Tại Nhật Bản, một phương pháp tu hành độc đáo đã dẫn dắt các tín đồ đến con đường giải thoát ngay trong thân xác, một thực hành vượt xa các nghi thức ướp xác thông thường. Khám phá Website Chia sẻ Đạo Phật để hiểu thêm về những con đường tâm linh kỳ diệu này.
Nguồn gốc từ tín ngưỡng
Mặc dù khí hậu Nhật Bản không hoàn toàn lý tưởng cho việc ướp xác, nhưng một số tu sĩ thuộc phái Shingon đã phát triển phương pháp tự ướp xác thông qua quá trình tu luyện khổ hạnh. Từ năm 1081 đến 1903, khoảng 20 nhà sư Nhật Bản đã thực hiện nghi lễ tự ướp xác khi còn sống, được gọi là Sokushinbutsu, mang ý nghĩa “trở thành Phật ngay trong thân xác này”.
Việc ướp xác không chỉ giới hạn ở Ai Cập và Nhật Bản; nhiều nền văn hóa khác cũng thực hành kỹ thuật này. Câu hỏi đặt ra là động cơ đằng sau mong muốn bảo tồn cơ thể sau khi chết là gì?
Câu trả lời nằm ở tín ngưỡng sâu sắc của nhiều tôn giáo, nơi một xác chết bất hoại được xem là biểu tượng của sức mạnh thiêng liêng. Tại Ai Cập cổ đại, việc ướp xác dành cho hoàng gia thể hiện quyền lực tối thượng của các nhà cai trị. Nhiều người tin rằng ướp xác là một nghi lễ thiết yếu để hỗ trợ linh hồn người quá cố trên hành trình vượt qua cõi âm. Sự hiện diện của các vật dụng cần thiết như thực phẩm, quần áo và đồ trang sức trong lăng mộ Ai Cập cùng với các xác ướp củng cố niềm tin này.
Tuy nhiên, phương pháp ướp xác của Nhật Bản lại mang một ý nghĩa hoàn toàn khác biệt. Các nhà sư tại đây chủ động thực hiện quá trình này khi còn sống, thể hiện ý chí và lòng dũng cảm phi thường.
Nhà sư Trung Quốc hơn 4000 ngày tự ướp xác để thành tượng Phật
Xác ướp của các nhà sư tồn tại hàng thế kỷ.
Quy trình tu luyện kéo dài và gian khổ
Thực hành Sokushinbutsu được cho là khởi nguồn từ Kukai, một nhà sư lỗi lạc sống vào thế kỷ thứ 9 và là người sáng lập phái Phật giáo Shingon bí truyền vào năm 806 Công nguyên. Theo một tài liệu cổ có niên đại thế kỷ 11 về Kukai, ngài được cho là không thực sự qua đời vào năm 835 CN mà thay vào đó đã tự mình an táng trong một ngôi mộ, nơi ngài tiếp tục thiền định sâu và trì tụng kinh điển. Truyền thuyết kể rằng, Kukai sẽ tái sinh sau 5,67 triệu năm để dẫn dắt chúng sinh hướng tới sự giải thoát.
Các nhà sư thực hành nghi lễ tự ướp xác xem đây là hành động hy sinh cao cả vì nhân loại. Họ tin rằng việc này giúp họ đạt được quả vị Phật ngay trong kiếp sống hiện tại. Nhiều tín đồ còn tin rằng nghi lễ này cho phép các nhà sư đạt đến cõi Tịnh độ Tusita, nơi họ có thể tồn tại trong 1,6 triệu năm và sở hữu sức mạnh để bảo vệ nhân loại.
Tuy nhiên, chỉ một số ít nhà sư thành công trong việc hoàn thành nghi lễ này, sau khi trải qua một quá trình tu luyện vô cùng khắc nghiệt, thường kéo dài hơn ba năm.
Việc chủ động đón nhận cái chết và chuẩn bị cho thân thể không bị phân hủy đòi hỏi sự kiên trì và lòng can đảm phi thường. Các nhà sư thực hành Sokushinbutsu phải tuân theo một chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt, loại bỏ hoàn toàn ngũ cốc như lúa mì, gạo, kê và đậu nành. Thay vào đó, họ chỉ tiêu thụ các loại thực phẩm như quả hạch, quả mọng, lá thông, vỏ cây và nhựa cây. Chế độ ăn kiêng này còn được gọi là “mokujikyo”, nghĩa là “ăn cây”.
Về mặt tâm linh, chế độ ăn này nhằm mục đích tăng cường sức mạnh tinh thần và giúp người thực hành dần rời xa những ràng buộc thế tục. Quá trình ăn kiêng và thiền định giúp cơ thể loại bỏ bớt độ ẩm, chất béo và cơ bắp, từ đó làm chậm quá trình phân hủy sau khi chết.
Nhiều nhà sư hoàn thành chu kỳ tu luyện nghìn ngày với chế độ ăn kiêng mokujikigyo, trong khi một số khác lại chọn thực hiện hai hoặc thậm chí ba chu kỳ để cảm thấy sự chuẩn bị đã đầy đủ.
Ở giai đoạn cuối cùng của quá trình Sokushinbutsu, các nhà sư sẽ tự nhốt mình trong một ngôi mộ kín. Mọi liên lạc với thế giới bên ngoài chỉ qua một ống tre dẫn khí nhỏ và một chiếc chuông. Hàng ngày, họ rung chuông để thông báo rằng mình vẫn còn sống. Nếu tiếng chuông ngừng vang lên, điều đó có nghĩa là nhà sư đã viên tịch trong trạng thái thiền định, sau khi niệm xong câu Phật hiệu nenbutsu. Lúc này, ống dẫn khí sẽ được gỡ bỏ và ngôi mộ được niêm phong vĩnh viễn.
Sau một nghìn ngày, ngôi mộ sẽ được khai quật để kiểm tra tình trạng của nhục thân. Nếu nhục thân còn nguyên vẹn, nhà sư đó được xem là đã đạt đến quả vị Phật. Xác ướp Sokushinbutsu sẽ được khoác áo choàng và đưa đến một ngôi đền để phụng thờ.
Đại sư Kukai, người sáng lập giáo phái bí truyền Shingon.
Công nghệ ướp xác, dát vàng nhục thân cố Hòa thượng Phúc Hậu tại Trung Quốc
Ngược lại, nếu nhục thân có dấu hiệu phân hủy, các đệ tử sẽ thực hiện nghi lễ trừ tà, sau đó niêm phong hầm mộ một lần nữa và nhà sư sẽ an nghỉ tại đó vĩnh viễn.
Nhiều xác ướp Sokushinbutsu được tìm thấy ở miền Bắc Nhật Bản có niên đại hàng thế kỷ và được các tín đồ hết lòng sùng kính.
Hình thức tự ướp xác này đã được thực hiện tại Nhật Bản từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 19. Năm 1877, Thiên hoàng Minh Trị ban hành luật cấm khai quật mộ của những người thực hành Sokushinbutsu, xem đây là một hình thức “tự sát”. Tuy nhiên, nghi thức này vẫn tiếp tục diễn ra, dù rất hạn chế, cho đến đầu thế kỷ 20.
Nhà sư cuối cùng thực hành Sokushinbutsu một cách bất hợp pháp là Bukkai vào năm 1903. Năm 1961, các nhà nghiên cứu tại Đại học Tohoku đã khai quật ngôi mộ của ngài và phát hiện nhục thân hầu như còn nguyên vẹn. Hiện nay, xác ướp của ngài đang được an nghỉ tại Kanzeonji, một ngôi chùa Phật giáo cổ kính được xây dựng vào thế kỷ thứ 7 ở Tây Nam Nhật Bản.
Nổi tiếng nhất trong số các nhà sư Sokushinbutsu là Daijuku Bosatsu Shinnyokai-Shonin, người đã tự ướp xác mình ở tuổi 96 vào năm 1783. Xác ướp của ngài hiện đang được tôn thờ tại đền Ryusui-ji Dainichibou, thuộc thành phố Tsuruoka, tỉnh Yamagata. Phần lớn các nhà sư thực hành quá trình tự ướp xác đều chọn thực hiện gần các ngôi đền linh thiêng này.
Tìm hiểu sâu hơn về các phương pháp tu tập độc đáo và ý nghĩa tâm linh sâu sắc tại chuyên mục Đạo phật.
