Khám phá tín ngưỡng dân gian về thế giới bên kia thông qua khái niệm “suối vàng”, một biểu tượng quen thuộc trong văn hóa phương Đông. Câu chuyện về bà Khương Thị và con trai Trịnh Trang Công hé lộ những góc khuất đầy bi kịch về tình mẫu tử và quyền lực, mở ra hành trình tìm hiểu về thế giới tâm linh và Chiasedaophat.
Cụm từ “suối vàng” mà chúng ta thường nghe là cách dịch từ chữ “huỳnh tuyền” (黄泉) trong tiếng Hán. “Huỳnh” có nghĩa là màu vàng, còn “tuyền” là suối. Nghĩa đen là dòng suối mang sắc vàng. Theo truyền thuyết của Trung Hoa, người ta tin rằng có chín dòng suối vàng tồn tại dưới Âm phủ. Chín suối này, hay còn gọi là “cửu tuyền” (九泉), là biểu tượng cho thế giới của người đã khuất. Nguồn gốc của tín ngưỡng này được cho là bắt nguồn từ câu chuyện xảy ra trong thời Xuân Thu Chiến Quốc, liên quan đến bà Khương Thị, vợ của vua Trịnh Vũ Công.
Câu chuyện về bà Khương Thị và vua Trịnh Trang Công, con trai của bà, được ghi lại khá chi tiết. Vua Trịnh Trang Công, tên thật là Ngộ Sinh, nổi tiếng là người có lòng hiếu thảo sâu sắc với mẹ. Bà Khương Thị, mẹ của ông, từng là vợ vua Trịnh Vũ Công và sinh hạ hai người con: Thái tử Ngộ Sinh (sau này là vua Trang Công) và người con thứ tên là Đoạn. Tuy nhiên, tình cảm của bà dành cho hai người con lại không hề đồng đều. Bà có ác cảm với Ngộ Sinh vì quá trình sinh nở đầy đau đớn, khiến bà coi ông như “oan gia” và bất hiếu ngay từ khi mới lọt lòng. Ngược lại, bà dành hết tình thương và sự nuông chiều cho người con thứ là Đoạn.
Với mong muốn đưa Đoạn lên ngôi vị, bà Khương Thị đã tìm mọi cách để hãm hại và dèm pha Trang Công, từ khi ông còn là thái tử cho đến khi đã lên ngôi vua. Âm mưu của bà cuối cùng bị bại lộ. Khi phát hiện em trai là Đoạn có ý định phản nghịch, Trang Công đã đích thân dẫn quân đi dẹp loạn. Kết cục, Đoạn phải tự sát. Sau sự kiện này, vua Trang Công đã an trí mẹ mình tại một nơi hẻo lánh và thốt lên lời thề nặng nề: “Chẳng phải chốn suối vàng thì chẳng nhìn mặt nhau” (Bất cập huỳnh tuyền vô tương kiến dã).
Tuy nhiên, bản tính hiếu thảo luôn hiện hữu trong lòng Trang Công. Sau đó, nhà vua vô cùng hối hận về cách đối xử bạc bẽo với mẹ, nhưng lời thề đã buông ra, khiến ông không biết phải làm sao để có thể gặp lại bà. Lúc này, một vị quan thân cận tên là Đình Khảo Thúc đã thấu hiểu nỗi lòng của vua. Ông bày kế đào một con đường dẫn thẳng xuống mạch nước ngầm, xây dựng một ngôi nhà nhỏ cạnh dòng suối và cho người đón bà Khương Thị đến đó sinh sống. Mục đích là để tạo cơ hội cho vua Trang Công có thể gặp lại mẹ mình. Quả thực, khi vua đến nơi, hai mẹ con đã ôm chầm lấy nhau trong nước mắt xót xa. Chính sự kiện này đã làm nên giai thoại về cuộc gặp gỡ tại “suối vàng”.
Trong tác phẩm “Truyện Kiều” của đại thi hào Nguyễn Du, hình ảnh “suối vàng” cũng được gợi nhắc:
“Đã không kẻ đoái, người hoài
Sẵn đây ta thắp một vài nén hương
Gọi là gặp gỡ giữa đường
Họa là người dưới suối vàng biết cho”
Tóm lại, dù là “suối vàng” hay “chín suối”, ý nghĩa của chúng đều quy về một điểm: chỉ nơi an nghỉ của người đã khuất.
Thích Phước Thái
Để hiểu sâu hơn về những quan niệm tâm linh này, bạn có thể khám phá thêm các bài viết về Đạo Phật.
