa mới chứng nên đạo Chánh Giác
Tất cả nay tôi đều khuyến thỉnh
Chuyển xe chánh pháp diệu vô thượng.
Chư Phật nếu muốn nhập Niết Bàn
Tôi xin thành tâm đều mời thỉnh
Cúi mong ở lại lâu trong đời
Cho chúng sang được nhờ lợi lạc.
Bao nhiêu phước đức bởi cúng dường
Ngợi khen, thỉnh pháp, mời trụ thế
Tuỳ hỷ, sám hối các căn lành
Hồi hướng, chúng sanh cùng Phật đạo.
Tôi nay theo học với Như Lai
Tu tập viên mãn hạnh Phổ Hiền
Cúng dường chư Phật về quá khứ
Cùng với mười phương hiện tại Phật.
Vị lai tất cả Thiên Nhân Sư
Hết thảy tâm nguyện đều viên mãn
Nguyện theo học khắp ba đời Phật
Mau chứng nên quả đại Bồ Ðề.
Cả thảy cõi cùng khắp mười phương
Rộng lớn thanh tịnh trang nghiêm đẹp
Chúng hội vây quanh các Như Lai
Đều ở dưới cội Bồ Đề thọ,
Bao nhiêu chúng sanh trong mười phương
Nguyện lìa lo khổ thường an lạc
Đều được lợi ích chánh pháp mầu
Dứt hết phiền não không còn thừa.
Khi tôi vì Bồ Đề mà tu
Trong các loài đều biết túc mạng
Thường được xuất gia tu tịnh giới
Không nhơ không lỗi cũng không hư.
Trời, Rồng, Dạ Xoa, Bàn Trà quỷ
Nhẫn đến loài Người cùng Phi Nhơn
Tất cả ngôn ngữ của chúng sanh
Đều dùng các tiếng tăm nói pháp.
Siêng tu Ba-la-mật trong sạch
Tâm Bồ Đề hằng gìn không mất
Dứt trừ chướng nhơ không để thừa
Tất cả hạnh mầu đều thành tựu.
Ở nơi các hoặc, nghiệp, cảnh ma
Trong vòng thế gian được giải thoát
Cũng như hoa sen không dính nước
Nào khác Nhật, Nguyệt chẳng dừng không.
Dứt hết tất cả khổ ác đạo
Khắp đồng ban vui cho quần chúng
Như thế trải qua vô số kiếp
Lợi ích mười phương không cùng tận.
Tôi thường tùy thuận các chúng sanh
Cùng tận tất cả vị lai kiếp
Hằng tu hạnh lớn của Phổ Hiền
Viên mãn quả Bồ Đề vô thượng.
Những người cùng tôi đồng một hạnh
Cầu tất cả chỗ chung nhóm họp
Thân khẩu ý nghiệp đều đồng nhau
Hết thảy hạnh nguyện cùng tu học.
Các thiện tri thức lợi ích tôi
Vì tôi chỉ bày hạnh Phổ Hiền
Nguyện cùng tôi thường chung hội họp
Đối với tôi lòng luôn hoan hỷ.
Nguyện thường diện kiến các Như Lai
Và hàng Phật tử vây quanh Phật
Tôi đều sửa sang cúng dường lớn
Tột thuở vị lai không nhàm mỏi.
Nguyện gìn pháp mầu của Như Lai
Rõ bày cả thảy hạnh Bồ Đề
Rốt ráo thanh tịnh hạnh Phổ Hiền
Trọn kiếp vị lai thường tu tập.
Tôi ở trong tất cả các cõi
Tu phước vô tận, trí vô tận
Định, huệ, phương tiện và giải thoát
Được những tạng vô tận công đức.
Trong một trần có trần số cõi
Mỗi mỗi cõi có nan tư Phật
Mỗi mỗi Phật ở giữa chúng hội
Tôi thấy hằng giảng hạnh Bồ Đề.
Khắp hết mười phương các cõi nước
Mỗi đầu lông có đủ ba đời
Phật cùng quốc độ số vô lượng
Tôi khắp tu hành trải trần kiếp.
Lời của Như Lai đều thanh tịnh
Một lời đủ cả các âm thinh
Theo tiếng chúng sanh lòng ưa thích
Biện tài của Phật đều ban khắp.
Tất cả chư Phật trong ba đời
Dùng những ngữ ngôn vô tận kia
Hằng chuyển pháp mầu rất lý thú
Nhờ trí sâu tôi đều lãnh thọ.
Tôi hay thâm nhập đời vị lai
Tất cả kiếp thâu làm một niệm
Hết thảy những kiếp trong ba đời
Làm khoảng một niệm tôi đều nhập,
Trong một niệm tôi thấy ba đời
Tất cả các đấng Nhơn Sư Tử
Cũng thường vào trong cảnh giới Phật
Như huyễn, giải thoát, và oai lực.
Trong các cực vi đầu sợi lông
Xuất hiện cõi trang nghiêm ba thưở
Mười phương trần sát các đầu lông
Tôi đều thâm nhập để nghiêm tịnh.
Vị lai các đấng Chiếu Thế Đăng
Thành đạo chuyển pháp độ chúng sanh
Phật sự xong xuôi hiện nhập diệt
Tôi đều đến gần để hầu hạ.
Sức thần thông rộng khắp chóng mau
Sức phổ môn khắp nhập Đại thừa
Sức trí hạnh khắp tu công đức
Sức oai thần từ bi khắp che.
Sức phước trang nghiêm khắp thanh tịnh
Sức trí huệ không trước không trệ
Sức định, huệ, phương tiện, oai thần
Sức khắp hay chứa đạo Bồ Đề.
Sức thanh tịnh tất cả khiệp lành
Sức xô dẹp tất cả phiền não
Sức hàng phục tất cả loài ma
Sức viên mãn các hạnh Phổ Hiền.
Khắp hay nghiêm tịnh các cõi nước
Giải thoát cho hết thảy chúng sanh
Khéo hay phân biệt các pháp mầu
Có thể sâu vào biển trí huệ.
Khắp tu thanh tịnh các công hạnh
Các chí nguyện thảy đều viên mãn
Gần gũi cúng dường các đức Phật
Tu hành vô lượng kiếp không mỏi.
Tất cả Như Lai trong ba đời
Những hạnh nguyện Bồ Đề tối thắng
Tôi đều cúng dường tu tập đủ
Dùng hạnh Phổ Hiền ngộ Bồ Đề.
Tất cả Như Lai có trưởng tử
Danh hiệu Ngài là đức Phổ Hiền
Tôi nay hồi hướng các căn lành
Nguyện các trí hạnh đều đồng đó.
Nguyện thân, khẩu, ý hằng thanh tịnh
Công hạnh cõi nước cũng sạch trong
Trí huệ ấy gọi rằng Phổ Hiền
Nguyện tôi cùng Ngài đều đồng đẳng.
Vì khắp thanh tịnh hạnh Phổ Hiền
Các nguyện lớn của Văn Thù Sư Lợi
Trọn sự nghiệp kia không thừa sót
Đến kiếp vị lai hằng không mỏi,
Tôi tu các hạnh đều vô lượng
Được các công đức cũng không lường
An trụ trong những hạnh vô lượng
Suốt thấu tất cả sức thần thông,
Sức trí mạnh mẽ các Văn Thù
Huệ hạnh Phổ Hiền cũng dường ấy
Tôi nay hồi hướng các căn lành
Thường theo các Ngài mà tu học.
Chư Phật ba đời luôn khen ngợi
Những nguyện rộng lớn khó sánh bằng
Tôi này hồi hướng các căn lành
Để được Phổ Hiền hạnh thù thắng.
Nguyện tôi lúc mạng sắp lâm chung
Trừ hết tất cả các chướng ngại
Tận mặt gặp Phật A Di Đà
Liền được vãng sanh cõi Cực Lạc,
Tôi đã vãng sanh cõi kia rồi
Hiện tiền thành tựu nguyện lớn này
Cả thảy tròn đủ không thừa thiếu
Lợi lạc tất cả các chúng sanh.
Chúng hội Di Đà đều thanh tịnh
Tôi từ hoa sen nở sanh ra
Thân thấy đức Phật Vô Lượng Quang
Liền thọ ký tôi đạo Bồ Đề.
Nhờ đức Phật kia thọ ký rồi
Tôi hoá vô số vạn ức thân
Trí huệ rộng lớn khắp mười phương
Khắp lợi tất cả chúng sanh giới.
Nhẫn đến hư không thế giới tận
Chúng sanh, nghiệp, và phiền não tận
Nhưng bốn pháp ấy không cùng tận
Nguyện tôi rốt ráo hằng vô tận.
Cõi nước vô biên khắp mười phương
Trang nghiêm các báu cúng dường Phật
Sắm đồ an lạc thí trời người
Trải kiếp vi trần luôn cúng thí,
Nếu có người nơi nguyện vương này
Một phen nghe liền sanh tín kính
Mong cầu khát ngưỡng quả Bồ Đề
Được công đức nhiều hơn tài thí.
Nhờ đây thường xa các bạn ác
Thoát khỏi tất cả ba đường dữ
Mau thấy đức Phật Vô Lượng Quang
Đầy đủ nguyện Phổ Hiền tối thắng.
Người này thọ mạng được lâu dài
Trong loài người ở bực tôn quý
Người này không lâu sẽ trọn nên
Công hạnh như Phổ Hiền Bồ Tát.
Ngày trước do vì không trí huệ
Tạo ra năm nghiệp vô gián ác
Chuyên tụng nguyện vương Phổ Hiền này
Tất cả tội ác mau tiêu diệt.
Sanh ra dòng họ cùng dung sắc
Tướng tốt, trí huệ đều đầy đủ
Các ma, ngoại đạo không pháp được
Kham làm phước điền cho ba cõi.
Mau đến cội Bồ Đề thọ vương
Ngồi an hàng phục các chúng ma
Thành đạo Chánh Giác nói pháp mầu
Khắp lợi tất cả các hàm thức.
Nếu người ở nơi mười nguyện này
Đọc, tụng, thọ trì và diễn nói
Quả báo chỉ Phật mới biết được
Quyết định sẽ được đạo Bồ Đề.
Nếu người tụng nguyện Phổ Hiền này
Tôi nói chút ít phần căn lành:
Trong một niệm thảy đều viên mãn
Thành tựu chúng sanh nguyện thanh tịnh.
Hạnh Phổ Hiền thù thắng của tôi
Phước lớn vô biên đều hồi hướng
Khắp nguyện chúng sanh đang chìm đắm
Mau sanh cõi Phật Vô Lượng Quang.
Lúc ngài Phổ Hiền Đại Bồ Tát trước Đức Như Lai nói bài kệ hạnh nguyện thanh tịnh rộng lớn rồi, Thiện Tài đồng tử vui mừng vô lượng, các Bồ Tát cũng đều hoan hỉ, Đức Như Lai khen rằng: “Lành thay! Lành thay!”
Bấy giờ, Đức Thế Tôn cùng hàng Thánh chúng Đại Bồ Tát diễn nói pháp môn thù thắng cảnh giới giải thoát bất khả tư nghị như vậy. Ngài Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát là bậc thượng thủ trong các vị Đại Bồ Tát, cùng sáu ngàn Tỳ Kheo. Đức Di Lặc Bồ Tát là bậc thượng thủ trong các vị Đại Bồ Tát ở Hiền kiếp. Đức Vô Cấu Phổ Hiền Bồ Tát đứng đầu các bậc Nhất Sanh Quán Đảnh vị Bồ Tát, cùng với các vị Đại Bồ Tát đông như số vi trần trong các thế giới ở mười phương cùng đến nhóm họp. Trong hàng Đại Thanh Văn có Ngài Đại Trí Xá Lợi Phất, Ngài Đại Lục Kiền Liên v.v… làm thượng thủ. Cùng với hàng Trời, Người, các bậc chúa tể trong đời, Bát Bộ, Thiên, Long, Dạ Xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhơn, Phi nhơn v.v… Tất cả đại chúng nghe Phật thuyết pháp đều rất vui mừng, đồng tín thọ phụng hành.
Hết.
Hán dịch: Tam Tạng Pháp Sư Bát Nhã.
Hy vọng những chia sẻ chi tiết về Kinh Phổ Hiền Hạnh Nguyện đã giúp bạn hiểu rõ hơn về con đường tu tập giải thoát. Để tiếp tục hành trình khám phá Phật pháp, mời bạn ghé thăm chuyên mục Đạo phật để tìm hiểu thêm nhiều kiến thức bổ ích.
