Trong thập niên 1950, Trung Quốc đã phát động một chiến dịch quy mô lớn nhằm tiêu diệt các loài gây hại, trong đó có chim sẻ, với hy vọng thúc đẩy sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, quyết định này đã dẫn đến những hậu quả không lường trước về mặt sinh thái. Khám phá bài học lịch sử đầy ý nghĩa này và những hệ lụy sâu xa của nó trên Chia sẻ Đạo Phật.
> Ảnh hưởng của việc sát sinh đối với thai kỳ và sinh nở
Câu chuyện về chiến dịch diệt chim sẻ tại Trung Quốc và bài học về nhân quả
Vào ngày 12 tháng 2 năm 1958, Chủ tịch Mao Trạch Đông đã ký sắc lệnh phát động chiến dịch tiêu diệt chuột, ruồi, muỗi và chim sẻ trên toàn quốc. Chiến dịch này sau đó trở thành một phần của chương trình chính trị “Đại nhảy vọt”.
Ý tưởng ban đầu về việc diệt trừ chim sẻ được trình bày lần đầu tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc vào ngày 18 tháng 2 năm 1957. Người đề xuất ý tưởng này là ông Chu Kiến Hoa, một nhà sinh vật học và Thứ trưởng Bộ Giáo dục Trung Quốc lúc bấy giờ. Ông lập luận rằng việc tiêu diệt chim sẻ và chuột sẽ thúc đẩy sự phát triển vượt bậc của nông nghiệp, đồng thời giúp Trung Quốc giải quyết nạn đói do chim sẻ cạnh tranh lương thực với con người.
Ông Chu Kiến Hoa đã thuyết phục các đại biểu bằng cách dẫn chứng về chiến dịch tương tự của vua Friedrich Đại đế, được cho là đã mang lại kết quả khả quan. Lãnh tụ Mao Trạch Đông, với kinh nghiệm sống ở nông thôn và thấu hiểu cuộc đấu tranh của nông dân với loài chim này, đã nhanh chóng ủng hộ và ký sắc lệnh. Ngay sau đó, người dân Trung Quốc trên khắp cả nước đã hưởng ứng lời kêu gọi, tham gia vào chiến dịch tiêu diệt các loài vật bị liệt kê.
Ban đầu, công tác diệt ruồi, muỗi và chuột gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, chim sẻ trở thành “đối tượng tác chiến chính”. Các phương pháp ban đầu như đầu độc hay đặt bẫy tỏ ra kém hiệu quả. Từ đó, một phương pháp mới được đề xuất: làm cho chim kiệt sức bằng cách xua đuổi chúng bay liên tục. Mọi người, từ người già đến trẻ em, đều tham gia vào việc này, vẫy khăn, gõ nồi, la hét để buộc chim bay không ngừng nghỉ. Vì chim sẻ không thể bay quá 15 phút liên tục, chúng nhanh chóng kiệt sức và rơi xuống đất, sau đó bị tiêu diệt hàng loạt.
Phương pháp làm chim kiệt sức được áp dụng rộng rãi.
Báo chí thời bấy giờ liên tục đăng tải hình ảnh những đống xác chim cao ngất, cùng với những câu chuyện về thành tích của người dân. Một số trường học còn cho học sinh nghỉ học để tham gia diệt chim, phá tổ, và những học sinh “xuất sắc” còn được tuyên dương và tặng bằng khen.
Chỉ trong ba ngày đầu chiến dịch, gần một triệu con chim đã bị tiêu diệt tại Bắc Kinh và Thượng Hải. Sau gần một năm, con số này lên tới hai tỷ con chim sẻ và các loài chim nhỏ khác. Người dân Trung Quốc vui mừng trước “thành công” này, và các vấn đề về chuột, ruồi, muỗi dần bị lãng quên do sự phức tạp trong việc xử lý.
Số lượng lớn chim bị tiêu diệt trong chiến dịch.
Điều đáng nói là không có bất kỳ tiếng nói phản đối nào từ giới khoa học hay sinh vật học, bởi lẽ không ai dám đi ngược lại với “chủ trương lớn” của Đảng. Đến cuối năm 1958, Trung Quốc gần như không còn bóng dáng của chim sẻ, và điều này được truyền thông ca ngợi như một thành tựu phi thường.
Học sinh tham gia chiến dịch được khen thưởng.
Bài học về nhân quả từ sự biến mất của chim sẻ
Năm 1959, Trung Quốc chứng kiến một mùa bội thu chưa từng có, khiến nhiều người tin rằng chiến dịch diệt chim sẻ đã mang lại hiệu quả tích cực. Tuy nhiên, mọi người cũng nhận thấy sự gia tăng đột biến của các loại sâu bướm, cào cào, châu chấu và các loại côn trùng gây hại khác.
Đến năm 1960, các loài côn trùng này sinh sôi nảy nở với tốc độ chóng mặt, ăn sạch mùa màng và bắt đầu tàn phá rừng. Các biện pháp bắt sâu bướm đều trở nên vô ích. Sự mất cân bằng sinh thái nghiêm trọng, do chim nhỏ không còn khả năng kiểm soát số lượng côn trùng, đã dẫn đến nạn đói khủng khiếp trên cả nước. Hàng chục triệu người đã tử vong vì đói, phải ăn cả da thuộc, sâu bướm để sinh tồn.
Nạn đói lan tràn khiến nhiều người dân lâm vào cảnh khốn cùng.
Nhận ra hậu quả nghiêm trọng, chính quyền Trung Quốc đã phải cầu cứu Liên Xô và Canada gửi chim sẻ đến. Hai quốc gia này đã đáp ứng yêu cầu, gửi hàng loạt toa tàu chở chim sẻ sang Trung Quốc. Sự xuất hiện của chim sẻ đã giúp kiểm soát số lượng côn trùng, nhưng cũng để lại bài học sâu sắc về tầm quan trọng của cân bằng tự nhiên.
Trong giai đoạn 1958-1960, mặc dù nạn đói lan rộng, chính phủ Trung Quốc vẫn cố gắng che giấu sự thật và tiếp tục xuất khẩu lúa gạo để giữ thể diện quốc gia. Các báo cáo về mùa màng thường bị thổi phồng, dẫn đến việc nông dân không còn đủ lương thực cho gia đình. Chính sách cứu đói chỉ tập trung ở thành thị, trong khi nông thôn bị bỏ mặc, thậm chí quân đội còn được lệnh ngăn chặn người dân rời khỏi vùng đói.
Nông dân phải đối mặt với nạn đói nghiêm trọng.
Cho đến ngày nay, chính phủ Trung Quốc vẫn cố gắng che giấu sự thật về nạn đói này, gọi là “Ba năm thiên tai” và cho rằng phần lớn là do thiên tai. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu quốc tế đều đồng ý rằng những thay đổi chính sách và thể chế trong cuộc “Đại nhảy vọt” là nguyên nhân chính dẫn đến thảm họa này.
> Nhân duyên Phật chế giới không sát sinh
Để hiểu sâu hơn về quy luật nhân quả và những lời dạy quý báu về lòng từ bi, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
