Hận thù, một ngọn lửa âm ỉ thiêu rụi hạnh phúc, đã dày vò con người qua biết bao kiếp. Câu chuyện từ thuở xa xưa hé lộ một bi kịch gia đình, nơi lòng đố kỵ và âm mưu độc địa đã cướp đi sự sống của những sinh linh chưa kịp chào đời. Khám phá cách Chiasedaophat lý giải nguồn gốc của sự oán giận và hé mở con đường hóa giải đầy trí tuệ từ lời Phật dạy.
>>Những lời Phật dạy sâu sắc
Câu chuyện hận thù trong nhiều kiếp
Hận thù là một thứ tâm sở phiền não rất nguy hiểm. Nó luôn ôm ấp những gì xảy ra gây cho nó không vừa ý. Từ đó nó cứ nuôi mãi và theo thời gian càng ngày hận thù càng tăng trưởng, đến một lúc nào đó, thời cơ chín mùi, thì nó sẽ hiện hành ngay. Ảnh minh họa
Trong một tiền kiếp xa xưa, khi Đức Phật Thích Ca chưa giáng trần, có một chàng trai mồ côi cha sớm, được mẹ hết lòng yêu thương, nuôi dưỡng. Để con cháu nối dõi tông đường, mẹ chàng đã sắp đặt hôn sự. Tuy nhiên, người vợ cả của chàng không may mắc chứng vô sinh. Vì thương con, bà mẹ có ý định tìm thêm thiếp cho con trai. Người vợ cả, dù biết ý định của mẹ chồng, lại chủ động chọn cho chồng một người thiếp. Trớ trêu thay, người vợ cả lại nuôi dưỡng tâm địa độc ác, nhiều lần tìm cách hãm hại người thiếp. Hai lần mang thai, người thiếp đều bị sẩy thai do âm mưu của vợ cả. Đến lần mang thai thứ ba, người thiếp giữ kín tin vui, nhưng người vợ cả vẫn phát hiện. Bà ta giả vờ xa cách, âm thầm chuẩn bị kế hoạch độc ác.
Đến thời điểm chín muồi, người vợ cả đã trộn thuốc phá thai vào thức ăn của người thiếp. Thai nhi đã lớn khiến người thiếp đau đớn tột cùng. Khi nhận ra mình và con không thể qua khỏi, người thiếp trăn trối với lời thề đầy oán hận: “Mày giết tao và ba đứa con của tao… kiếp sau tao thề sẽ là quỷ dạ xoa ăn thịt con của mày”.
Sau khi người thiếp qua đời, bà vợ cả cũng phải nhận lấy quả báo. Người chồng, biết rõ tội ác của vợ, đã trút giận và khiến bà ta chết. Sau khi chết, người vợ cả tái sinh trong chính căn nhà ấy, nhưng mang kiếp gà mái. Oan nghiệt nối tiếp oan nghiệt, người thiếp tái sinh thành mèo, liên tục ăn sạch trứng gà của gà mái. Vòng luân hồi oan gia tương báo cứ thế tiếp diễn, kẻ làm beo, người làm nai, oan trái chồng chất không có hồi kết.
Mãi đến khi Đức Phật Thích Ca giáng thế, câu chuyện mới có cơ hội được hóa giải. Một bên tái sinh thành người con gái dòng dõi tôn quý, một bên là quỷ dạ xoa. Khi người con gái lấy chồng và sinh con tại gần cổng thành Xá Vệ, quỷ dạ xoa đã tìm đến và nuốt chửng đứa bé. Lần thứ hai cũng vậy. Đến lần thứ ba, người con gái quyết định về nhà mẹ đẻ sinh nở. Sau khi mẹ con an mạnh, họ trở về Xá Vệ. Trên đường đi ngang qua Tinh xá Kỳ Viên, họ gặp quỷ dạ xoa. Người mẹ hoảng sợ, bế con chạy thẳng vào Tinh xá, cầu xin Đức Phật cứu giúp. Quỷ dạ xoa đuổi đến cổng thì bị thiên thần chặn lại. Đức Phật cho mời quỷ dạ xoa vào.
Trước sự chứng kiến của quỷ dạ xoa và người mẹ, Đức Phật đã chỉ dạy: “Sao các ngươi làm như vậy? Nếu không gặp một vị Phật giác ngộ như ta, các ngươi sẽ ôm ấp lòng oán thù muôn đời, truyền từ kiếp này sang kiếp khác. Sao các ngươi lấy oán trả oán, điều này không giải quyết được kiếp nạn của các ngươi. Oan oan tương báo, chỉ có sự hỷ xả tha thứ, bao dung cho nhau mới hòa giải được hận thù”. Đức Phật sau đó đã kể lại toàn bộ câu chuyện oan trái kéo dài nhiều kiếp của cả hai và khuyên họ không nên tiếp tục gây oán kết.
Nghe lời Phật dạy, cả hai đều nhận ra lỗi lầm của mình và nguyện tha thứ cho nhau. Đức Phật khuyên người mẹ trao đứa bé cho quỷ dạ xoa ôm. Người mẹ vâng lời. Quỷ dạ xoa ẵm đứa bé, vuốt ve âu yếm như con ruột. Một lúc sau, quỷ trao trả đứa bé lại cho người mẹ. Từ đó, mối hận thù giữa họ chấm dứt, thay vào đó là sự đối xử tử tế. Từ nhân duyên này, Đức Phật đã đúc kết thành bài kệ:
“Hận thù diệt hận thù
Đời này không thể có
Từ bi diệt hận thù
Là định luật ngàn thu”.
(Pháp cú 5, phẩm Song Yếu)
Hóa giải hận thù theo lời Phật dạy
Hận thù là một trạng thái tâm lý tiêu cực, mang lại nhiều đau khổ và dẫn con người ngày càng xa rời sự an lạc. Vì vậy, hóa giải hận thù chính là đi ngược dòng khổ đau, tìm về cội nguồn bình an. Để chuyển hóa cơn giận dữ, oán ghét, mỗi người cần tự mình hóa giải những vướng mắc xấu ác, thù hận trong suy nghĩ, lời nói và hành động. Mục tiêu là để bản thân và người khác thoát khỏi khổ đau, sống trong an lạc, điều mà Đức Phật đã đạt được.
Trước khi mong người khác hết oán giận, chúng ta cần tập tha thứ cho những lỗi lầm và tổn thương mà họ đã gây ra. Giống như Đức Phật đã từng tha thứ cho Bạt Đà Bà La Bồ Tát, người đã mắng chửi, nói xấu và làm hại Ngài trong nhiều kiếp. Sau này, Bạt Đà Bà La Bồ Tát đã trở thành người đứng đầu 500 vị Bồ Tát, hộ trì Pháp Hoa cùng Như Lai.
Khi ta tha thứ cho lỗi lầm của người khác, họ sẽ yêu quý và hết lòng vì ta. Lúc đó, ta mới có thể hóa giải nỗi hận thù phát sinh từ mối nhân duyên ta nợ hoặc có lỗi với người đang oán trách ta. Những người hiểu và yêu thương ta sẽ giúp ta hóa giải hiềm khích, ân oán từ nhiều đời kiếp.
Tuy nhiên, việc chuyển hóa hận thù thành tình yêu thương cần bắt nguồn từ chính bản thân mỗi người. Việc tập hợp những người tốt để bênh vực, giúp ta hóa giải oán thù không phải là kêu gọi hay dụ dỗ, mà cần xuất phát từ tâm ta. Đức Phật dạy: “Tham, sân, si, mạn, nghi, ác kiến… chính là ma quỷ trong lòng ta”. Chúng ta có thể đánh đuổi chúng bằng cách tu tập các thiện pháp như tín, tàm, úy, vô tham, vô sân, vô si. Khi những điều tốt đẹp này nảy nở trong tâm, những người tốt trong xã hội sẽ tự tìm đến, hợp tác và giúp đỡ.
Tự sám hối, nhận lỗi khi làm sai
Nếu tự biết mình sai mà thừa nhận, sám hối thì người kia sẽ không tức giận. Đó mới là cách hữu hiệu để hóa giải những ác nghiệp nhiều đời và không tạo thêm nghiệp xấu mới. Ảnh minh họa
Việc tự nhận lỗi và hổ thẹn với lương tâm khi làm sai là một phương pháp hiệu quả để hóa giải xung đột và hận thù. Khi phạm sai lầm, nếu ta cố chấp, cho rằng mình có địa vị, giàu có hay lớn tuổi hơn mà không chịu thừa nhận, ép buộc người dưới mình, điều này sẽ khiến họ sinh tâm tức giận và oán thù. Ngược lại, nếu ta biết nhận lỗi và sám hối, người kia sẽ không còn tức giận. Đây là cách hữu hiệu nhất để hóa giải nghiệp xấu từ nhiều đời và tránh tạo thêm nghiệp mới.
Buông xả
Đôi khi, sự tức giận trong tâm được ta bào chữa là vì lẽ công bằng, để người khác nhìn nhận sai lầm mà sửa đổi, hoặc cho rằng không còn lựa chọn nào khác. Tuy nhiên, vận mệnh cuộc đời con người không hoàn toàn do bản thân quyết định. Cái chết, khổ đau và bất hạnh có thể ập đến bất cứ lúc nào.
Nếu khi nhắm mắt xuôi tay mà tâm không buông xả, mang theo món nợ ân oán của kiếp này để rồi kiếp sau gặp lại, ân oán lại chồng chất. Nếu chúng ta có thể xóa bỏ, buông xả món nợ trong kiếp này, thì đời sau, tâm ta sẽ được thoải mái và an lạc. Ngược lại, giữ tâm sân hận trong lòng chẳng khác nào tự thiêu đốt chính mình và người thân. Trong ngọn lửa của oán thù, kẻ thù chưa chắc đã bị tổn thương, nhưng người ôm hận đang tự hủy hoại chính mình.
Dùng tình thương để hóa giải hận thù
Chỉ có tình thương, lòng từ bi mới có thể chấm dứt hận thù một cách vĩnh viễn. Đây là quy luật của muôn đời, nó không chỉ có giá trị trong hiện tại mà mãi mãi về sau. Ảnh minh họa
“Hận thù diệt hận thù
Đời này không có được
Từ bi diệt hận thù
Là định luật nghìn thu”.
Chỉ có tình thương và lòng từ bi mới có thể chấm dứt hận thù một cách vĩnh viễn. Đây là quy luật bất biến của vũ trụ, có giá trị từ quá khứ, hiện tại cho đến tương lai. Để gỡ bỏ hận thù và không gieo rắc khổ đau cho người khác, chúng ta nên chuyển hóa những suy nghĩ tiêu cực sang tinh thần khoan dung, rộng mở. Có như vậy, chúng ta mới có thể bước vào và mở rộng không gian an lạc vô biên.
Trong xã hội này, không ai đáng thương hay đáng ghét tuyệt đối. Thiện và ác trong mỗi con người là tương đối. Vì vậy, sử dụng tình yêu thương là cách nhanh nhất để hóa giải hận thù và thu hẹp khoảng cách giữa con người với con người. Nếu ta yêu thương ngay cả người thù ghét mình, họ sẽ khó lòng tiếp tục thù ghét ta.
Không ai trên đời này mong muốn sống trong oán ghét. Mỗi ngày sống trong ganh đua, uất hận là những ngày mệt mỏi và đáng thương. Tuy nhiên, việc tháo gỡ nó không hề dễ dàng, đòi hỏi sự quyết tâm và quá trình tu tập bền bỉ.
Mỗi ngày, hãy tự nhắc nhở mình về sự vô thường của cuộc đời, để lan tỏa tình yêu thương khắp muôn nơi, để tâm hồn nhẹ nhàng, thảnh thơi, ung dung bước đi trên đường đời, biến cõi Ta Bà này thành cõi tịnh độ trần gian.
Để hiểu sâu hơn về cách chuyển hóa những xung đột nội tâm và mang lại bình an, mời bạn khám phá thêm những lời dạy quý báu trong chuyên mục Đạo phật.
