Khung cảnh thanh bình và đậm nét văn hóa Khmer bao quanh chùa Kỳ Sơn hứa hẹn một trải nghiệm tâm linh đáng nhớ, nơi đời sống tinh thần của đồng bào luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm. Khám phá con đường dẫn lối đến ngôi chùa cổ kính, nơi những cái tên ấp vang vọng lịch sử và hình ảnh các em nhỏ đến trường trên chiếc xe đạp tô điểm thêm sự sống động, mời bạn ghé thăm chiasedaophat.com để tìm hiểu thêm về hành trình khám phá này.
Ông Kim Suol, cư dân xã Loan Mỹ, chia sẻ sự háo hức khi chuẩn bị đón Tết tại chùa Kỳ Sơn. Ông bày tỏ niềm vui và sự trang trọng trong không khí đón Tết, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa sâu sắc mà Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc Khmer.
Con đường dẫn vào chùa Kỳ Sơn, tọa lạc tại xã Loan Mỹ, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, rợp bóng cây cổ thụ, tạo nên một không gian mát mẻ và thanh bình. Trên hành trình này, chúng tôi bắt gặp những tên ấp mang đậm nét văn hóa Khmer như Đai Thọ, Đại Nghĩa, Sóc Rừng, Kỳ So. Hình ảnh các em học sinh dân tộc Khmer tung tăng đến trường trên những chiếc xe đạp càng làm cho khung cảnh thêm phần sống động. Con đường vào chùa rộng rãi, thênh thang, tạo cảm giác thoải mái cho du khách.
Anh Thạch Dương, một người dân ngụ tại ấp Kỳ Sơn, cho biết: “Đại đa số người dân ở xã này là đồng bào dân tộc Khmer. Chúng tôi thường xuyên đến viếng chùa vì đây là linh hồn của người dân địa phương. Vào những ngày lễ, Tết, chùa càng thêm phần đông vui và nhộn nhịp.”
Tên gọi “Kỳ Sơn” gắn liền với nhiều giai thoại. Một giả thuyết phổ biến được nhiều người biết đến là tên gọi này xuất phát từ một con rạch có nhiều kỳ đà sinh sống. Tương truyền, vào ban đêm, tiếng kỳ đà gầm rú rất ghê rợn, khiến người dân không dám ra khỏi nhà. Người Khmer gọi loài bò sát này là “Cần Son”, và theo thời gian, cách phát âm đã dần biến đổi thành “Kỳ Sơn”. Một câu chuyện khác lại cho rằng, dù có nhiều kỳ đà, con rạch nhỏ này quanh năm vẫn luôn rực rỡ sắc hoa sen, do đó còn được gọi là rạch Sen.
Chùa Kỳ Sơn được xây dựng lần đầu vào năm 1812, với diện tích 20.000 mét vuông, ban đầu sử dụng cột gỗ, vách và mái lợp bằng lá. Sau năm 1884, chùa đã trải qua quá trình trùng tu đáng kể, sử dụng các vật liệu kiên cố hơn. Các hạng mục được xây dựng bao gồm cổng chùa, chánh điện, giảng đường, nhà ăn, nhà bếp, nhà nghỉ, tháp chuông, cột cờ, phòng đọc sách và tháp cốt. Cột chùa được làm từ gỗ quý và mái được lợp ngói.
Cổng chùa Kỳ Sơn có chiều cao 7m, được thiết kế theo kiến trúc Tam Quan. Phần dưới cổng có dạng hình hộp chữ nhật, được chống đỡ bởi 8 cột vuông, phía trên là tượng nữ thần Kayno. Sau cổng Tam Quan là một quần thể kiến trúc liên hoàn, nổi bật là chánh điện uy nghiêm và lộng lẫy. Chánh điện được xây dựng trên nền cao, cửa chính hướng về phía Đông – Tây. Hai bên lối vào là tượng rắn năm đầu vươn cao, tạo hình rẻ quạt. Mái chánh điện được lợp bằng ngói vảy cá, vách xây tường, nền lát gạch bông và các cột có hình trụ.
Mái chánh điện được chia thành ba cấp. Trên mỗi cấp mái dốc là hình ảnh thân rồng uốn lượn, tạo cảm giác như đang trườn từ trên xuống. Lưng rồng có vây hình tia lửa, và đuôi rồng cong vút lên cao, thẳng gốc với thân, tựa như một ngà voi lớn. Các đầu hồi được xây bằng xi măng. Đầu hồi phía Đông được chạm khắc nổi hình ảnh hoa sen, bánh xe luân hồi, và lộng năm tầng, hai bên là các hoa văn dây cuộn tinh xảo.
Hàng năm, chùa Kỳ Sơn tổ chức nhiều lễ hội mang đậm nét văn hóa truyền thống của dân tộc Khmer, bao gồm Tết cổ truyền Chol Chnam Thmay, lễ Sendolta, lễ Ok Om Bok, cùng nhiều lễ hội tôn giáo quan trọng khác.
Chị Kim Chanh, cư dân ấp Sóc Rừng, chia sẻ: “Đây là điểm sinh hoạt tâm linh quan trọng của bà con dân tộc Khmer, đồng thời là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Vì vậy, chúng tôi cùng nhau chung tay gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.”
Với lịch sử hình thành 213 năm, chùa Kỳ Sơn hiện nay là một công trình kiến trúc có giá trị văn hóa nghệ thuật cao. Ngôi chùa đóng vai trò là trung tâm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng tôn giáo cho các tín đồ Phật tử và nhân dân trong vùng. Đồng thời, chùa Kỳ Sơn còn là một bức tranh kiến trúc tổng thể đẹp và hài hòa, thu hút mọi người đến chiêm ngưỡng, gìn giữ và phát huy những giá trị vốn có.
Thanh Liêm
Hy vọng những chia sẻ về chùa Kỳ Sơn đã khơi gợi sự tò mò của bạn, hãy cùng tiếp tục khám phá sâu hơn về Đạo phật trong các bài viết tiếp theo.
