Câu chuyện từ thuở xa xưa tại La Duyệt Kỳ đã chứng minh rằng, hành động noi theo điều thiện, dù là bắt chước, cũng gieo mầm lành. Từ một đàn khỉ với tâm niệm kính Phật, đã nhận được quả báo tốt đẹp, thăng thiên an lạc. Điều này hé mở về sức mạnh phi thường của việc gieo duyên lành, dù khởi đầu có thể đơn giản. Tìm hiểu thêm về những bài học ý nghĩa này tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Câu chuyện về nhân duyên của năm trăm vị Trời và năm trăm vị Tỳ Kheo bắt nguồn từ một tiền kiếp xa xưa tại nước La Duyệt Kỳ. Khi Đức Phật còn trú tại đây, Ngài đã sai một vị La Hán tên là Tu Mạn mang tóc và móng tay của Ngài lên núi phía Nam nước Kế Tân để xây dựng một Chùa Tháp Phật. Tại ngôi chùa này, năm trăm vị La Hán đã ngày đêm đốt hương, đi nhiễu quanh tháp để lễ bái.
Cùng thời điểm đó, trên núi có một đàn khỉ gồm năm trăm con. Chúng quan sát thấy các vị sư tăng đang cúng dường và tôn kính bảo tháp. Từ đó, đàn khỉ đã bắt chước, kéo nhau đến bên một khe núi sâu, dùng đất đá và bùn sình để xây dựng một ngôi tháp mô phỏng. Chúng còn dựng một cây làm cột, treo tràng phan lên trên và ngày đêm lễ bái y như các vị sư tăng.
Một ngày nọ, một trận lũ lớn bất ngờ tràn về khe núi, cuốn trôi và nhấn chìm cả đàn khỉ. Tuy nhiên, do nhân duyên từ hành động bắt chước xây tháp lễ bái, thần thức của chúng đã được sinh lên Cung Trời Đao Lợi thứ hai. Tại đây, họ được an trú trong Cung Điện Thất Bảo, mọi nhu cầu về ăn mặc đều tự nhiên được đáp ứng.
Các vị Trời này bỗng nhiên tự hỏi:
– Chúng ta đã tạo nhân duyên gì mà được sinh lên cõi Trời cao quý này?
Sử dụng Thiên nhãn, họ nhìn lại thân mình và nhận ra tiền thân của mình chính là đàn khỉ. Họ nhận thức rõ rằng, chính nhờ hành động bắt chước xây tháp và lễ bái, dù chỉ là hành động vui chơi và dẫn đến cái chết, đã mang lại phước lành để họ được sinh về cõi Trời. Vì lẽ đó, họ nảy sinh tâm nguyện muốn trở xuống để đền ơn cho thân cũ.
Nhân quả báo ứng và sức mạnh của lời nói
Ảnh minh họa.
Với tâm nguyện đó, các vị Thiên nhân đã mang theo tùy tùng, mang theo hương hoa và nhạc khí đến bên những xác khỉ cũ. Họ rải hoa thơm, đốt trầm hương và thực hiện nghi thức đi nhiễu quanh thân thể bảy vòng để tỏ lòng tôn kính.
Cùng lúc đó, trong núi có năm trăm vị Bà La Môn theo tà kiến, không tin vào luật nhân quả tội phước. Họ chứng kiến cảnh các vị Thiên nhân với quang tướng uy nghiêm lại hạ mình cúng dường những xác chết, không khỏi ngạc nhiên và đặt câu hỏi:
– Với dung mạo và oai nghi lẫm liệt như vậy, cớ sao các vị lại hạ mình thực hiện nghi lễ cúng dường cho những thân xác đã chết này?
Các vị Thiên nhân giải đáp:
– Những thân xác này chính là thân cũ của chúng tôi. Thuở xưa, khi còn là khỉ, chúng tôi đã bắt chước các sư tăng xây tháp và lễ bái, xem đó như một trò chơi. Dù hành động này dẫn đến cái chết khi bị nước cuốn trôi, nhưng nhờ chút phước lành ít ỏi đó, chúng tôi đã được sinh lên cõi Trời. Việc chúng tôi xuống đây rải hoa, dâng hương là để đền ơn cho thân cũ. Chỉ riêng việc đùa giỡn xây tháp mà đã được phước báo như vậy, huống chi nếu chúng ta chí tâm thờ kính Đức Phật Thế Tôn, thì phước đức ấy thật khôn lường. Còn các vị, với tà kiến không tin vào đạo lý chân chính, dù có siêng năng tu tập trăm kiếp cũng khó lòng gặt hái được dù chỉ một phần lợi ích. Chi bằng, hãy cùng chúng tôi đến núi Kỳ Xà Quật để đảnh lễ và cúng dường Đức Phật, chúng ta sẽ được vô lượng phước.
Nghe lời giải thích và lời mời gọi, năm trăm vị Bà La Môn vô cùng hoan hỷ. Họ cùng các vị Thiên nhân đồng lòng đến nơi Đức Phật đang ngự, thành tâm đảnh lễ và dâng hoa cúng dường.
Các vị Thiên nhân sau đó đã bạch Phật:
– Bạch Đức Thế Tôn, chúng con đời trước mang thân khỉ, nhờ ân Đức Ngài mà nay được sinh lên cõi Trời. Tuy nhiên, chúng con vẫn còn tiếc nuối vì đã không được gặp Ngài. Nay chúng con đến đây để Quy Y Tam Bảo. Bạch Đức Thế Tôn, chúng con đời trước đã phạm tội gì mà phải mang thân khỉ, dù đã xây dựng Chùa Tháp mà vẫn bị nước cuốn chết?
Đức Phật từ bi đáp lời:
– Việc này có nhân duyên sâu xa, không phải tự nhiên mà xảy ra. Ta sẽ vì các vị mà nói rõ nguyên nhân.
Đức Phật kể rằng, thuở xưa, có năm trăm vị thiếu niên Bà La Môn cùng nhau lên núi để học đạo Tiên. Lúc bấy giờ, trên núi có một vị Sa Môn đang thực hiện việc xây dựng một Tinh Xá bằng đất bùn. Vị Sa Môn này đã xuống khe suối để lấy nước, với dáng vẻ nhẹ nhàng như bay.
Năm trăm vị thiếu niên Bà La Môn nhìn thấy cảnh tượng đó, sinh lòng ghen ghét và đồng thanh chế giễu:
– Ông Sa Môn này lên xuống lật đật như khỉ, có gì đáng nói. Ông cứ tiếp tục lấy nước như vậy mãi, rồi sẽ có ngày bị nước cuốn chết chìm.
Sau khi kể xong câu chuyện, Đức Phật nói với các vị Thiên nhân:
– Vị Sa Môn lên núi thuở xưa chính là Ta trong tiền kiếp. Còn năm trăm vị thiếu niên Bà La Môn kia chính là năm trăm con khỉ mà các vị đã từng là. Chính vì hành động cười nhạo và buông lời ác nghiệp mà họ đã phải gánh chịu quả báo tương ứng.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn liền thuyết bài kệ:
Đùa cười làm ác,
Thân đã tạo nghiệp,
Thọ báo khóc than,
Theo đó tội đến.
Đức Phật tiếp tục dạy bảo các vị Thiên nhân:
Các vị đời trước, tuy mang thân loài thú nhưng đã biết vui đùa xây cất Tháp Miếu. Nhờ hành động đó, tội nghiệp được tiêu trừ, phước lành sinh khởi, nên các vị được sinh lên cõi Trời. Ngày nay, các vị còn biết đến đây để phụng trì Chánh Pháp. Nhờ những nhân duyên này, các vị sẽ mãi mãi xa lìa mọi khổ đau.
Sau khi Đức Phật giảng giải, năm trăm vị Thiên nhân đều kiến đạo. Tuy nhiên, họ vẫn chưa phải là những người đã đắc đạo.
Về phần năm trăm vị Bà La Môn, khi nghe Đức Phật giảng về quả báo của tội phước, họ không khỏi tự trách:
– Chúng ta đã học theo đạo Tiên suốt nhiều năm mà chưa đạt được chút thành quả nào. So với đàn khỉ, chỉ vì vui chơi làm phước mà được sinh lên cõi Trời, thì đạo của Đức Phật thật là vi diệu!
Nhận thức được sự mầu nhiệm của Phật pháp, năm trăm vị Bà La Môn liền đảnh lễ Đức Phật và xin Ngài cho phép quy y, trở thành đệ tử.
Đức Phật hoan hỷ đáp:
– Lành thay! Hãy lại đây, các Tỳ Kheo!
Ngay tức khắc, năm trăm vị Bà La Môn này đã trở thành những vị Sa Môn chân chính. Nhờ sự tinh tấn tu tập trên con đường Giác ngộ, chẳng bao lâu sau, cả năm trăm vị ấy đều chứng quả A La Hán.
Trích Kinh Pháp Cú Thí Dụ.
Câu chuyện về nhân duyên và bài học về luật nhân quả thật sâu sắc. Để hiểu rõ hơn về những triết lý này, hãy cùng khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
