Mỗi tâm hồn đều ẩn chứa tiềm năng giác ngộ, được ví như đóa sen tinh khiết. Tuy nhiên, để đóa sen ấy nở rộ, ta cần nỗ lực chuyển hóa những ham muốn và sân hận. Hãy khám phá cách thức nuôi dưỡng Phật tánh, biến đời sống tâm linh thêm phong phú tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Mỗi người chúng ta đều có “hoa sen” trong tâm hồn, đó là Phật tánh. Nhiệm vụ của chúng ta là nuôi dưỡng và làm cho Phật tánh ấy ngày càng tỏa sáng. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng trong việc kiềm chế những ham muốn, sân hận và si mê. Nếu không tu sửa những thói hư tật xấu, chúng ta khó có thể đạt đến giác ngộ, cũng như khó có thể giáo dục con cái và xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.
Việc thực hành lời Phật dạy, đặc biệt là qua việc đọc tụng kinh điển, là con đường để đạt được sự giác ngộ. Bằng cách giữ cho lời nói, hành động và suy nghĩ luôn hướng thiện, chúng ta đang tạo ra nghiệp lành. Tuy nhiên, điều quan trọng là duy trì sự tu tập này không chỉ trong lúc tụng kinh mà còn trong mọi khoảnh khắc của cuộc sống. Khi tâm ta luôn hướng về điều thiện, chúng ta không chỉ mang lại an lạc cho bản thân mà còn góp phần lan tỏa sự bình an, hạnh phúc đến với mọi người và xã hội.
Thực hành lời Phật dạy là con đường dẫn đến giác ngộ.
Ý nghĩa của việc thực hành lời Phật dạy
Việc áp dụng những lời giáo huấn đã học vào đời sống hàng ngày là cách thiết thực nhất để gặt hái lợi ích. Ngay cả khi tham gia vào các hoạt động đời thường, chúng ta vẫn có thể duy trì tâm niệm hướng thiện, tránh tạo nghiệp xấu từ thân, khẩu, ý. Đây là cách thực hành ý nghĩa nhất, mang lại lợi ích kép cho bản thân và cộng đồng.
Việc trì tụng kinh điển mang lại hai loại lợi ích: lợi ích tinh thần và lợi ích vật chất. Thông thường, con người có xu hướng coi trọng lợi ích vật chất như tiền bạc, danh vọng. Tuy nhiên, những giá trị tinh thần, dù không thể nắm bắt hữu hình, lại có ý nghĩa sâu sắc và bền vững hơn.
Hãy thử suy ngẫm: một người dù có giàu sang, địa vị hay đầy đủ vật chất, nếu thiếu vắng đạo đức, liệu họ còn xứng đáng được gọi là con người? Những người có quyền lực và tài sản, nếu không có đạo đức, liệu họ có thể mang lại lợi ích hay sự an lạc cho ai? Rõ ràng, vật chất cần đi đôi với tinh thần. Tinh thần ở đây chính là đạo đức trong sáng, lòng hướng thượng và sự giác ngộ. Chỉ khi đạt được giác ngộ, chúng ta mới có thể dẫn dắt người khác thoát khỏi khổ đau và đạt đến giải thoát.
Chính vì nhận thức được tầm quan trọng của lợi ích tinh thần, Đức Phật đã xả bỏ vinh hoa phú quý để tìm cầu con đường giải thoát. Ngài muốn dạy chúng sinh rằng, làm vua hay giàu có không đồng nghĩa với hạnh phúc đích thực. Nếu có hạnh phúc thực sự, Ngài đã không từ bỏ. Ngài nhận ra rằng đó chỉ là những thứ hạnh phúc tạm bợ, ích kỷ, nên Ngài đã ra đi tìm kiếm một hạnh phúc lớn lao hơn: hạnh phúc của sự giác ngộ và lòng từ bi.
Lời dạy của Ngài có sức mạnh thức tỉnh chúng sinh khỏi sự mê muội, giúp ta luôn tỉnh táo và sáng suốt. Khi tâm trí sáng suốt, chúng ta sẽ có được lợi ích lâu dài. Ngược lại, sự mê muội sẽ khiến ta luẩn quẩn trong vòng khổ đau, dù có hạnh phúc cũng dễ dàng tan biến.
Giác ngộ và sự bình an nội tâm
Có lần, Đức Phật ngồi giữa đám cỏ, một người đi ngang qua hỏi Ngài có sầu muộn không. Đức Phật đáp: “Ta mắc chi mà sầu muộn!”. Người kia lại hỏi: “Ngài không sầu muộn, chắc là Ngài hoan hỷ?”. Đức Phật trả lời: “Ta được gì mà hoan hỷ!”. Người này ngạc nhiên vì không hiểu sao lại không sầu muộn cũng không hoan hỷ.
Thấu hiểu sự hoang mang của người đối diện, Đức Phật giải thích: “Sầu muộn chỉ đến với người có tâm hoan hỷ, hoan hỷ chỉ đến với người có tâm sầu muộn. Ta đây đã dứt hết tâm sầu muộn rồi, nên Ta không sầu muộn cũng không hoan hỷ. Tâm ta không giao động.” Đây là một lời dạy sâu sắc đòi hỏi chúng ta phải suy ngẫm.
Giải thích rõ hơn, Đức Phật đưa ra ví dụ: Khi có một thỏi vàng trong túi, ta sẽ rất hoan hỷ. Nhưng nếu làm mất nó, ta sẽ sinh lòng sầu muộn. Người không có vàng trong túi thì không mất gì để sầu, cũng không có gì để hoan hỷ. Tương tự, khi đói, ta sầu muộn. Nếu được cho một ổ bánh mì, ta sẽ hết đói và cảm thấy hoan hỷ. Tuy nhiên, cả sự hoan hỷ và sầu muộn này đều do các yếu tố bên ngoài tác động. Chúng rất mong manh, chỉ tồn tại trong vòng đối đãi: hết hoan hỷ lại đến sầu muộn, rồi lại hoan hỷ.
Đức Phật đã vượt lên trên sự hoan hỷ và sầu muộn đối đãi đó. Ngài đạt được sự hoan hỷ đích thực từ nội tâm, không phụ thuộc vào việc có vàng hay mất vàng, không bị chi phối bởi hoàn cảnh bên ngoài. Nhờ đó, Ngài đạt được sự tự tại và niềm vui giải thoát bất diệt.
Hình ảnh Đức Phật an nhiên trên tòa sen thể hiện sự giải thoát khỏi mọi khổ đau.
Khi chiêm ngưỡng hình ảnh Đức Phật ngồi trên tòa sen, ta thấy Ngài luôn an nhiên, miệng mỉm cười, không hề biểu lộ sầu muộn hay hỷ lạc thái quá. Ngài tọa lạc trong trạng thái bình thản, tự tại, không vui mừng cũng không phiền muộn. Đó chính là niềm vui của sự giải thoát, niềm vui vĩnh cửu.
Từ Kinh Pháp Hoa nhìn về giáo lý Nguyên thủy
Khi thực hành lời Phật dạy, đặc biệt là những lời trong Kinh Pháp Hoa, chúng ta nên hướng tâm về Đức Phật, suy ngẫm về lời dạy của Ngài và thâm nhập vào đạo lý vi diệu. Điều này giúp tâm hồn ta thấm nhuần giáo pháp, sống nhẹ nhàng, an lạc và bao dung trong cuộc đời. Nhờ những nghiệp lành đã tạo, chúng ta sẽ có cơ hội tiến đến những cảnh giới an vui hơn.
Nhận thức được ân đức to lớn của Phật là điều vô cùng quan trọng. Dù chúng ta có cầu xin Ngài điều gì, điều chính đáng nhất là thấm nhuần đạo lý Giác ngộ của Ngài, tự giác ngộ cho bản thân và giúp người khác cùng giác ngộ. Đó mới là hạnh phúc lớn lao nhất.
Cầu mong cho tất cả chúng ta phát tâm tinh tấn, kiên trì tu tập và thực hành theo lời Phật dạy. Đó chính là con đường dẫn đến hạnh phúc bền vững và lâu dài.
Hy vọng những chia sẻ về ý nghĩa sâu sắc của Kinh Pháp Hoa này đã khơi gợi trong bạn mong muốn tìm hiểu sâu hơn về Phật pháp và con đường giác ngộ. Hãy tiếp tục khám phá thêm nhiều bài viết hữu ích khác trong chuyên mục Đạo phật.
