Học hỏi là con đường dẫn đến trí tuệ, và theo Đạo Phật, sự thấu hiểu sâu sắc được vun bồi qua quá trình “văn tuệ”. Khối lượng tri thức mà chúng ta tiếp nhận phụ thuộc vào nỗ lực và thời gian đầu tư, tương tự như việc khám phá kho tàng giáo lý vô biên của Đức Phật. Để tìm hiểu sâu hơn về con đường trí tuệ và tâm linh, hãy ghé thăm chiasedaophat.com.
Đầu tư vào sự nghiệp trí tuệ: Bài học từ Đạo Phật
Muốn có trí tuệ, chúng ta cần học hỏi. Trong Đạo Phật, trí tuệ có được từ việc học gọi là “văn tuệ”. Khối lượng kiến thức thu nhận được tỷ lệ thuận với thời gian và nỗ lực bỏ ra. Giáo lý của Đức Phật được ghi chép trong Tam Tạng Kinh Điển vô cùng phong phú. Việc học một bộ kinh giúp ta hiểu về bộ kinh đó, học nhiều bộ kinh sẽ mở rộng kiến thức tương ứng.
Đức Phật, bậc giác ngộ, được tôn vinh với ba danh hiệu cao quý: Chánh Biến Tri (hiểu biết viên mãn mọi pháp), Minh Hạnh Túc (trọn vẹn trí tuệ và từ bi), và Thế Gian Giải (thấu suốt mọi lẽ đời).
Đức Phật đã thuyết giảng vô số kinh điển vì chúng sinh có vô vàn phiền não. Mỗi phiền não như một căn bệnh, đòi hỏi một phương thuốc đặc trị. Tương tự, sự đa dạng của phiền não nơi chúng sinh cần đến sự đa dạng trong phương pháp giáo hóa của Đức Phật.
Quan niệm cho rằng chỉ cần tụng một bộ kinh nhất định là đủ, như Vô Lượng Thọ, Pháp Hoa, Đại Bảo Tích, hay Hoa Nghiêm, là chưa đầy đủ. Nếu một bộ kinh là đủ, thì tại sao Đức Phật lại ban hành nhiều bộ kinh đến vậy? Đức Phật là bậc giác ngộ hoàn toàn.
Trong mười danh hiệu cao quý của Đức Phật, ba danh hiệu nổi bật là Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc và Thế Gian Giải. Chánh Biến Tri thể hiện sự hiểu biết đúng đắn và toàn diện về vạn pháp. Minh Hạnh Túc chỉ bậc sở hữu trọn vẹn cả trí tuệ lẫn lòng từ bi. Thế Gian Giải là bậc thấu hiểu tường tận mọi khía cạnh của thế gian. Trí tuệ và sự hiểu biết của Ngài bao la như biển cả, cho phép Ngài đủ tư cách trở thành bậc Thầy của chư Thiên và nhân loại. Noi gương Ngài, người học Phật cũng cần trau dồi kiến thức, mở rộng hiểu biết để trí tuệ của mình cũng trở nên uyên bác.
Việc nghiên cứu sâu rộng tất cả các pháp môn và kinh điển sẽ giúp kiến thức của chúng ta ngày càng phong phú và mở rộng.
Kinh Bát Đại Nhân Giác cũng khuyến khích việc học rộng nghe nhiều để phát triển trí tuệ, tăng cường khả năng biện luận, và có thể giáo hóa mọi người, đưa họ đến sự an lạc và hạnh phúc. Để có thể dẫn dắt người khác tìm hiểu hoặc tu học Phật pháp, trước hết, bản thân người đó phải có kiến thức sâu rộng và vững chắc.
Lời nguyện thứ tư trong Tứ hoằng thệ nguyện của người học Phật là “Pháp môn vô lượng thệ nguyện học”. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết phải học hỏi tất cả các pháp môn và nghiên cứu toàn bộ kinh điển. Mỗi bộ kinh được đọc và thấu hiểu sẽ bổ sung thêm kiến thức, làm gia tăng sự hiểu biết. Người học Phật không nên giới hạn bản thân ở một bộ kinh duy nhất. Khi nghiên cứu Tam Tạng Kinh Điển, ta sẽ nhận ra sự bao quát của Đức Phật, từ giáo lý Phật pháp đến các kiến thức về xã hội và con người. Ví dụ, trong kinh Đại Báo Phụ Mẫu Trọng Ân, Đức Phật đã mô tả chi tiết quá trình hình thành và phát triển của thai nhi, điều này đòi hỏi kiến thức sâu sắc về y học. Nếu chỉ nghĩ rằng chỉ cần biết tu là đủ, chúng ta sẽ khó đạt được tầm vóc của bậc đại trí, người học rộng hiểu nhiều.
Nét đặc sắc của Đạo Phật nằm ở việc khuyến khích tư duy phản biện, không yêu cầu tín đồ tuyệt đối tin vào lời dạy của Đức Phật hay chư tôn đức.
Người học Phật cần phát huy tối đa trí tuệ của mình. Sau khi nghe giảng hoặc đọc kinh, chúng ta nên suy ngẫm. Nếu thấy hợp lý, hãy tin tưởng và thực hành. Ngược lại, nếu có điểm chưa phù hợp, chúng ta hoàn toàn có quyền không chấp nhận. Đạo Phật đề cao sự suy xét, khuyến khích chúng ta xem xét lời dạy có phù hợp với chân lý, có mang lại lợi ích cho bản thân và người khác hay không, trước khi tin tưởng. Điều này giúp tránh sự mê tín, thiếu trí tuệ.
Sau khi đã suy tư thấu đáo và nhận thấy lời dạy trong kinh điển hay sự giảng giải của chư tôn đức là chân lý, chúng ta cần bắt tay vào tu tập và thực hành. Con đường đúng đắn chỉ có ý nghĩa khi ta bước đi trên đó. Như câu nói “Lộ bất hành bất đáo, sự bất tác bất tri” (Không đi thì không đến, không làm thì không biết), việc biết đường mà không đi thì không bao giờ tới đích. Tương tự, dù có nhìn thấy mâm cao sơn đầy thức ăn ngon, nếu không ăn thì cũng không thể no bụng. Giáo pháp của Đức Phật cũng vậy, chỉ khi học, hiểu và thực hành, chúng ta mới có thể gặt hái được những lợi ích thiết thực cho bản thân, gia đình và xã hội, cả trong hiện tại lẫn tương lai.
Tiếp tục hành trình khai phóng trí tuệ, hãy khám phá sâu hơn về những bài học quý giá trong chuyên mục Đạo phật.
