Bản thể vĩnh cửu, luôn hiện hữu nơi ta mà không bị tác động bởi vô thường thế gian, đó chính là Chân tâm. Khám phá con đường quay về với cội nguồn nội tại này sẽ giúp chấm dứt mọi truy cầu vô ích, mang lại sự an lạc đích thực, như được chia sẻ trên Chia sẻ Đạo Phật.
Chân tâm được hiểu là bản thể thường trụ, không bị chi phối bởi sự sinh diệt hay tướng mạo bên ngoài. Nó là cái biết rõ ràng, bao trùm khắp sáu giác quan, không hình tướng và vĩnh cửu. Việc nhận ra và quay về với Chân tâm là con đường tu tập gần nhất, giúp chúng ta dừng lại mọi truy cầu vô ích.
Khi nhận thức được Chân tâm sẵn có nơi mình, thay vì chạy theo những đối tượng bên ngoài, chúng ta chỉ cần an trú trong sự thấy, nghe, xúc chạm và các cảm nhận khác một cách tỉnh giác. Sự tỉnh giác này chính là Chân tâm, là bản thể chân thật của chính mình. Khi an trú nơi Chân tâm, mọi niệm khởi khác sẽ tự động lắng dịu, đây là phương pháp tu tập hiệu quả, giúp đoạn trừ phiền não.
Chỉ cần nhận biết rõ ràng ngay tại thời điểm thấy, nghe hay xúc chạm, chúng ta đã tiếp cận Chân tâm. Sự thấy, nghe, xúc chạm, hay bất kỳ cảm nhận nào, đều là biểu hiện của Chân tâm. Khi sống trong sự biết chân thật này, chúng ta đang an trú trong Chân tâm mà không hề hay biết.
Học Phật cần có chân tâm
Ảnh minh họa.
Trải nghiệm ngồi thiền sâu sắc, khi tâm không còn bị chi phối bởi vọng niệm, mang lại cảm giác nhẹ nhàng, phơi phới. Điều này cho thấy lâu nay chúng ta đã lầm lẫn khi tìm kiếm Chân tâm ở những đối tượng bên ngoài. Thay vì cố gắng đạt được định để thấy Chân tâm, đôi khi chúng ta lại rơi vào trạng thái mờ mịt, không rõ ràng. Chân tâm vốn là sự thường biết rõ ràng, nên cần giữ sự tỉnh táo, tránh rơi vào trạng thái quên mình hay “si định” – định mà không biết gì.
Định trong Chân tâm là định sáng sủa, rõ ràng, không phải là trạng thái mê mờ hay quên lãng. Việc tọa thiền nhiều ngày chưa hẳn là đại định, nếu đó là định thuộc về Thanh văn, không phải là định của Thiền tông. Thiền tông nhấn mạnh vào định trong sự thường biết rõ ràng. Nếu đã quên lãng, thì đó không còn là định.
Những kinh nghiệm này, đặc biệt là trong thời gian gần đây, giúp tôi nhận ra sự khác biệt giữa các loại định. Việc nghiên cứu sâu về Bát-nhã, dù mang lại trí tuệ sâu sắc, nhưng đôi khi lại gây băn khoăn về khả năng truyền bá, vì lý thuyết “không” có thể khiến người nghe e dè. Tuy nhiên, khi nhận ra Ông chủ (Chân tâm) hiện tiền, không mất mát, không cần truy cầu lý không, mọi lo lắng tan biến.
Mắt thấy, tai nghe, tất cả đều là Ông chủ hiện tiền. Nhận thức này cho thấy ai cũng có thể tu tập, vì ai cũng có sẵn Chân tâm và mong muốn sống với bản thể chân thật của mình. Đây là con đường gần gũi, dễ truyền bá hơn.
Đi sâu vào Chân tâm, ta nhận ra bản thể chân thật của chính mình. Chân tâm không chỉ là “cái biết chân thật” theo định nghĩa thông thường. Nó là Ông chủ thường biết rõ ràng, bao trùm sáu căn, không hình tướng, không sinh diệt. Vì không có hình tướng, Chân tâm đồng với hư không, và vì không sinh diệt, nó giải thoát khỏi vòng sinh tử.
Nếu chỉ hiểu Chân tâm ở mức độ bề mặt, chúng ta sẽ không thấy được sự giải thoát khỏi sinh tử. Chân tâm không có tướng mạo, nên mới có thể bao trùm khắp sáu căn. Khi thân này hoại diệt, Chân tâm đồng với hư không, trở thành Pháp thân. Sự không sinh diệt của Chân tâm chính là sự giải thoát khỏi sinh tử.
Chân tâm có sẵn trong mỗi chúng ta, không hề thiếu thốn. Có Ông chủ là có đủ khả năng để đạt đến giải thoát, không cần tìm kiếm ở đâu xa.
Trích trong: Khám phá ông chủ.
Để hiểu sâu hơn về con đường tu tập và giác ngộ, hãy cùng khám phá thêm nhiều kiến thức quý báu trong chuyên mục Đạo phật.
