Lịch Phật giáo ghi dấu vô số ngày kỷ niệm quan trọng, tôn vinh những bậc giác ngộ và tâm bồ đề. Khám phá những ngày vía ý nghĩa này là cách để chúng ta thấu hiểu sâu sắc hơn về con đường giải thoát và thực hành lòng từ bi. Tìm hiểu thêm về các sự kiện thiêng liêng này tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Lễ vía của chư Phật và Bồ tát là những ngày lễ quan trọng
Lịch Phật giáo có nhiều ngày lễ vía quan trọng diễn ra trong suốt cả năm âm lịch, từ tháng Giêng đến tháng Chạp. Cụ thể, ngày mùng 1 tháng Giêng là ngày vía Đức Phật Di Lặc; ngày mùng 8 tháng Hai là ngày Đức Phật Thích Ca xuất gia; ngày 15 tháng Hai là ngày Đức Phật Thích Ca nhập diệt. Tháng Hai âm lịch còn có ngày 19 là ngày vía Đức Quán Thế Âm Bồ tát và ngày 21 là ngày vía Đức Phổ Hiền Bồ tát. Tiếp đó, ngày 16 tháng Ba là ngày vía Đức Chuẩn Đề Bồ tát; ngày mùng 4 tháng Tư là ngày vía Đức Văn Thù Bồ tát, và ngày 15 tháng Tư là ngày Đức Phật Thích Ca đản sinh. Sang tháng Sáu, ngày 19 là ngày vía Đức Đại Thế Chí Bồ tát; ngày 30 tháng Bảy là ngày vía Đức Địa Tạng Bồ tát. Tháng Chín âm lịch có ngày 19 là ngày vía Đức Quán Thế Âm Bồ tát và ngày 30 là ngày vía Đức Phật Dược Sư. Cuối năm, ngày 17 tháng Mười Một là ngày vía Phật A Di Đà, và ngày mùng 8 tháng Chạp là ngày Đức Phật Thích Ca thành đạo. Trong số các ngày lễ vía này, những sự kiện liên quan đến Đức Phật Thích Ca như ngày đản sinh, xuất gia, nhập diệt được ghi nhận rõ ràng. Đối với các ngày vía của chư Phật và Bồ tát khác, chúng ta biết đó là ngày tưởng nhớ các Ngài, nhưng sự kiện cụ thể không phải lúc nào cũng được xác định rõ ràng.
Các ngày lễ vía của chư Phật và Bồ tát mang ý nghĩa trọng đại trong đời sống tâm linh của người theo đạo Phật. Vì vậy, các tự viện thường tổ chức các buổi lễ kỷ niệm trang trọng, đặc biệt là vào những ngày vía của Đức Phật Thích Ca. Vào những dịp này, Phật tử thường đến chùa để cùng chư Tăng tham dự các nghi lễ, qua đó tưởng niệm sâu sắc về cuộc đời và công hạnh của chư Phật, Bồ tát. Mục đích của việc này là để thanh lọc thân tâm, vun bồi phước báu, tiêu trừ nghiệp chướng, đồng thời noi gương hạnh nguyện của các Ngài để vun đắp tâm tu học, hướng đến sự giác ngộ và giải thoát.
Ngày trai, hay còn gọi là ngày trai giới, là những ngày mà người Phật tử thực hành việc tu tập theo giới luật chay tịnh. Theo kinh Thế Ký và luận Đại Trí Độ, những ngày trai là thời điểm các sứ giả từ Tứ Thiên Vương và trời Ma Hê Thủ La giáng lâm để quan sát tình hình tu tập của con người. Việc quan sát này nhằm dự báo sự biến động về số lượng Thiên chúng trong tương lai. Do đó, những ai thực hành trai giới, ăn chay thanh tịnh vào những ngày này sẽ gieo trồng những nhân lành, tạo điều kiện thuận lợi để tái sinh về các cõi trời. Hơn nữa, vào những ngày trai, các loài quỷ thần cũng thường xuất hiện ở cõi người và có thể gây tai họa cho những ai thiếu tu tập, phước đức mỏng. Vì lẽ đó, việc Phật tử tại gia trì giữ trai giới vào những ngày này là cách để tăng trưởng phước đức, giúp bản thân vượt qua mọi hiểm nguy.
Trong ngày thọ trai, người Phật tử cần thực hiện ăn chay, tụng kinh, niệm Phật, giữ tâm ý thanh tịnh và làm các việc thiện.
Trong một tháng có nhiều ngày trai khác nhau, tùy thuộc vào sự phát nguyện tu tập của mỗi Phật tử mà có các hình thức thọ trì khác nhau. Phổ biến là Thập trai (mùng 1, 8, 14, 15, 18, 23, 24, 28, 29, 30 âm lịch), Lục trai (mùng 8, 14, 15, 23, 29, 30 âm lịch), Tứ trai (mùng 1, 14, 15, 30 âm lịch), và Nhị trai (mùng 1 và 15 âm lịch). Bên cạnh đó, còn có Tam nguyệt trai, là việc thọ trì trai giới trong các tháng Giêng, tháng Bảy và tháng Mười âm lịch, hoặc tuân thủ trai giới liên tục từ rằm tháng Tư đến rằm tháng Bảy.
Việc thọ trì trai giới vào các ngày trai là tùy thuộc vào tâm nguyện và khả năng của mỗi người Phật tử. Tuy nhiên, theo khuyến khích chung, mỗi tháng, người Phật tử nên tối thiểu thực hành Nhị trai, tức là phát nguyện giữ giới vào ngày mùng 1 và ngày rằm âm lịch. Trong những ngày này, việc cần làm là ăn chay thanh tịnh, tụng kinh, niệm Phật, duy trì tâm ý trong sáng và tích cực thực hiện các hành động thiện lành.
Ngoài những ngày vía ý nghĩa, Phật giáo còn có những ngày trai với những quy tắc và ý nghĩa sâu sắc, mời bạn khám phá thêm những kiến thức bổ ích khác trong chuyên mục Đạo phật.
