Trong Phật giáo, ngày trai giới mang ý nghĩa sâu sắc, bắt nguồn từ tín niệm về việc các sứ giả trời quan sát và báo cáo việc làm của con người. Để tăng trưởng phước báu và tránh tai ương, việc thực hành trai giới vào những dịp này được Đức Phật khuyến khích. Tìm hiểu thêm về hành trình tu tập này tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa Của Ngày Trai Giới Trong Phật Giáo
Theo kinh Thế Ký trong Trường A Hàm và Luận Đại Trí Độ, ngày trai giới có nguồn gốc từ tín niệm về sự tuần hành của các sứ giả từ Tứ Thiên Vương và trời Ma Hê Thủ La. Những sứ giả này có nhiệm vụ quan sát hoạt động thiện lành của con người ở cõi nhân gian, sau đó báo cáo lại cho Thiên vương. Nếu con người thực hành bố thí, hiếu thảo, và các hành động phước thiện khác, số lượng người được sinh về các cõi trời sẽ tăng lên. Ngược lại, hành động bất thiện sẽ làm giảm thiểu số lượng này. Do đó, con người thường cố gắng tu tập, thực hành trai giới vào những ngày này với mong muốn được sinh về các cõi trời cao hơn.
Ngoài ra, vào những ngày trai giới, các vị quỷ thần cũng được cho là thường xuyên xuất hiện ở cõi nhân gian. Họ có thể quở phạt và gây tai họa cho những ai không tu tập hoặc có ít phước đức. Vì lẽ đó, Đức Phật đã khuyến khích các Phật tử tại gia nỗ lực tu tạo phước đức vào những ngày chay tịnh. Việc này giúp tăng trưởng phước báu, từ đó có thể vượt qua mọi tai ương và khổ đau trong cuộc sống.
Trong một tháng có nhiều ngày trai giới khác nhau, tùy thuộc vào sự phát nguyện của mỗi Phật tử. Tuy nhiên, các ngày trai phổ biến nhất bao gồm ngày mùng 8, 14, 15 (rằm) và 30 âm lịch. Lý do là vào những ngày này, các Thiên sứ thường xuyên tuần hành để khuyến khích con người tu phước và sinh thiên. Điều này được tán thán qua bài kệ của trời Đế Thích:
Người nào lấy ngày Tám
Mười bốn, Rằm mỗi tháng
Để tu hành trai giới
Người ấy đồng với ta.
Bên cạnh đó, còn có các hình thức thọ trì trai giới khác. Chẳng hạn, thập trai là ăn chay mười ngày trong tháng, bao gồm các ngày 1, 8, 14, 15, 18, 23, 24, 28, 29, 30. Lục trai là ăn chay sáu ngày vào các ngày 8, 14, 15, 23, 29, 30. Tứ trai là ăn chay bốn ngày vào các ngày 1, 14, 15, 30. Nhị trai là ăn chay hai ngày vào mùng 1 và Rằm. Ngoài ra, còn có tam nguyệt trai, tức là thọ trì trai giới trong ba tháng Giêng, Bảy và Mười âm lịch. Một số người còn thực hành ăn chay liên tục trong ba tháng, bắt đầu từ Rằm tháng Tư đến Rằm tháng Bảy.
Việc thọ trì trai giới là tùy thuộc vào sự phát nguyện cá nhân của mỗi Phật tử. Thông thường, sau khi Quy y Tam Bảo, Phật tử tối thiểu nên thực hành nhị trai, tức ăn chay vào ngày mùng 1 và Rằm hàng tháng. Trong những ngày trai giới này, Phật tử nên cố gắng giữ tâm ý thanh tịnh thông qua việc tụng kinh, niệm Phật, và làm nhiều việc thiện lành. Đây là những thực hành quan trọng giúp Phật tử kiên định trên con đường tu tập.
Để hiểu sâu hơn về các khía cạnh tâm linh và thực hành trên con đường giác ngộ, mời bạn khám phá thêm tại chuyên mục Đạo phật.
