Khi tham vọng và sự tham nhũng lấn át lương tri, những công trình được xây dựng không chỉ đối mặt với nguy cơ sụp đổ mà còn là bài học đắt giá về đạo đức nghề nghiệp. Câu chuyện về hai anh em kỹ sư kiến trúc tại Đài Nam sẽ hé lộ những góc khuất đằng sau vỏ bọc hào nhoáng của các dự án lớn. Tìm hiểu thêm về những bài học sâu sắc về đạo đức và trách nhiệm tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Trong lĩnh vực kiến trúc, có một câu nói đúc kết kinh nghiệm quý báu: “Rút ruột công trình” hay “trộm công giảm liệu” là hành vi sớm muộn sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Câu nói này được diễn giải qua ba tình huống cụ thể:
- Chỉ cắt giảm chi phí nhân công mà giữ nguyên vật liệu: Công trình có nguy cơ sập đổ.
- Chỉ cắt giảm vật liệu mà không ảnh hưởng nhân công: Công trình vẫn có thể sập đổ.
- Vừa cắt giảm nhân công, vừa giảm vật liệu: Công trình chắc chắn sẽ sập đổ.
Vào năm 1971, tại thành phố Đài Nam, Đài Loan, hai anh em Trương Kim Sùng và Trương Tất Khoan, đều là những kỹ sư kiến trúc tài năng và là con trai của một nhà xây dựng uy tín, đã đối mặt với một tình huống thử thách đạo đức nghề nghiệp.
Chính phủ có kế hoạch xây dựng một khu chung cư tại nông thôn với kinh phí lớn. Trong bối cảnh các cổ đông và thế lực ngầm tranh giành dự án, uy tín của hai anh em họ Trương đã khiến các quan chức chính phủ tiến cử họ đảm nhận vai trò thiết kế kiến trúc.
Tuy nhiên, một quan chức tên Chiêm Tựu Thành, xuất thân từ con đường học vấn nhưng lại thiếu lòng tự trọng và trong sạch, đã sớm sa vào con đường tham nhũng. Biết Trương Kim Sùng đã ký hợp đồng thiết kế, ông Thành đã cùng một nhóm quan chức và tay chân xã hội đen đến gặp ông Sùng, đe dọa và yêu cầu “phí giới thiệu”. Vì lo sợ ảnh hưởng đến tính mạng, ông Kim Sùng đành phải đồng ý.
Tiếp đó, ông Thành tìm đến Trương Tất Khoan, người em và là quản lý công trình. Ngoài việc đòi “phí bảo đảm”, ông Thành còn yêu cầu Tất Khoan phải nhượng quyền khoán thầu cho các doanh nghiệp do ông chỉ định, nếu không sẽ gây khó dễ. Vốn dĩ lợi nhuận của công trình không cao, nay lại thêm sự sách nhiễu, Tất Khoan buộc phải nhượng bộ. Ông Tựu Thành từ đó tha hồ thao túng, cắt giảm vật liệu và nhân công, đồng thời dùng tiền mua chuộc các quan chức giám định để dễ dàng thông qua giấy phép.
Hậu quả của tham nhũng và sự trừng phạt bất ngờ
Ảnh minh họa.
Ông Tựu Thành tin rằng mình đã thực hiện mọi việc một cách kín kẽ và khó bị phát hiện. Tuy nhiên, “nhân tính không bằng trời tính”. Một năm sau khi chung cư hoàn thành, thành phố Đài Nam phải hứng chịu một trận lũ lụt và bão lớn. Sau khi thiên tai đi qua, tòa chung cư không chống chịu nổi sức gió mạnh đã bất ngờ đổ sập. Sự cố này xảy ra đúng lúc các quan chức cấp cao đang đi thị sát tình hình thiên tai, chứng kiến tận mắt sự việc và lập tức yêu cầu điều tra.
Trong quá trình điều tra, Chiêm Tựu Thành gian trá đổ hết trách nhiệm cho anh em Trương Kim Sùng và Trương Tất Khoan. Trương Kim Sùng, với sự khôn ngoan, đã tìm cách đưa tiền cho một vị dân biểu trung ương để “xử lý công bằng” và thoát tội. Ngược lại, Trương Tất Khoan, vì sự trung hậu và không quen dùng thủ đoạn hối lộ, đã phải nhận bản án bốn năm rưỡi tù giam.
Tin tức này đến tai cha của hai anh em, người đang nằm trên giường bệnh. Ông không thể chấp nhận sự sụp đổ danh dự của gia đình, liền tìm đến cái chết. Trong khi đó, Trương Kim Sùng, nhận thức được sự xảo quyệt của Tựu Thành, đã tìm cách hợp tác với người em họ của ông ta là Chiêm Mộc Căn, một người cũng làm trong lĩnh vực kiến trúc.
Trước đây, Tựu Thành thường giao các công trình cho Mộc Căn xây dựng và thu về nhiều tiền hoa hồng. Tuy nhiên, các công trình này không mang lại nhiều lợi nhuận cho Mộc Căn, khiến anh ta bất mãn. Kim Sùng đã gặp riêng Mộc Căn, đề nghị hợp tác: Kim Sùng nhận công trình, giao cho Mộc Căn thi công, lợi ích chia đều và không đòi hỏi “phí hoa hồng”. Mộc Căn vui vẻ đồng ý.
Khi tin này đến tai Chiêm Tựu Thành, ông ta vô cùng tức giận vì cho rằng Kim Sùng và Mộc Căn đã bội ơn mình. Tối đó, ông ta dẫn theo sáu tên xã hội đen đến nhà Kim Sùng để “dạy cho một bài học”. Tuy nhiên, lực lượng cảnh vệ đã mai phục sẵn và bắt giữ toàn bộ nhóm người này. Kết quả, Chiêm Tựu Thành, ngoài việc bị cách chức, còn bị tuyên phạt một năm rưỡi tù giam về tội “cầm đầu tổ chức giết người chưa thành”.
Sau khi mãn hạn tù, Tựu Thành hợp tác với các thế lực ngầm để thành lập một công ty kiến trúc. Ông ta nhận thầu các công trình rồi giao lại cho các đơn vị thi công, kiếm lời từ đó. Dù điều khiển nhiều công trình, nhưng do cắt giảm chất lượng, nhiều vụ việc đã dẫn đến kiện tụng. Mặc dù cảnh sát nhiều lần muốn điều tra tới cùng, nhưng sau khi Tựu Thành “giao lưu” kín đáo, mọi chuyện lại chìm vào im lặng.
Dù nhiều lần thoát khỏi vòng pháp luật, Chiêm Tựu Thành vẫn không thể trốn tránh được quy luật nhân quả.
Vào dịp sinh nhật lần thứ 65, hai con trai của ông Thành đã hùn vốn xây tặng cha một ngôi biệt thự nguy nga. Tuy nhiên, ngay trong đêm tân gia, ngôi biệt thự lộng lẫy bất ngờ sụt lún và đổ sập. Vợ chồng ông Thành, con trai trưởng và những đối tác từng hợp tác xây dựng công trình gian lận, đều bị vùi lấp dưới đống gạch vụn.
Cuộc điều tra sau đó cho thấy, ngôi biệt thự sụp đổ là do bị bòn rút vật liệu nghiêm trọng. Điều đáng nói là, nhóm thợ xây dựng ngôi nhà này thuộc công ty của con trai trưởng ông Thành. Người con này đã học được “tuyệt chiêu bòn rút công trình” từ cha mình và truyền lại cho các thương nhân hợp tác. Chính họ đã sử dụng “bí kíp” này để xây nhà cho ông Thành như một sự “báo đáp” cho những bài học đã nhận. Đây chính là minh chứng cho câu nói “trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu”.
Câu chuyện có thật này là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc giữ lòng hướng thiện. Sử dụng thủ đoạn đê hèn để đạt được giàu sang chỉ là hại mình, khó lòng thoát khỏi báo ứng. Bởi lẽ, “đồng tiền bất nghĩa”, dù do chính tay mình hay con cháu tạo ra, đều ẩn chứa đầy tai họa.
Để hiểu rõ hơn về quy luật nhân quả và những bài học đạo đức sâu sắc ẩn chứa trong câu chuyện này, mời bạn khám phá thêm những góc nhìn ý nghĩa về Đạo Phật.
