Trong giáo lý Phật giáo, khái niệm về thế giới sau khi chết và sự tồn tại của các cõi giới khác luôn là chủ đề thu hút sự quan tâm. Khám phá những ghi chép cổ xưa, ta nhận ra rằng Đức Phật đã từng đề cập đến những chúng sinh cần sự giúp đỡ và cúng dường từ người còn tại thế. Tìm hiểu thêm về hành trình này và ý nghĩa sâu xa của nó qua lời dạy của Ngài tại Chia sẻ Đạo Phật.
Để làm rõ khái niệm về vong linh và khả năng vong nhập trong Phật giáo, trước hết, chúng ta cần xem xét liệu Đức Phật Thích Ca có đề cập đến vấn đề này trong Kinh tạng Nguyên thủy (Pali) hay không.
Trong Kinh Tăng chi bộ (chương 4 pháp, phẩm Bánh xe, phần Udàyi), Đức Phật dạy: “Hoặc tại lễ tế đàn/ Hoặc tín thí vong linh/ Tế vật cúng xứng đáng/ Tế lễ tâm hoan hỷ/ Hướng đến ruộng phước lành”. Tương tự, trong Kinh Tăng chi bộ (chương 4 pháp, phẩm Nghiệp công đức, phần Bốn nghiệp công đức), Ngài cũng dạy: “Vị ấy tổ chức 5 loại lễ hiến cúng; hiến cúng cho bà con, hiến cúng cho khách, hiến cúng cho các vong linh quá khứ, hiến cúng cho vua, hiến cúng cho chư Thiên”. Kinh Tiểu bộ (Chuyện Ngạ quỷ, phẩm 1- phẩm Con rắn, Chuyện Ngạ quỷ ngoại bức tường- Tirokuddapeta) có đoạn: “Bên kia thế giới các vong linh/ Nhờ vật cúng dường để dưỡng sinh…/ Ðây là nghĩa vụ của thân nhân/ Tôn trọng vong linh, đã cúng dâng”. Qua phân tích từ nguyên và ngữ cảnh, “vong linh” trong các đoạn kinh này được hiểu là những chúng sinh thuộc loài ngạ quỷ đói khổ (nhận được bố thí) và một số loài quỷ thần (nhận được hiến tế).
Mặc dù cụm từ “vong nhập” chưa xuất hiện rõ ràng trong kinh điển, Đức Phật đã đề cập đến hiện tượng “ma nhập” (chính xác là ác ma nhập). Kinh Trung bộ (kinh Phạm Thiên cầu thỉnh, số 49) ghi lại lời dạy của Ngài: “Này các Tỷ-kheo, rồi Ác ma nhập vào một Phạm thiên quyến thuộc và nói với Ta như sau: Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chớ có can thiệp vào đây! Chớ có can thiệp vào đây!”. Tương tự, Kinh Tương ưng bộ I (chương 2, Tương ưng Thiên tử) có đoạn: “Rồi Ác ma nhập vào Thiên tử Vetambarì nói lên bài kệ này trước mặt Thế Tôn”.
Như vậy, hiện tượng “ma nhập” đã được Đức Phật ghi nhận trong kinh điển. Do đó, vấn đề “vong nhập” có cơ sở để được xem xét trong khuôn khổ giáo lý Phật giáo, thay vì bị phủ nhận một cách tùy tiện dựa trên cảm tính.
Vì kinh điển Phật giáo có đề cập đến khái niệm vong linh và hiện tượng ma nhập, bất kỳ ai, kể cả các giảng sư, khi khẳng định vấn đề vong nhập, ma nhập là hoàn toàn mê tín thì cần xem xét lại kinh Phật (Kinh tạng Pali). Tuy nhiên, điều quan trọng là phải giữ vững chánh kiến, tuyệt đối không quy chụp tất cả các hiện tượng tâm thần đều là do vong nhập.
Để hiểu sâu hơn về quan niệm và các khía cạnh liên quan đến vong linh cũng như hiện tượng nhập vong trong Đạo phật, mời quý độc giả tiếp tục khám phá những phân tích chi tiết trong các phần tiếp theo.
