Trong một gia đình nọ, sự hòa thuận bị phá vỡ bởi thái độ ngạo mạn của người con dâu mới, khiến trưởng giả phải cầu cứu Đức Phật. Ngài đã chỉ ra bảy kiểu phụ nữ, hé lộ cách xây dựng tổ ấm an vui, hạnh phúc. Khám phá những lời dạy quý báu này để tìm hiểu thêm về con đường giải thoát tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Trong một buổi sáng tinh sương, khi Đức Phật đang quang lâm đến tư gia của trưởng giả Cấp Cô Độc để dự một đại lễ cúng dường, Ngài chợt nghe thấy những lời lẽ ồn ào, chẳng lành vọng lên từ phía sau nhà. Ngài bèn hỏi cư sĩ Cấp Cô Độc:
– Trong nhà cư sĩ, có điều gì bất ổn chăng, sao lại ồn ào đến vậy?
Trưởng giả Cấp Cô Độc, có chút ngượng ngùng, kính cẩn đáp:
– Bạch Đức Thế Tôn, đó là do nàng Su-cha-ta, con dâu của con. Tuy mới về làm dâu, nhưng nàng ấy lại tự phụ vào gia thế giàu có và danh giá của cha mẹ mình, nên tỏ ra ngang ngược, không nghe lời cha mẹ chồng. Nàng ấy còn cư xử thiếu tôn trọng cả chồng mình. Quan trọng hơn, nàng không có lòng kính ngưỡng Tam Bảo, không biết tôn kính các bậc Đạo sư. Hôm nay, dù biết Đức Thế Tôn đã ngự đến, nàng vẫn không kiêng nể, tiếp tục gây ồn ào. Kính mong Đức Thế Tôn từ bi giáo hóa để nàng ấy biết sửa đổi.
Sau đó, Đức Phật đã gọi nàng dâu Su-cha-ta đến và dạy rằng:
– Này Su-cha-ta, trên đời này có bảy hạng phụ nữ, được phân loại theo cách họ đối xử trong vai trò người vợ. Con hãy lắng nghe và suy ngẫm để nhận ra mình thuộc về hạng nào.
1. Người vợ như kẻ Sát nhân
2. Người vợ như kẻ trộm cắp
3. Người vợ như một chủ nhân
4. Người vợ như người mẹ hiền
5. Người vợ như cô em gái
6. Người vợ như người bạn đồng hành
7. Người vợ như một người hầu
Trước sự từ bi và uy nghiêm của Đức Phật, nàng Su-cha-ta dần lấy lại lễ phép và cung kính thưa:
– Bạch Đức Thế Tôn, lời Ngài dạy thật cô đọng, con chưa thể thấu hiểu hết. Xin Ngài từ bi chỉ dạy tường tận hơn.
Bốn kiểu vợ sau đây – vợ như người mẹ, vợ như em gái, vợ như bạn hiền, và vợ như người hầu – là những hình mẫu đáng để noi theo. Những người vợ này không chỉ mang lại hạnh phúc cho gia đình và con cái khi còn tại thế, mà còn tích lũy được phước báu để tái sinh vào cõi lành sau khi rời bỏ cõi đời này.
Đức Phật mỉm cười và bắt đầu giải thích chi tiết:
– Này các đệ tử, người vợ nào mang trong mình tâm địa hiểm độc, không chung thủy, có quan hệ ngoài luồng với người đàn ông khác chỉ vì bị mê hoặc bởi tiền tài hay ngoại hình, luôn khinh thường chồng, và có tính khí nóng nảy, hay gây gổ… Ta gọi đó là hạng “vợ như Sát nhân”.
– Này các đệ tử, người vợ nào không cùng chồng gánh vác việc kinh tế gia đình, lại còn phung phí tài sản mà chồng làm ra một cách hoang phí… Ta gọi người đó là “vợ như kẻ trộm cắp”.
– Này các đệ tử, người vợ nào ỷ lại, lười biếng, không dùng lời lẽ ái ngữ, thiếu sự nhu hòa, nói năng thô lỗ, và luôn muốn lấn át chồng… Ta gọi người đó là “vợ như chủ nhân”.
– Này các đệ tử, người vợ nào có lòng yêu thương sâu sắc, luôn quan tâm, che chở, hết lòng vì chồng; biết cách gìn giữ và phát triển tài sản của chồng; giống như một người mẹ luôn tận tâm chăm sóc con cái mình… Ta gọi đó là “vợ như người mẹ”.
– Này các đệ tử, người vợ nào thùy mị, đoan trang, khiêm tốn, biết kính nhường và thuận theo ý chồng, giống như đối với người anh ruột trong gia đình… Ta gọi người ấy là “vợ như em gái”.
– Này các đệ tử, người vợ nào hiểu biết, thông cảm, luôn vui vẻ, hòa thuận với chồng, như thể gặp lại một người bạn thân thiết sau bao ngày xa cách… Ta gọi người đó là “vợ như người bạn”.
– Này các đệ tử, người vợ nào có tính tình ôn hòa, không nóng giận, không hay dỗi hờn; ngay cả khi bị chồng đối xử không tốt vẫn khéo léo nhường nhịn, không hề lớn tiếng hay trách móc; biết tùy thuận theo chồng và khéo léo khuyên bảo, thuyết phục chồng mình… Ta gọi đó là “vợ như người hầu”.
Tiếp đó, Đức Phật nói với nàng Su-cha-ta:
Trong bảy hạng vợ mà Ta vừa nêu, ba hạng đầu – vợ như Sát nhân, vợ như kẻ trộm cắp, và vợ như chủ nhân – đều không tốt. Con không nên noi theo những hạng này và cần nỗ lực để vượt qua. Những người vợ này, do thiếu đức hạnh, hay sân si, và thiếu tôn trọng, sẽ phải chịu quả báo đọa vào cảnh giới xấu sau khi qua đời.
Ngược lại, bốn hạng sau – vợ như người mẹ, vợ như em gái, vợ như người bạn, và vợ như người hầu – là những hình mẫu đáng để noi theo. Những người vợ này sẽ mang lại hạnh phúc cho gia đình và con cái khi còn sống, và tích lũy được phước báu để tái sinh vào cõi lành sau khi rời bỏ thế gian.
Sau khi lắng nghe những lời giảng giải ân cần của Đức Phật, nàng Su-cha-ta, con dâu của trưởng giả Cấp Cô Độc, đã tỏ lòng ăn năn và sám hối. Nàng phát nguyện sẽ chung sống và phụng sự chồng con với thái độ của một người vợ hiền thảo. Từ đó về sau, gia đình của trưởng giả Cấp Cô Độc trở nên hòa thuận, an lạc và hạnh phúc.
Suy ngẫm:
Trong số bảy kiểu vợ mà Đức Phật đã chỉ ra, có lẽ người vợ được ví như “người hầu” lại mang một nét khiêm nhường nhưng ẩn chứa phẩm hạnh cao quý nhất. Người vợ này hội đủ đức Nhẫn – khi đối diện với khó khăn hay sự đối xử chưa tốt vẫn giữ được sự bình tĩnh, không oán giận; và tâm Thiện – biết tùy thuận theo hoàn cảnh nhưng vẫn khéo léo khuyên bảo chồng. Người vợ như vậy, tâm của họ đã hướng về Đạo pháp, và hoàn cảnh gia đình càng thử thách, lại càng là môi trường để rèn luyện đạo đức.
Dù Đức Phật giảng dạy về vai trò của người phụ nữ, nhưng có lẽ những người chồng cũng có thể dùng lời dạy này để tự soi chiếu chính mình, từ đó tiến bộ trên con đường tu dưỡng tâm tính. Nếu một người chồng có thể đối xử với vợ mình bằng tình yêu thương và sự che chở như một người cha; bảo vệ và bênh vực như một người anh; thấu hiểu và sẻ chia như một người bạn; hoặc thậm chí bao dung và nhường nhịn như một “người hầu” sẵn sàng phục vụ; thì liệu người vợ của anh ta có không cảm hóa mà trở thành một người vợ hiền thảo hay sao?
Để hiểu sâu hơn về những lời dạy của Đức Phật về vai trò và phẩm hạnh của người phụ nữ trong gia đình, bạn đọc có thể tìm hiểu thêm tại chuyên mục Đạo phật.
