Tổ đình Sắc Tứ Hội Phước Khánh Hòa điểm hành hương tâm linh độc đáo

Khám phá Tổ đình Sắc Tứ Hội Phước, một di sản tâm linh gần 350 năm tuổi tại Nha Trang, nơi ghi dấu bước chân khai sơn lập đạo của các bậc tiền nhân. Ngôi chùa cổ kính này, từng mang tên Phước Am, không chỉ là trung tâm tu hành mà còn là minh chứng cho sự phát triển của Phật giáo nơi đây. Tìm hiểu thêm về hành trình hình thành và những giá trị văn hóa tâm linh độc đáo tại chiasedaophat.com.

Tổ đình Sắc Tứ Hội Phước: Dấu ấn lịch sử hơn 330 năm tại Nha Trang

Mặt tiền tổ đình Sắc tứ Hội Phươc (chùa Cát)

Tổ đình Sắc Tứ Hội Phước, thường được gọi là “chùa Cát”, tọa lạc tại số 153/2 đường Hoàng Văn Thụ, phường Phương Sài, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Ngôi cổ tự này có một lịch sử hình thành và phát triển lâu đời, bắt nguồn từ năm 1680 trên đồi Hoa Sơn (Núi Một) với tên gọi Phước Am. Nơi đây được khai sáng bởi hai vị Tổ thuộc Thiền phái Lâm Tế: Tổ Phật Ấn và Tổ Tịch Viễn.

Giai đoạn hình thành và phát triển ban đầu

Ban đầu, hai vị Tổ đã dựng một am tranh để tu hành và lấy tên là Phước Am, với ý nghĩa “Hoa Phước Đức trên đồi nở rộ, theo đức độ chư Tổ khai sơn”. Trong suốt thời gian hoằng hóa tại Phước Am, Tổ Tịch Viễn đã viên tịch sau 43 năm trụ thế (1648-1690). Sau đó, Tổ Phật Ấn cũng an nhiên xã báo thân vào ngày 09 tháng Chạp năm Bính Thân (1716), trụ thế 115 năm. Môn đồ đã làm lễ trà tỳ và tôn trí xá lợi của Ngài trong bảo tháp trên đồi Hoa Sơn, từ đó ngọn đồi này còn được gọi là Kim Qui đới tháp (Rùa vàng đội tháp).

Lầu Di Đà Tổ đình Sắc Tứ Hội Phước

Dời chùa và Sắc phong

Vào năm 1742, dưới sự chỉ đạo của Tổ Đại Thông (Tổ thứ tư), chùa được dời xuống khu đất bằng phẳng, cách đồi Hoa Sơn khoảng 300m và đổi tên thành chùa Hội Phước. Đến năm 1940, chùa vinh dự được vua Bảo Đại ban sắc phong “Sắc tứ Hội Phước tự”, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của ngôi cổ tự này.

Tượng đài Quan Thế Âm

Truyền thừa và Trùng tu

Trải qua nhiều thế hệ, chùa Hội Phước đã được truyền thừa bởi các vị Tổ sư trụ trì, trong đó có các vị nổi bật như:

Tổ thứ 3: Tế Điền (1716-1741)
Tổ thứ 4: Đại Thông (1741-1810)
Tổ thứ 5: Đạo An (1810-1841)
Tổ thứ 6: Tánh Minh (1841-1853)
Tổ thứ 7: Như Huệ (1895-1905)
Tổ thứ 8: Thanh Minh (1905-1914)
Tổ thứ 9: Chơn Hương (1915-1917)
Tổ thứ 10: Thanh Chánh – Phước Tường (1917-1920)
Tổ thứ 11: Thị Thọ (1920-1929)
Tổ thứ 12: Ấn Ngân (1929-1949)
Tổ thứ 13: Đồng Kỉnh (1949-1978)

Trụ trì hiện nay là Hòa thượng Thích Quảng Thiện, đảm nhiệm chức vụ từ năm 1978 cho đến nay. Dưới sự dẫn dắt của Ngài, ngôi chùa đã trải qua một công cuộc trùng tu quy mô lớn, kéo dài hơn 30 năm kể từ năm khởi công 1984, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị kiến trúc cũng như tâm linh của cổ tự.

Đại hùng bảo điện

Ngôi chùa mới vẫn tọa lạc trên khuôn viên cũ, với lối vào là con hẻm trên đường Hoàng Văn Thụ. Câu đối trước cổng tam quan đã phần nào diễn tả sự thay đổi của thời gian:

*”Ngày xưa chùa Cát mênh mông
Ngày nay chùa Cát năm trong xóm làng”*

Kiến trúc và không gian tâm linh

Bước qua cổng tam quan, khu già-lam Hội Phước hiện lên với vẻ trang nghiêm và thanh tịnh. Tượng đài Quan Thế Âm uy nghiêm, hiền hòa, cùng với những câu đối ý nghĩa:

*”Cảm đức Quan Âm hằng cứu khổ
Nhớ ơn Bồ-tát mãi ban vui.”*

Phía sau tượng đài là dãy nhà đông, nhà tây và chánh điện được bố trí theo hình chữ U. Nổi bật trong khuôn viên là bảo tháp Liên Hoa bảy tầng và sân chùa rợp bóng mát bởi những cây tùng, cây phượng cổ thụ, trong đó có hai cây khế già nua như những nhân chứng lịch sử.

Mặt tiền Tổ đình Sắc tứ Hội Phước

Ngôi chánh điện, được trùng tu gần mười năm (khởi công ngày 22.4.1994), gồm ba tầng. Tầng dưới là bái đường với câu đối:

*”Hội đủ duyên lành sang bến giác
Phước thành quả tốt vượt sông mê.”*

Bên trong là giảng đường với câu đối thể hiện giáo lý sâu sắc:

*”Tiền tiền vô thỉ thể tánh bổn lai bất biến
Hậu hậu vô chung chơn như kim cổ thường hằng.”*

Cuối giảng đường là bàn thờ chư Tổ, nơi tôn trí bức chân dung Tổ Khai sơn Phật Ấn và câu đối:

*”Nhất hoa hiện thoại truyền đăng quang tổ ấn
Ngũ diệp lưu phương kế thế hiển tông phong….”*

Chư tăng làm lễ tại Đại hùng bảo điện Tổ đình Sắc Tứ Hội Phước

Không gian chánh điện phía trong là nơi thờ Phật trang nghiêm, với câu đối ca ngợi công hạnh của Đức Phật:

*”Thập hiệu toàn chương phóng oai quang truyền chánh giáo cứu mê tình tứ sanh từ phụ.
Tam thân viên tịnh lưu pháp vũ hiển chơn thừa bạt khổ hải vạn thế hùng sư.”*

Phía trước chánh điện là câu đối ca ngợi Đức Phật Di-lặc:

*”Đại đỗ năng dung dung thế gian nan dung chi sự
Từ nhan vi tiếu tiếu thiên hạ khả tiêu chi nhơn.”*

Tầng trên cùng phía trước bái đường, tôn trí tượng Đức Phật Di-lặc. Phía sau, nơi cổ lầu thờ Đức Phật A-di-đà, có các câu đối thể hiện giáo lý sâu xa:

*”Khứ lai bất tận pháp thân biến chiếu tam thiên giới
Kim cổ vô chung hám mục trừng thanh tứ đại châu. (phía trước)
Tùng Phật hậu đắc đăng thánh địa
Thuận chơn như hội nhập Ta-bà. (phía sau)
Đại lực hoằng khai tam tạng giáo
Bi tâm quang hiện cuaru liên đài. (bên phải)
Chấn phá mê đồ khai giác lộ
Diệm thông uế độ hướng tịnh ban. (bên trái)”*

Toàn cảnh Tổ đình Sắc Tứ Hội Phước

Di sản văn hóa

Tổ đình Sắc Tứ Hội Phước hiện còn lưu giữ nhiều pho tượng Phật quý giá và những chiếc chuông cổ có niên đại từ thời Hậu Lê và Minh Mạng. Với bề dày lịch sử hơn 330 năm, ngôi chùa đã được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích Lịch sử văn hóa vào năm 1995. Đây là một trong những ngôi danh lam cổ tự tiêu biểu, mang giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc của xứ Trầm Hương.