Tại vùng đất Nghệ An giàu truyền thống Phật giáo, những nỗ lực khôi phục các di sản tâm linh đang diễn ra mạnh mẽ, mang đến hy vọng mới cho các công trình cổ. Tuy nhiên, việc quản lý nguồn tài chính công đức, một yếu tố quan trọng trong công cuộc này, vẫn đặt ra nhiều vấn đề cần quan tâm và giải quyết. Để tìm hiểu sâu hơn về những định hướng và thách thức trong công tác phục hồi chùa chiền, <a href="Chiasedaophat“>Chiasedaophat mời bạn khám phá những chia sẻ từ Đại đức Thích Minh Hải.
Đại đức Thích Minh Hải – Chánh Văn phòng Ban Trị sự, Trưởng Ban Văn hóa GHPGVN tỉnh Nghệ An
Nghệ An, vùng đất Phật giáo giàu truyền thống, đang chứng kiến sự hồi sinh mạnh mẽ của các cơ sở tâm linh. Tuy nhiên, hành trình phục hồi và quản lý di tích, đặc biệt là vấn đề tiền công đức, vẫn còn đó những thách thức cần được nhìn nhận và giải quyết thấu đáo.
Công tác phục hồi và thành lập chùa tại Nghệ An: Nhìn lại và định hướng
Nghệ An, với bề dày lịch sử văn hóa Phật giáo, từng trải qua nhiều biến cố khiến nhiều ngôi chùa cổ chỉ còn là phế tích hoặc dấu tích mờ nhạt. Tuy nhiên, dưới sự quan tâm của các cấp chính quyền và các quy định pháp luật ngày càng hoàn thiện, công cuộc phục hồi và thành lập chùa tại tỉnh nhà đã đạt được những kết quả đáng khích lệ.
Theo Đại đức Thích Minh Hải, Chánh Văn phòng Ban Trị sự, Trưởng Ban Văn hóa GHPGVN tỉnh Nghệ An, các văn bản pháp lý như Nghị quyết Trung ương 7 (khóa IX), Pháp lệnh Tín ngưỡng Tôn giáo, Luật Tín ngưỡng Tôn giáo (2016), cùng các Nghị định của Chính phủ đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho việc phục hồi và thành lập các cơ sở thờ tự. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp ủy, chính quyền tỉnh, Trung ương Giáo hội và Ban Trị sự Phật giáo tỉnh đã đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh ngày càng tăng của người dân.
Thống kê các cơ sở Phật giáo tại Nghệ An
Tính đến thời điểm hiện tại, tỉnh Nghệ An đã ghi nhận:
- 74 cơ sở thờ tự (bao gồm 73 chùa và 1 niệm Phật đường) đã được phục hồi hoạt động hoặc thành lập mới.
- Khoảng gần 30 ngôi chùa khác đang được nhân dân địa phương quản lý và duy trì sinh hoạt tín ngưỡng.
Di tích lịch sử và danh thắng Phật giáo
Trong danh mục kiểm kê di tích, danh thắng của tỉnh Nghệ An (theo Quyết định số 201/QĐ-UBND ngày 17/1/2018), có tới 211 cơ sở Phật giáo được ghi nhận. Trong số đó, có 20 cơ sở đã được xếp hạng di tích:
- 4 ngôi chùa được công nhận là Di tích Lịch sử cấp Quốc gia: Chùa Bảo Lâm (huyện Yên Thành), Chùa Cần Linh (TP.Vinh), Chùa Phổ Nghiêm (huyện Nghi Lộc), Chùa Đức Sơn (huyện Nam Đàn).
- 16 cơ sở được xếp hạng Di tích cấp tỉnh.
Giải pháp bảo tồn, tôn tạo và phát triển các di tích Phật giáo
Mặc dù đã có những bước tiến, nhưng thực tế vẫn còn hơn 100 cơ sở Phật giáo trong danh mục kiểm kê chưa được phục hồi hoặc tôn tạo. Để giải quyết vấn đề này, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh đã đề ra các giải pháp:
- Phối hợp xây dựng phương án bảo tồn: Ban Văn hóa Phật giáo tỉnh, Ban Trị sự cấp huyện và chính quyền địa phương cùng phối hợp để xây dựng kế hoạch bảo tồn, phục hồi các yếu tố gốc của chùa.
- Xin chủ trương thành lập mới: Đối với các địa phương miền núi, sẽ xin chủ trương của tỉnh để thành lập mới các chùa nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng.
- Đẩy mạnh hồ sơ đề nghị phục hồi: Hiện tại, đang tiến hành làm hồ sơ đề nghị phục hồi cho 7 ngôi chùa tại các địa phương như TX.Hoàng Mai, H.Yên Thành, H.Nghi Lộc.
- Xin thành lập mới tại vùng sâu, vùng xa: Ưu tiên việc xin thành lập chùa mới tại 2 huyện miền núi là Tương Dương và Con Cuông.
Sự phối hợp giữa các ban ngành, đặc biệt là Ủy ban nhân dân tỉnh thông qua các quyết định như Quyết định số 286/QĐ-UBND về giải quyết nhu cầu tôn giáo, cùng với việc xây dựng lộ trình, kế hoạch của Ban Trị sự GHPGVN tỉnh, là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước. Đồng thời, mọi hoạt động phục hồi, tôn tạo và xây dựng đều phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật về đất đai, xây dựng, di sản văn hóa.
Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh – tháp Xốp Lợt vừa được chính quyền tỉnh chỉ đạo tôn tạo khẩn cấp
Minh bạch tài chính: Đánh giá về Thông tư 04/2023/TT-BTC về quản lý tiền công đức
Thông tư 04/2023/TT-BTC của Bộ Tài chính, hướng dẫn quản lý, thu chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội, được đánh giá là một quy định cần thiết và phù hợp với bối cảnh hiện nay, nhằm hướng tới sự minh bạch trong thu chi tài chính.
Đại đức Thích Minh Hải nhấn mạnh rằng, Trung ương Giáo hội đã có hướng dẫn chi tiết để thực hiện Thông tư này. Tuy nhiên, một số bất cập đã phát sinh do sự hiểu chưa đầy đủ hoặc áp dụng máy móc tại một số địa phương, cơ sở.
Những hiểu lầm phổ biến về Thông tư 04
Một trong những điểm quan trọng trong Thông tư 04 là quy định nhà nước không quản lý trực tiếp tiền công đức, tài trợ cho các hoạt động tôn giáo. Tuy nhiên, một số địa phương đã yêu cầu các chùa báo cáo cả khoản này, điều này được cho là chưa đúng với tinh thần của Thông tư.
Bên cạnh đó, việc nhầm lẫn khái niệm giữa hoạt động lễ hội và hoạt động tôn giáo cũng dẫn đến tình trạng yêu cầu các chùa báo cáo tài chính thu chi cho cả các ngày lễ như Phật Đản, Vu Lan, Lễ hội Quan Âm, hay các khoản tiền mừng tuổi, tiền sớ sách. Điều này gây ra những bức xúc và tạo ra những dư luận không hay.
Để tránh những hiểu lầm và áp dụng đúng tinh thần của Thông tư 04, việc nâng cao nhận thức và trao đổi thông tin giữa các cơ quan quản lý, tổ chức tôn giáo và cộng đồng là vô cùng cần thiết. Sự minh bạch và rõ ràng trong quy định, cũng như trong cách thức thực thi, sẽ góp phần xây dựng niềm tin và sự phát triển bền vững cho các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo.
Những chia sẻ sâu sắc của Đại đức Thích Minh Hải về công tác phục hồi chùa di tích và quản lý tiền công đức sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bức tranh tổng thể cũng như những vấn đề cần quan tâm trong lĩnh vực Đạo phật tại Nghệ An.
