Câu chuyện về Bà Kiều Đàm Di, người đã dang rộng vòng tay yêu thương và nuôi dưỡng Thái tử Tất Đạt Đa sau sự ra đi đột ngột của Hoàng hậu Ma Da, mở ra một khía cạnh sâu sắc về tình mẫu tử và lòng từ bi. Sẵn sàng hy sinh và yêu thương vô điều kiện, bà không chỉ bù đắp sự mất mát cho vị vua tương lai mà còn đặt nền móng cho hành trình giác ngộ vĩ đại sau này, một hành trình mà bạn có thể khám phá thêm tại Chiasedaophat.
Bà Ma-ha Ba-xà-ba-đề, còn được gọi là Đại Ái Đạo, là một nhân vật quan trọng trong lịch sử Phật giáo. Bà là con gái của vua Thiện Giác nước Câu-lợi, em gái của hoàng hậu Ma Da và là di mẫu của Thái tử Tất Đạt Đa.
Sau khi hoàng hậu Ma Da viên tịch chỉ bảy ngày sau khi sinh Thái tử, di mẫu Kiều Đàm Di đã thay chị mình nuôi dưỡng và chăm sóc Thái tử. Với dung mạo xinh đẹp, tính nết đoan trang, hiền hậu và phẩm hạnh cao cả, bà không chỉ được mọi người trong cung kính trọng mà còn được vua Tịnh Phạn vô cùng sủng ái. Bà được đưa vào vị trí thay thế hoàng hậu và dù sau này sinh hạ hoàng tử Nan Đà, bà vẫn luôn dành tình thương yêu sâu sắc cho Thái tử Tất Đạt Đa như con ruột.
Khi Thái tử còn nhỏ, dù có nhiều cung nữ hầu hạ, phu nhân Kiều Đàm Di vẫn đích thân chăm sóc Thái tử từng chút một, từ giấc ngủ, miếng ăn đến việc chọn quần áo. Sự quan tâm chu đáo của bà đã bù đắp phần nào sự mất mát của Thái tử khi không còn mẹ.
Thái tử Tất Đạt Đa khi còn nhỏ
Ở tuổi mười chín, nhận thức được sự vô thường của cuộc đời và nỗi khổ của chúng sinh trong vòng luân hồi, Thái tử Tất Đạt Đa đã từ bỏ mọi lạc thú thế gian để xuất gia tu hành khổ hạnh. Tin tức này khiến phu nhân Kiều Đàm Di vô cùng đau buồn và lo lắng, bà cảm nhận nỗi khổ của người mẹ khi con mình phải trải qua cuộc sống khắc nghiệt nơi núi rừng hoang vu.
Trong lần Đức Phật trở về Ca Tỳ La Vệ thuyết pháp, nhiều vị vương tôn trong dòng tộc, bao gồm hoàng tử Bạt-đề, A-na-luật, Nan-đà và cả La Hầu La – con trai của Ngài, đều được Đức Phật hóa độ cho xuất gia. Chứng kiến điều này, phu nhân Kiều Đàm Di cũng phát khởi thiện căn và đến trước Đức Phật, tha thiết cầu xin được xuất gia, noi theo con đường tu hành của Ngài.
Di mẫu Kiều Đàm Di đã dành trọn tình thương cho Thái tử
Hành trình xin xuất gia của Đại Ái Đạo
Vào thời điểm đó, trong Tăng đoàn của Đức Phật chưa có Tỳ kheo ni. Do đó, Đức Phật đã không chấp thuận lời thỉnh cầu của bà, khuyên bà nên tiếp tục tu tập tại gia theo Phật pháp và giữ gìn năm giới, điều này cũng mang lại lợi ích lớn lao.
Tuy nhiên, phu nhân Kiều Đàm Di không từ bỏ ý nguyện. Bà kiên trì cầu xin mỗi khi Đức Phật trở về cung thuyết pháp. Một lần, bà đích thân may hai tấm y đến vườn Ni-câu-luật để dâng cúng Đức Phật. Ngài hoan hỷ nhận một tấm và khuyên bà nên cúng dường tấm còn lại cho chúng tăng.
Nhân cơ hội này, bà lại một lần nữa bạch với Đức Phật: “Kính bạch Đức Thế Tôn! Xin thương xót cho hàng nữ giới chúng con cũng được xuất gia theo chính pháp và thọ cụ túc giới.” Đức Phật giải thích rằng việc cho nữ giới xuất gia có thể gây ra những ảnh hưởng không tốt đến Tăng đoàn trong tương lai, và khuyên bà rằng tu tại gia cũng đã là tốt lắm rồi.
Dù đã ba lần bị từ chối, phu nhân Kiều Đàm Di vẫn giữ vững sự kiên nhẫn. Để thể hiện lòng thành khẩn, bà cùng với năm trăm người nữ khác đã phát nguyện tu hạnh khổ hạnh, đi chân trần đến tinh xá Na-ma-đề-ni, nơi Đức Phật đang ở, để một lần nữa cầu xin được xuất gia. Dù đường đi đầy chông gai, đôi chân họ đều rướm máu, nhưng ý chí quyết tâm không hề lay chuyển.
Tôn giả A-nan, chứng kiến sự khổ hạnh và lòng thành khẩn của di mẫu và năm trăm vị nữ nhân, đã không đành lòng. Ngài tha thiết cầu xin Đức Phật, đồng thời nhắc lại công ơn to lớn của bà Kiều Đàm Di trong việc nuôi nấng và chăm sóc Đức Phật từ thuở nhỏ, như người mẹ ruột.
Sự ra đời của Ni đoàn
Cuối cùng, trước sự kiên trì, thành khẩn của phu nhân Kiều Đàm Di, năm trăm vị mệnh phụ phu nhân, cùng với sự tha thiết khẩn cầu của tôn giả A-nan, Đức Thế Tôn đã miễn cưỡng chấp nhận thỉnh cầu. Tuy nhiên, để hạn chế những bất ổn có thể xảy ra cho Tăng đoàn, Ngài đã đưa ra tám điều kiện mà ni giới phải tuân thủ, được gọi là Bát kỉnh pháp.
Đức Phật dạy rằng, nếu nữ giới có thể tự nguyện vâng giữ Bát kỉnh pháp thì sẽ được phép xuất gia. Tôn giả A-nan đã xác nhận rằng họ sẽ hoan hỷ tuân theo mọi giới pháp được đưa ra.
“Người có ý chí, ắt việc gì cũng thành”. Phu nhân Kiều Đàm Di trở thành Tỳ kheo ni đầu tiên trong Tăng đoàn, và năm trăm người nữ theo bà cũng được xuất gia.
Về Nữ Tôn giả Kiều Đàm Di
Nữ Tôn giả Kiều Đàm Di sinh trưởng tại Devadaha, thuộc nước Câu Ly. Bà là con gái của vua Thiện Giác, em gái của hoàng hậu Ma Da. Cả hai chị em đều là vợ của vua Tịnh Phạn.
Khám phá thêm những câu chuyện và nhân vật ý nghĩa trong lịch sử Phật giáo, bạn đọc có thể tìm hiểu sâu hơn trong chuyên mục Đạo phật.
