Giữa chốn núi non thanh tịnh, nơi linh khí hội tụ, một vị sư đã chọn sự cô tịch của hang động để tĩnh tâm, ẩn mình khỏi cuộc sống vội vã. Lời tiên tri về ngày giờ tịch diệt, được trao đổi trong sự tin tưởng và thấu hiểu, hé mở một hành trình tâm linh sâu sắc, mời gọi bạn khám phá thêm trên Chia sẻ Đạo Phật.
Núi Chung Nam được xem là thánh địa linh thiêng, nơi hội tụ linh khí và mang lại điềm lành cho các Đạo sĩ cùng các hành giả Phật giáo. Trên núi có nhiều hang động và những không gian tĩnh lặng, nơi tiếng nước chảy róc rách hòa cùng mây trời huyền ảo, tạo nên một bầu không khí thanh tịnh. Điều này phần nào lý giải vì sao Thầy Hằng Định lại chọn những hang động hẻo lánh làm nơi tu hành, đặc biệt là khi Thầy còn ở tại thành phố Hương Cảng sầm uất. Chỉ hai năm trước khi viên tịch, Thầy đã chia sẻ với tôi về dự định đến núi Chung Nam, và khi tôi hỏi về phương tiện, Thầy chỉ mỉm cười và nói rằng khi đến lúc, Ngài sẽ tự khắc biết cách. Lúc đó, tôi đã không hiểu hết ý nghĩa sâu xa trong lời nói của Thầy, nhưng giờ đây, mọi chuyện đã trở nên rõ ràng.
Thầy Hằng Định là người đệ tử xuất gia duy nhất đồng hành cùng Hòa thượng Tuyên Hóa từ vùng Đông Bắc (Mãn Châu) đến Hương Cảng. Lần đầu tiên tôi gặp Hòa thượng là khi Thầy Hằng Định đang tu tập tại Động Quán Âm, thuộc núi Phù Dung, vùng Tân Giới, Hương Cảng. Thầy có vẻ không muốn hòa mình vào chốn đô thị ồn ào. Khi còn nhỏ, tôi chỉ biết Thầy là một hành giả vô cùng tinh tấn. Tôi hiếm khi gặp Thầy tại chùa Tây Lạc Viên, ngôi chùa đầu tiên mà Hòa thượng xây dựng tại Hương Cảng vào những năm đầu thập niên 50, ngoại trừ những dịp Tết Nguyên Đán. Theo ký ức của tôi, vào thời điểm đó, Thầy hoặc là nhập định sâu tại Động Quán Âm, hoặc là ẩn mình tu luyện trong một căn lều nhỏ cạnh con đường dẫn đến Chùa Từ Hưng trên núi Đại Dữ.
Thầy Hằng Định.
Sau khi Hòa thượng Tuyên Hóa chuyển đến Hoa Kỳ, Thầy Hằng Định vẫn giữ vững lập trường không muốn rời Hương Cảng, dù Hòa thượng đã nhiều lần mời gọi. Thầy tiếp tục an trú tại động Quán Âm cho đến giữa thập niên 70. Sau đó, Thầy dời đến một hang động khác gần chùa Bát Nhã Thuyền. Ngôi chùa này được xây dựng trên một tảng đá lớn có hình dáng tựa như một chiếc thuyền, với một bàn thờ nhỏ và một tượng Quán Âm khổng lồ. Kể từ đó, Thầy đã chọn nơi đây làm chốn tu hành, đồng thời cũng đảm nhận việc chăm sóc cho Bát Nhã Thuyền. Có những giai đoạn, Thầy đối mặt với sự thiếu thốn lương thực do không ra ngoài khất thực, hoặc chỉ có thể ăn những thức ăn còn sót lại từ những ngày trước. Tôi tin rằng, đối với Thầy, sự tồn tại của thức ăn không còn là điều quá quan trọng, bởi lẽ khi mới đến Hương Cảng cùng Hòa thượng, cả hai đã từng trải qua những ngày tháng thiếu thốn, thậm chí phải ăn những thực phẩm đã hư hỏng.
Động Quán Âm (1960s)
Dù đã ở Hoa Kỳ, Hòa thượng vẫn thường xuyên chỉ đạo các đệ tử tại Hương Cảng đến cúng dường cho Thầy Hằng Định, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Ngài đối với môn đồ. Tuy nhiên, Thầy Hằng Định lại hiếm khi rời khỏi hang động của mình. Phần lớn thời gian, Thầy dành cho việc thiền định. Chính vì điều kiện sống trong hang động ẩm thấp và ít vận động, lưng của Thầy dần bị khom lại. Mỗi năm, Thầy chỉ xuất hiện tại Phật giáo Giảng đường ở Hương Cảng hai lần vào dịp Tết Nguyên Đán và Lễ Vu Lan (Rằm tháng Bảy).
Nhờ sự tu hành chân chính theo lời Phật dạy, dần dà, những người dân sống quanh khu vực đã biết đến Thầy và thường xuyên cúng dường. Các ngôi chùa lân cận cũng gửi thức ăn đến hỗ trợ Thầy. Nhiều người từ các vùng xa như Đài Loan hay nước ngoài mong muốn được làm đệ tử của Thầy, nhưng Ngài đều từ chối. Khi tôi hỏi lý do, Thầy giải thích rằng mình chưa đủ phẩm hạnh để làm thầy người khác và mong muốn cắt đứt vòng luân hồi. Thầy chia sẻ: “Nếu bản thân tôi còn chưa làm chủ được sinh tử của mình, thì làm sao có thể dẫn dắt người khác?”
Bên trong Động Quán Âm(1960s)
Thầy thường xuyên gửi thư nhắc nhở tôi về việc tu tập, niệm Phật, và cúng dường để ấn tống kinh sách hoặc phóng sinh. Mỗi lần gặp tôi tại Hương Cảng, Thầy đều khuyên bảo như vậy. Thầy thường nói rằng tôi rất may mắn khi được gặp Hòa thượng từ khi còn nhỏ và được học Phật pháp, do đó cần tận dụng cơ hội này để tu hành. Mỗi khi tôi cúng dường cho Thầy, Ngài đều dùng số tiền đó để in kinh hoặc phóng sinh, hồi hướng công đức cho tôi, chưa bao giờ giữ lại cho riêng mình. Giờ đây, khi Thầy đã ra đi, tôi không còn cơ hội được nghe lời sách tấn tu hành của Thầy, cũng như không còn ai để cùng gieo trồng những hạt giống công đức.
Thầy Hằng Định (1960s)
Trước khi xuất gia, Thầy mang pháp danh là Quả Nhất. Sau khi trở thành tu sĩ, Ngài được biết đến với pháp danh Hằng Định. Thầy sinh năm 1927 tại một ngôi làng thuộc Phủ Thuận, tỉnh Liêu Ninh, trong một gia đình khá giả và là con trai duy nhất. Thầy đã nhận được một nền giáo dục tốt. Năm 13 tuổi, Thầy mơ thấy Bồ Tát Quán Âm dắt tay mình đi qua một cây cầu, từ đó nhen nhóm ý định xuất gia. Tuy nhiên, cha mẹ Thầy kịch liệt phản đối. Để không làm cha mẹ phiền lòng, Thầy tiếp tục việc học. Sau khi hoàn thành chương trình trung học chín năm tại Phan Dương, Thầy là một trong mười học sinh xuất sắc nhất, được chọn vào Đại học Niệm sư tại Bắc Kinh.
Thầy Hằng Định và các phật tử từ Hoa Kỳ tại Bát Nhã Thuyền vào năm 1998.
Trong những năm tháng học đại học, Thầy thường mơ thấy hình ảnh Bồ Tát Quán Âm với nghìn tay nghìn mắt. Một đêm nọ, khi lại mơ thấy Bồ Tát Quán Âm, Thầy bèn quỳ lạy. Bỗng nhiên, Thầy nghe một giọng nói vang lên hỏi: “Khi con ngủ, mọi vật hiện lên rõ ràng như thật. Trước khi đi ngủ, con cũng thấy mọi vật rõ ràng như vậy. Nhưng giữa hai khoảnh khắc đó thì sao? Lúc đó con đang ở đâu?”. Câu hỏi khiến Thầy sững sờ và không thể trả lời. Từ đó, Thầy suy ngẫm sâu sắc về câu hỏi này và dần nhận ra bản chất vô thường của vạn vật, khiến quyết tâm xuất gia của Thầy càng thêm mãnh liệt.
Khi quân Nhật xâm lược Trung Hoa, Thầy Hằng Định đã nắm lấy cơ hội này để thực hiện ước nguyện trở thành tu sĩ. Thầy nói dối cha mẹ rằng mình phải đi cùng trường về miền Nam đang bị Nhật Bản chiếm đóng. Tuy nhiên, ý định thực sự của Thầy là đến Chùa Nam Hoa, nơi Hòa thượng Hư Vân đang trụ trì, để xin xuất gia. Cùng thời điểm đó, Hòa thượng Tuyên Hóa cũng đang trên đường đến Chùa Nam Hoa. Hai người đã gặp nhau trên chuyến tàu và Thầy đã quy y dưới sự dẫn dắt của Hòa thượng Tuyên Hóa.
Trước khi gặp Hòa thượng Tuyên Hóa, Thầy Hằng Định thường xuyên bị chứng nhức đầu dữ dội, kéo dài hàng tháng trên đỉnh đầu do ảnh hưởng của khí hậu lạnh giá miền Bắc. Sau này, Hòa thượng đã dùng Chú Đại Bi để chữa trị cho Thầy, và kể từ đó, cơn đau nhức không còn tái phát, không còn ảnh hưởng đến việc tu hành của Thầy nữa.
Bà Madalena và Thầy Hằng Định (1998)
Thầy Hằng Định còn nhớ câu chuyện Hòa thượng Tuyên Hóa đã giúp Thầy Chiêu Phàm hàng phục một con quỷ rắn để cứu giúp đệ tử Quả Năng khi họ còn ở Chùa Nam Hoa. Quả Năng là đệ tử xuất gia đầu tiên của Hòa thượng, pháp danh là Hằng Tịch. Trước đây, Quả Năng là một người thợ may nghèo khó. Sau khi quy y với Hòa thượng, Quả Năng trở thành một hành giả tinh tấn.
Sau đó, một con quỷ rắn xuất hiện và quấy nhiễu sự tu hành của Quả Năng. Thầy Chiêu Phàm nhận thấy điều này trong lúc thiền định và cố gắng trừ khử con quỷ. Tuy nhiên, con quỷ này rất ngoan cố và không chịu rời đi. Sau nhiều lần thương thuyết, con quỷ rắn cuối cùng đồng ý rời đi, nhưng Thầy Chiêu Phàm vô tình đạp phải đuôi nó khi nó đang bỏ chạy, và bị nó đánh trả vào chân. Về sau, chân của Thầy Chiêu Phàm bị hoại tử nghiêm trọng. Hòa thượng chứng kiến sự việc và đã can thiệp, thương thuyết với con quỷ rắn. Cuối cùng, nhờ sức mạnh của Pháp Bốn Mươi Hai Thủ Nhãn, con quỷ rắn đã rời đi, Thầy Quả Năng hồi phục sức khỏe, và bệnh tình của Thầy Chiêu Phàm cũng được chữa lành. Tuy nhiên, đôi lúc, Thầy Quả Năng vẫn có biểu hiện ngơ ngác, thiếu minh mẫn, là di chứng từ sự kiện này.
Khi Hòa thượng quyết định rời Chùa Nam Hoa, Thầy Quả Năng lẽ ra phải đi cùng mọi người. Nhưng vào ngày khởi hành, Thầy Quả Năng đã biến mất không dấu vết. Kể từ đó, Thầy Hằng Định chưa bao giờ gặp lại Thầy Quả Năng. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc tu hành cần phải giữ tâm thanh tịnh và chính trực, nếu không, người ta rất dễ rơi vào cạm bẫy của ma sự.
Cổng Chùa Từ Hưng (1998)
Thầy Hằng Định chia sẻ: “Hòa thượng là một nhân vật được nhiều người kính trọng và Ngài đã đảm nhận nhiều trọng trách khi ở Chùa Nam Hoa. Chính Ngài đã đưa tôi đến đảnh lễ và đàm đạo với Hòa thượng Hư Vân khi tôi mới đặt chân đến Chùa Nam Hoa.”
Thầy Hằng Định là đệ tử xuất gia thứ tư của Hòa thượng Tuyên Hóa, sau các vị Quả Thuấn (Hang Yu) và Quả Tá, vị sa di trẻ tuổi nhất lúc bấy giờ.
Khi hay tin Hòa thượng Tuyên Hóa lâm bệnh nặng tại Hoa Kỳ, mỗi ngày Thầy Hằng Định đều quỳ trước bàn thờ, tụng bảy bộ kinh Địa Tạng với lòng mong cầu cho Hòa thượng được kéo dài thọ mạng. Một đêm nọ, Thầy mơ thấy xâu chuỗi hoa sen của Hòa thượng lơ lửng giữa không trung. Thầy không nhìn thấy hình bóng của Hòa thượng mà chỉ thấy nhiều mảnh vải trắng treo khắp nơi. Thức giấc trong mộng mị, Thầy vội vàng đến bàn thờ để tụng kinh Địa Tạng, cầu nguyện cho Hòa thượng sớm bình phục. Bất chợt, hai mí mắt Thầy giật liên hồi và xâu chuỗi của Thầy bỗng nhiên đứt rời, các hạt rơi vãi khắp sàn nhà. Ngay lập tức, Thầy biết rằng Hòa thượng đã rời bỏ cõi đời này. Quả nhiên, cùng ngày hôm đó, Thầy nhận được tin dữ về sự viên tịch của Hòa thượng. Khi Thầy Hằng Định kể lại câu chuyện này cho tôi nghe, đôi mắt Ngài đỏ hoe và ngấn lệ. Tôi có thể cảm nhận được nỗi đau buồn sâu sắc của Thầy trước sự mất mát người Thầy kính yêu, cũng sâu đậm như nỗi đau của chính tôi.
Vào một ngày tháng 10 năm 2003, khi đang công tác tại Trung Hoa, tôi nhận được điện thoại từ Thầy Hằng Thật và một đệ tử khác của Hòa thượng tại Hương Cảng báo tin Thầy Hằng Định đã viên tịch. Tôi lập tức đáp chuyến bay trở về Hương Cảng để kịp tham dự lễ Trà Tỳ của Thầy. Tôi nhận thấy gương mặt của Thầy lúc viên tịch vô cùng an lạc, tựa như vẫn còn đang sống.
Động Quán Âm (1998)
Qua lời kể của một số cư sĩ tại Hương Cảng, tôi được biết Thầy Hằng Định đã tiên liệu trước về sự ra đi của mình. Ba ngày trước đó, Thầy đã dặn người cư sĩ thường xuyên mang thức ăn đến cho mình rằng đừng mang đến nữa. Khi bà hỏi lý do, Thầy chỉ nói là mình sắp đi xa. Bà cư sĩ này đã nài nỉ Thầy tiếp tục dùng bữa cho đến khi đi, mà không hề hay biết ý định thực sự của Ngài. Cuối cùng, Thầy nói với bà rằng nếu vậy, bà có thể mang đến một ít thức ăn lỏng. Theo lời Thầy, bà đã mang thức ăn đến. Đến ngày thứ ba, khi bà đến như thường lệ, bà đã thấy Thầy viên tịch tại Phật Điện trong tư thế ngồi kiết già.
Trong suốt cuộc đời mình, Thầy Hằng Định luôn hướng về mục tiêu chấm dứt luân hồi sinh tử và tinh tấn tu hành. Thầy chắc chắn là một tấm gương sáng cho tất cả mọi người trên con đường tu đạo.
Cuộc đời và hành trình tu tập của Thầy Hằng Định là minh chứng sống động cho sự an nhiên tự tại và trí tuệ giải thoát. Hãy khám phá thêm những câu chuyện ý nghĩa về Đạo phật trong chuyên mục của chúng tôi.
