Từ cung điện hoàng gia ở phương Bắc Ấn Độ, câu chuyện về sự giáng sinh thiêng liêng bắt đầu với một giấc mơ kỳ lạ của Hoàng hậu Maya, báo hiệu một điềm lành vĩ đại sắp đến. Khám phá hành trình đầu tiên của Đức Phật qua Website Chia sẻ Đạo Phật để hiểu rõ hơn về sự kiện mang tính biểu tượng này.
VUI THAY MỘNG ĐẸP
Nơi vùng Hy Mã Lạp Sơn, tuyết phủ núi biếc, mây vờn đỉnh cao. Phong cảnh ven sườn núi đẹp nao lòng, với sương gió bồng bềnh và nắng mưa dạt dào.
Tại miền bắc Ấn Độ xưa, có một vương quốc nhỏ bé, yên bình. Một ngày nọ, một sự kiện đáng mừng đã xảy ra, mang đến sự thay đổi cho cả thế giới. Hoàng hậu Maya đang say giấc nồng, bỗng mơ thấy một luồng ánh sáng rực rỡ từ trời cao chiếu xuống. Trong ánh hào quang ấy, một con voi trắng sáu ngà hiện ra, tiến lại gần và nhập vào bà.
Sáng hôm sau, khi tỉnh giấc, hoàng hậu cảm thấy tràn đầy niềm vui. Bà liền kể lại giấc mơ kỳ lạ cho vua Tịnh Phạn. Nhà vua cho mời các quan đại thần thông thái đến để giải mộng. Các quan hoan hỉ và giải thích rằng đây là điềm lành, báo hiệu hoàng hậu sắp thụ thai một thái tử tài giỏi, sẽ mang lại hạnh phúc cho nhân loại. Nhà vua và hoàng hậu vô cùng mừng rỡ, bởi đã mong chờ có con nối dõi từ lâu.
RẰM THÁNG TƯ PHẬT RA ĐỜI
Lời tiên tri không sai lệch. Không lâu sau, hoàng hậu Maya mang thai. Hương thơm an lành lan tỏa khắp nơi. Theo phong tục Ấn Độ xưa, phụ nữ khi sinh nở thường trở về quê ngoại để sinh con. Hoàng hậu cùng đoàn tùy tùng lên đường về quê nhà.
Trên đường đi, đoàn dừng chân nghỉ ngơi bên vườn Lâm Tỳ Ni. Tại đây, cây vô ưu trổ hoa rực rỡ, cành lá xòe ra như muốn nâng đỡ. Hoàng hậu vin cành cây và sinh hạ thái tử. Sự ra đời của ngài mang đến điềm lành, địa cầu như bừng sáng, tràn ngập hạnh phúc và hương thơm. Ngày Rằm tháng Tư ấy đã trở thành một ngày trọng đại, mở ra một tương lai mới. Cả vương quốc hân hoan đón tin vui, muôn chim đua hót trên đường tiễn đoàn trở về hoàng cung.
Thái tử sơ sinh được vua và hoàng hậu đặt tên là “Tất Đạt Đa”, mang ý nghĩa “người mang đến toại nguyện” và “người mang đến điều tốt lành”.
NHÀ TIÊN TRI VIẾNG THĂM
Dựa vào những dấu hiệu lúc sinh, các nhà tiên tri tài giỏi đã đoán rằng thái tử Tất Đạt Đa sẽ có một tương lai huy hoàng. Một nhà ẩn sĩ lỗi lạc tên A Tư Đà, nghe tin, đã đến hoàng cung để chiêm bái. Ông lặng lẽ ngắm nhìn thái tử, rồi đột nhiên bật khóc.
Khi được vua và hoàng hậu gặng hỏi, ông giải thích rằng thái tử sở hữu 32 tướng tốt và 80 vẻ đẹp, là một bậc vĩ nhân. Nếu nối nghiệp vua cha, ngài sẽ trị vì đất nước an bình. Tuy nhiên, nếu ngài xuất gia, ngài sẽ trở thành một đạo sư vĩ đại, dẫn dắt chúng sinh thoát khỏi khổ đau. Ông tiếc nuối vì mình không còn sống đủ lâu để được học đạo từ thái tử.
Vua Tịnh Phạn vui mừng khi biết con mình sẽ trở thành một vị vua vĩ đại, và tin rằng thái tử sẽ chỉ lo việc trị vì, không xuất gia. Ông nhìn thái tử với niềm yêu thương và hy vọng.
MA DA HOÀNG HẬU QUA ĐỜI
Ít lâu sau, hoàng hậu Maya lâm bệnh nặng và qua đời. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, bà nhờ em gái mình là Ma Ha Ba Xà Ba Đề thay mình chăm sóc thái tử. Thái tử khi đó mới được bảy ngày tuổi. Bà kế mẫu với lòng nhân ái đã nhận lời.
Thời gian trôi qua, thái tử Tất Đạt Đa lớn lên khỏe mạnh, thông minh và nhân từ. Vua Tịnh Phạn mời các danh sư đến dạy dỗ thái tử. Ngài học hành tinh thông cả văn lẫn võ, vượt xa thầy mình. Đến năm 13 tuổi, ngài đã thành thạo các môn võ thuật, xứng đáng với dòng dõi hoàng tộc.
THÁI TỬ NHÂN TỪ
Thái tử Tất Đạt Đa sống trong hoàng cung, nơi có vườn cây xanh tươi và muôn loài sinh vật. Ngài tỏa ra một khí chất từ bi, khiến muôn loài yêu mến.
Một ngày nọ, khi đang dạo chơi trong vườn, thái tử nhìn thấy một chú chim bị bắn rơi. Ngài vội vàng ôm chú chim vào lòng, ân cần chữa trị vết thương. Đúng lúc đó, người em họ là Đề Bà Đạt Đa chạy tới, đòi lại chú chim vì cho rằng mình là người đã bắn rơi nó. Cuộc tranh chấp được đưa lên pháp đình. Sau khi nghe ý kiến của mọi người, một vị thánh hiền xuất hiện và phán rằng: “Chim thuộc về người hết lòng cứu giúp nó bằng tâm từ bi.” Triều thần và nhà vua đều cảm phục và làm theo lời phán. Thái tử Tất Đạt Đa đã giữ lại chú chim.
LỄ XUỐNG RUỘNG
Khi chín tuổi, thái tử cùng vua cha và các quan đại thần tham dự lễ xuống ruộng đầu năm, cầu mong mùa màng bội thu và dân chúng no đủ. Giữa trưa nắng gắt, vua cha tự tay cày luống đầu tiên lấy may.
Trong khi quan sát cảnh tượng lao động, thái tử động lòng trắc ẩn khi thấy sự vất vả của trâu bò, nông phu. Ngài chứng kiến cảnh tượng sinh vật ăn thịt lẫn nhau để sinh tồn: côn trùng bị lưỡi cày nghiền nát, chim nhỏ mổ sâu bọ, chim lớn ăn chim non, và thợ săn bắn chim trời. Cảnh tượng đó khiến thái tử đau đớn, nhận ra sự khổ đau trong cuộc đời. Ngài tìm đến bóng cây ven đường, trầm tư mặc tưởng, ước mong thế gian không còn cảnh khổ đau.
NGƯỜI ĐẸP DA DU ĐÀ LA
Nhà vua Tịnh Phạn lo lắng thái tử sẽ xuất gia, không màng nối nghiệp vua cha. Để giữ chân thái tử, ngài ra lệnh cho các quan tổ chức kén vợ cho ngài. Một buổi tiệc lớn được tổ chức, mời các thiếu nữ xinh đẹp.
Khi đến lượt công chúa Da Du Đà La, con vua nước láng giềng, nàng hiện ra như một tiên nữ. Nhan sắc của nàng khiến thái tử say đắm. Khi đưa quà, thái tử ngập ngừng vì đã hết quà. Chàng liền cởi chiếc nhẫn trên tay trao cho nàng. Công chúa vui vẻ nhận lấy và mỉm cười.
Nhà vua sau đó đã sang nước láng giềng cầu hôn công chúa. Theo tục lệ, các hoàng tử phải tranh tài để giành quyền cưới nàng.
THI TÀI CẦU HÔN
Vua Tịnh Phạn lo lắng cho thái tử, nhưng ngài tỏ ra tự tin và xin vua cha đừng bận tâm. Đến ngày thi tài, công chúa Da Du Đà La là phần thưởng cho người chiến thắng.
Cuộc thi bắt đầu bằng bắn cung. Nhiều người bắn trúng bia, nhưng có một người bắn xuyên qua ba lớp bia. Đến lượt thái tử, cung của ngài bị gãy, phải dùng một cung cổ xưa rất nặng. Với sự ung dung và tài nghệ phi thường, ngài kéo cung, mũi tên bay thẳng vào hồng tâm, xuyên qua bảy lớp trống đồng.
Tiếp theo là thi múa kiếm. Thái tử chọn cây lớn nhất, hai thân cây dính sát nhau, tưởng chừng không ai có thể chặt được. Nhưng với tốc độ ánh sáng, lưỡi kiếm của ngài đã lướt qua, khiến cây đổ rạp xuống.
Cuối cùng là thi cưỡi ngựa. Ngựa đen hung dữ nhất vùng đã hất tung nhiều người. Thái tử dùng lời lẽ hiền hòa và tình thương để chế ngự con ngựa. Ngài vuốt ve, nói chuyện với ngựa, khiến nó trở nên hiền lành. Thái tử cưỡi ngựa phi nước đại, biểu diễn tài năng, khiến mọi người reo hò. Công chúa Da Du Đà La nhìn ngài với ánh mắt yêu thương.
CUNG VÀNG ĐIỆN NGỌC
Sau lễ thành hôn, thái tử Tất Đạt Đa và công chúa Da Du Đà La sống hạnh phúc trong cung vàng điện ngọc. Vua Tịnh Phạn cho xây ba cung điện nguy nga cho ba mùa: hè, đông và mưa. Hoa viên cây cỏ xanh tươi, sen nở rộ, hồ nước trong xanh soi bóng mây.
Trong cung, nhạc công tấu lên những bản nhạc du dương, ca múa uyển chuyển, mỹ vị dâng đầy. Thái tử đắm mình trong cuộc sống xa hoa, không hề hay biết về những khổ đau ngoài kia.
MỘT BÀI CA HAY VÀ MỚI LẠ
Một ngày nọ, sau khi nghe nhạc, thái tử cảm thấy lòng mình rối bời. Ngài yêu cầu danh ca hát một bài ca mới lạ. Danh ca cất lên giọng hát ca ngợi vẻ đẹp của đất trời, núi sông, phố phường. Thái tử lắng nghe, lòng dâng lên những ước mong khám phá thế giới bên ngoài.
Ngài xin vua cha cho phép đi du ngoạn. Vua Tịnh Phạn đồng ý, hy vọng thái tử sẽ quên đi những suy tư và chuyên tâm trị vì đất nước.
GẶP NGƯỜI GIÀ
Để thái tử có một chuyến đi suôn sẻ, vua Tịnh Phạn lệnh cho cận thần trang hoàng khắp thành phố, dẹp bỏ những cảnh tượng xấu xí như người nghèo đói, người già bệnh tật.
Trên đường đi, thái tử cùng Xa Nặc, người hầu cận, nhìn thấy một ông lão già nua, lưng còng, tóc bạc, bước đi chống gậy. Thái tử ngạc nhiên hỏi Xa Nặc. Xa Nặc giải thích rằng đó là dấu hiệu của tuổi già, ai rồi cũng sẽ trải qua. Thái tử kinh ngạc và bắt đầu suy tư về sự vô thường của cuộc đời. Ngài ra lệnh quay về cung.
GẶP NGƯỜI BỆNH
Vua Tịnh Phạn thấy thái tử muộn phiền nên đã tổ chức một chuyến du ngoạn khác. Lần này, đoàn người ca múa nhạc cung đình đi cùng. Giữa lúc vui vẻ, thái tử nhìn thấy một người đàn ông đang rên la, thở hổn hển.
Ngài hỏi Xa Nặc. Xa Nặc giải thích đó là cơn bệnh, và ai cũng có thể bị bệnh. Thái tử càng thêm sầu bi, nhận ra sự mong manh của thân thể. Ngài ra lệnh quay về cung. Vua cha lo lắng, tổ chức thêm nhiều hoạt động giải trí để thái tử vui vẻ.
GẶP NGƯỜI CHẾT
Trong chuyến du ngoạn thứ ba, thái tử nhìn thấy một đám rước tang. Một đoàn người buồn bã khiêng một chiếc quan tài. Thái tử hỏi Xa Nặc. Xa Nặc giải thích đó là cảnh người chết, và ai rồi cũng sẽ chết.
Nghe xong, thái tử càng thêm suy tư về “sinh, lão, bệnh, tử”. Ngài nhận ra rằng tất cả những gì mình đang có: sắc đẹp, vợ đẹp, bạn bè, danh vọng, thậm chí cả bản thân mình, đều không tồn tại mãi mãi. Ngài nhận thức được sự mê mờ của dục lạc trần thế và sự mong manh của kiếp người.
Để hiểu sâu hơn về hành trình này, mời bạn tiếp tục khám phá những diễn biến tiếp theo trong chuyên mục Đạo phật.
