Vẻ ngoài của mỗi người không chỉ là tấm gương phản chiếu tâm hồn mà còn ẩn chứa những dự báo về tương lai. Tuy nhiên, đừng vội đánh giá qua tướng mạo, bởi lẽ nó hoàn toàn có thể thay đổi, kiến tạo nên phúc khí nhờ vào sự tu dưỡng và những hành động thiện lành mỗi ngày. Khám phá cách chúng ta có thể tự mình định hình vận mệnh qua Chia sẻ Đạo Phật.
Tướng mạo và sự thay đổi theo thời gian
Ngoại hình của một người, đặc biệt là nét mặt, có thể phản ánh phẩm chất bên trong và vận mệnh tương lai. Những người có nét mặt hung dữ, cay nghiệt thường dễ gây tổn thương cho người khác. Tuy nhiên, tướng mạo không phải là yếu tố cố định mà có thể thay đổi theo thời gian, chịu ảnh hưởng bởi di truyền và cách sống. Nửa đầu cuộc đời, tướng mạo chịu tác động từ yếu tố tiền kiếp, còn nửa sau là do chính bản thân chúng ta quyết định thông qua hành động và suy nghĩ.
Lòng từ bi là một yếu tố quan trọng để kết nên một con người có phúc hậu.
Lòng từ bi đóng vai trò then chốt trong việc hình thành một con người có tướng mạo phúc hậu. Người có tâm thiện thường tỏa ra năng lượng tích cực, thu hút người khác. Ngược lại, người ác dù có khuôn mặt đẹp cũng khó che giấu những khuyết điểm, khiến người đối diện cảm thấy không thiện cảm. Câu nói “khuôn mặt không có duyên” ám chỉ sự thiếu thiện cảm này, cản trở hợp tác trong nhiều lĩnh vực.
Điều quan trọng cần nhận thức là tướng mạo có thể thay đổi. Một khuôn mặt phúc hậu, xinh đẹp có sức hấp dẫn đặc biệt. Để có được tướng mạo này, cần trau dồi nội tâm trong sáng và lòng từ bi. Người sẵn sàng chịu thiệt thòi về mọi mặt, với tâm hồn trong sáng, lại nhận được nhiều điều tốt đẹp hơn mong đợi. Ngược lại, người luôn tìm cách chiếm phần hơn thường không đạt được gì đáng kể. Những người có ánh mắt tiểu nhân, tâm địa hẹp hòi, chỉ biết đề cao bản thân, giống như loài ốc sên, không thể tiến xa. Mỗi cá nhân cần nỗ lực vun bồi “duyên phước” của mình.
Việc đối xử tử tế, quan tâm đến người thân và những người xung quanh, cùng với sự khoan dung đối với những người làm mình tổn thương, sẽ mở rộng lòng mình. Nội tâm trong sáng, bao dung người khác chính là lòng từ vô hạn. Duy trì sự vui vẻ, hòa hợp với mọi người là phương pháp hiệu quả để hóa giải phiền muộn. Không tranh giành thể hiện lòng từ bi rộng lớn, nhận thức rõ thật giả là trí tuệ, và biết đủ là buông xả.
Khiêm tốn để xả bỏ tâm ngã mạn
Khiêm tốn là đức tính giúp chúng ta học hỏi và loại bỏ sự cống cao ngã mạn, từ đó được người khác yêu mến. Trái ngược với sự kiêu ngạo, khiêm tốn mang lại sự hòa hợp, tránh hiềm khích và oán ghét. Nếu muốn được mọi người yêu mến, chúng ta cần thực hành sự khiêm nhường. Người khiêm tốn luôn được kính trọng, bởi họ sở hữu tấm lòng từ bi quảng đại, bao dung và độ lượng trong mọi tình huống.
Hãy khắc ghi lời dạy: “Xin cho tôi được làm đất, để mọi người được dẫm lên”.
Mỗi khi chúng ta làm điều gì có ích lợi hoặc thiện lành như giúp đỡ người khác, ta điều hồi hướng để mọi người được chung hưởng.
Người khiêm tốn có cơ hội học hỏi nhiều điều hay, tu dưỡng phẩm chất đạo đức và trở thành tấm gương sáng cho người khác noi theo. Sống khiêm tốn đi ngược lại với tâm cống cao ngã mạn, giúp ta được yêu mến, được người trí chỉ dạy và giúp đỡ trong công việc cũng như tu tập đạo đức.
Việc mưu cầu danh vọng, phú quý mà thiếu đi hạnh khiêm tốn sẽ khó đạt được thành công như ý. Người có hiểu biết sâu rộng và địa vị cao càng cần phải khiêm tốn hơn nữa, đặc biệt là với những người kém hơn. Điều này làm cho cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn, khi ta biết yêu thương mọi người bằng trái tim thấu hiểu. Người Phật tử chân chính thể hiện lòng yêu thương vạn vật, khiêm tốn nhún nhường, và luôn tự xét lỗi mình để sửa đổi. Nhờ đó, người khiêm tốn mang lại niềm an vui, hạnh phúc cho nhân loại bằng tình người và lòng từ bi rộng lớn.
Hồi hướng phước đức mỗi khi làm việc tốt
Hồi hướng phước báu sau khi làm việc thiện là mong muốn nhiều người cùng tham gia vào những hành động tốt đẹp, góp phần giảm bớt khổ đau cho nhân loại. Chúng ta có thể hồi hướng phước báu cho những người đang sống, đặc biệt là những người còn chìm đắm trong si mê.
Không phải ai cũng có hiểu biết chân chính. Vì vậy, mỗi khi làm việc thiện hoặc tu tập đạt được an lạc, hãy hồi hướng công đức để mọi người cũng được hưởng lợi ích tương tự. Ngoài việc hồi hướng cho người cùng thời, chúng ta còn cần hồi hướng cho những chúng sinh đang chịu cảnh khổ đau, như loài quỷ đói luôn khao khát.
Chỉ cần có lòng thành, mỗi khi ăn uống hay làm việc có ích cho người khác, hãy hồi hướng cho cả người sống và người đã khuất. Đó là cách mở rộng lòng từ bi đến muôn loài. Bằng cách này, mỗi hành động thiện lành của chúng ta đều được chia sẻ, lan tỏa.
Tóm lại, để việc hồi hướng mang lại lợi ích cho tất cả chúng sinh, chúng ta cần giữ giới, bố thí, thiền định, tùy hỷ việc tốt, khiêm tốn, không cống cao ngã mạn, và vận dụng lời Phật dạy để sống tốt đẹp hơn bằng trái tim yêu thương và trí tuệ.
Tùy hỷ việc làm tốt của người khác để chuyển hóa tâm ganh ghét
Tùy hỷ công đức giúp chuyển hóa tâm ganh ghét, đố kỵ. Đó là niềm hoan hỷ khi thấy người khác làm việc thiện lành, tốt đẹp, bằng cách chia sẻ hoặc nâng đỡ họ. Ví dụ, khi thấy ai đó giúp đỡ người gặp hoạn nạn. Đa số chúng ta có sẵn thói quen ganh ghét, đố kỵ, cống cao ngã mạn, tham danh lợi. Chính vì vậy, khi thấy ai đó làm việc tốt, chúng ta thường có xu hướng chỉ trích hoặc phán xét.
Vậy tùy hỷ công đức là gì? Tùy hỷ là vui theo, còn công đức là những việc lành, tốt đẹp, mang lại lợi ích và hạnh phúc cho người khác. Khi thấy ai làm việc tốt, có đóng góp cho xã hội, chúng ta nên hoan hỷ, tán thán họ. Hoặc khi thấy họ làm việc phước thiện, chúng ta vui mừng vì thế gian có thêm người tốt, bớt đi người xấu. Sự hoan hỷ giúp con người sống yêu thương, gần gũi nhau hơn. Người phát tâm bố thí đã thể hiện lòng từ bi thương xót người khác. Khi thấy người bố thí, ta phát tâm tùy hỷ hoặc tìm cách trợ giúp, nghĩa là ta đang chuyển hóa tâm ganh ghét, đố kỵ, ích kỷ của mình.
Ta tùy hỷ việc làm tốt của người khác không tốn hao tài sản, hay hao mòn sức lực mà đem lại niềm an vui hạnh phúc cho mình và người.
Đức Phật ví von, ngọn lửa từ một cây đuốc có thể mồi cho hàng ngàn cây đuốc khác mà không hề hao mòn, ngược lại còn làm sáng bừng không gian xung quanh. Tương tự, dù cùng làm việc thiện, người có tâm lượng nhỏ hẹp sẽ nhận được công đức giới hạn, còn người có tâm lượng rộng lớn sẽ nhận được công đức vô lượng.
Kinh Phật dạy, người phát tâm bố thí dù chỉ vật chất nhỏ bé như hạt cải cũng có thể nhận được quả báo lớn như núi Tu Di. Ngược lại, người ôm lòng nhỏ hẹp bố thí vật chất lớn lao như núi Tu Di thì công đức chỉ như hạt cải. Khi thấy người làm việc bố thí, ta phát tâm tùy hỷ, chắc chắn họ sẽ cảm mến ta. Việc tùy hỷ việc tốt của người khác không tốn kém tài sản hay sức lực, nhưng mang lại niềm vui và hạnh phúc cho cả bản thân và người khác.
Nếu thấy người làm điều thiện mà không hoan hỷ, thậm chí sinh tâm ganh ghét, đố kỵ, khinh chê, ta có thể khiến họ thối thất Bồ đề tâm, trở thành kẻ thù của nhau. Chính tâm ích kỷ, đố kỵ, cống cao ngã mạn đã khiến mọi người xa lánh, không muốn gần gũi.
Tìm hiểu sâu hơn về những phương pháp tu dưỡng tâm tính để có được tướng mạo an lạc và phúc hậu, hãy khám phá chuyên mục Đạo phật.
