Phân biệt nguyện lực phát từ Chân Tâm thanh tịnh hay chỉ là ý niệm thoáng qua của vọng tâm, và làm sao để nguyện ấy trở thành sức mạnh kiên định, dẫn lối ta trên con đường giác ngộ, đó là điều chúng ta sẽ cùng khám phá. Khám phá sâu hơn về <a href="Website Chia sẻ Đạo Phật“>Website Chia sẻ Đạo Phật, nơi những lời dạy quý báu về bản tánh và cách thức vận dụng tâm chân thật sẽ được hé mở.
Phân biệt Bản Nguyện phát từ Chân Tâm và Vọng Tâm
Việc phát nguyện nếu xuất phát từ tâm ý thức hay vọng tâm, vốn là tâm sanh diệt, thì nguyện đó cũng sẽ không bền vững và có thể bị tiêu tan. Ngược lại, nguyện phát từ chân tâm, từ bản tánh thanh tịnh vốn không sanh không diệt, sẽ là một đại nguyện kiên định, không bao giờ thoái chuyển.
Khi những duyên khởi ban đầu không còn, nguyện đã phát cũng có thể bị lãng quên. Tuy nhiên, nếu trong kiếp sau, chúng ta lại có cơ duyên gặp lại Phật pháp, nguyện lực cũ có thể được khơi gợi lại. Đây chính là bản chất của “Bổn Nguyện” – một khái niệm cần được hiểu sâu sắc hơn.
Bổn Nguyện và Chân Như Bản Tánh
Ở một tầng nghĩa sâu xa hơn, “Bổn” được hiểu là Chân Như Bản Tánh – bản thể chân thật, bất biến của vạn pháp. Khi một đại nguyện được phát xuất từ Chân Như Bản Tánh này, người phát nguyện không còn là phàm phu mà đã đạt đến cảnh giới Pháp Thân đại sĩ, như đã được đề cập trong kinh Hoa Nghiêm. Điều này bởi lẽ, họ đã biết cách vận dụng chân tâm thay vì vọng tâm.
Khái niệm Đồng Sanh Tánh và Dị Sanh Tánh trong Pháp Tướng Duy Thức
Trong bộ môn “Bách Pháp Minh Môn” thuộc giáo lý Pháp Tướng Duy Thức, có hai khái niệm quan trọng là “Đồng Sanh Tánh” và “Dị Sanh Tánh”. Cả hai đều liên quan mật thiết đến ý nghĩa của chữ “Bổn” trong “Bổn Nguyện”.
Dị Sanh Tánh: Bản Nguyện từ Vọng Tâm
Dị Sanh Tánh được hiểu là việc sử dụng vọng tâm. Chữ “Dị” mang ý nghĩa khác biệt, không giống với Phật và Bồ Tát. Khi một người sử dụng tâm không giống với tâm thanh tịnh của chư Phật, Bồ Tát, họ thuộc về Dị Sanh Tánh. Ngược lại, Phật và Bồ Tát sử dụng chân tâm, còn phàm phu sử dụng vọng tâm, do đó có sự khác biệt.
Phạm vi của Dị Sanh Tánh
Không chỉ giới hạn ở lục đạo phàm phu, ngay cả Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát và Phật trong Thập Pháp Giới cũng được xem là thuộc Dị Sanh Tánh. Theo quan điểm của các tông phái Phật giáo như Thiên Thai Tông, các bậc như Tạng Giáo Phật và Thông Giáo Phật cũng nằm trong phạm trù này, cho thấy sự phân biệt tinh tế về tâm thức tu hành.
Trích trong: Địa Tạng Bồ tát Bổn Nguyện Kinh Giảng Ký.Giảng tại: Tịnh Tông Học Hội Tân Gia Ba – Tập 2.
Để hiểu rõ hơn về các khía cạnh sâu sắc trong giáo lý nhà Phật, mời bạn khám phá thêm nhiều bài viết hấp dẫn trong chuyên mục Đạo phật.
