Trong hành trình tìm kiếm sự an lạc và giác ngộ, con đường tu tập hiển bày nhiều cấp độ, mỗi cấp đều mang đến những lợi ích thiết thực cho cuộc sống. Nền tảng đầu tiên của phước đức chính là “phước nhân thiên”, giúp chúng ta duy trì thân người và tránh xa khổ đau. Khám phá cách thực hành “thập thiện nghiệp” tại Chiasedaophat sẽ mở ra cánh cửa hiểu biết sâu sắc hơn về những điều căn bản này.
Bốn điều căn bản dẫn đến phước đức và con đường giác ngộ
Trong giáo lý Phật giáo, việc tu tập để tích lũy phước đức và tiến tới con đường giải thoát được chia thành nhiều cấp độ. Hiểu rõ những nguyên tắc cơ bản này giúp chúng ta định hướng tu tập đúng đắn, tránh lạc lối và đạt được những lợi ích thiết thực cho đời sống hiện tại và tương lai.
Phước thứ nhất: Nền tảng nhân thiên
Phước báu đầu tiên, hay còn gọi là “phước nhân thiên”, chính là nền tảng cho một cuộc sống tốt đẹp ở cõi nhân gian và các cõi trời. Việc thực hành theo “đạo” này giúp chúng ta duy trì thân người qua nhiều kiếp, tránh xa những cảnh khổ đau của ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh). Bốn câu cốt lõi của phước này là:
- Hiếu dưỡng cha mẹ.
- Phụng sự sư trưởng.
- Từ tâm không sát sinh.
- Tu tập thập thiện nghiệp.
Việc thấu hiểu và thực hành những lời dạy này là vô cùng quan trọng. Trong đó, “thập thiện nghiệp” (mười điều lành) được xem là gốc rễ của mọi phước lành. Hiếu kính cha mẹ và tôn trọng thầy tổ là những hành động thể hiện lòng biết ơn và sự kính trọng sâu sắc, đòi hỏi sự hiểu biết rõ ràng và minh bạch.
Phước thứ hai: Con đường Nhị thừa
Phước báu thứ hai thuộc về con đường tu tập của các bậc Nhị thừa (thanh văn, duyên giác). Đây là bước tiếp theo sau khi đã có nền tảng vững chắc từ phước thứ nhất. Ba yếu tố quan trọng để bước vào cửa Phật là:
- Thọ trì Tam quy (quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng).
- Cụ túc các giới luật.
- Không phạm oai nghi.
Phước thứ nhất là bước đệm, giúp chúng ta có được thân người và các điều kiện thuận lợi. Phước thứ hai mới thực sự đưa chúng ta vào đạo Phật, trở thành đệ tử của Đức Phật. Để xứng đáng là một người con Phật, chúng ta cần tuân thủ nghiêm ngặt giới luật và giáo huấn của Ngài.
Ý nghĩa Tam quy:
- Quy y Phật (Giác): Nương theo Phật để có trí tuệ, không còn mê lầm. Điều này thể hiện qua suy nghĩ, lời nói và hành động luôn hướng đến sự giác ngộ, đúng đắn, tương hợp với chánh pháp.
- Quy y Pháp (Chánh): Nương theo giáo pháp để có sự hiểu biết đúng đắn, không tà kiến. Tư tưởng và quan điểm phải luôn trong sáng, không đi lệch lạc.
- Quy y Tăng (Tịnh): Nương theo Tăng đoàn để có sự thanh tịnh. Lục căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) cần được giữ gìn thanh tịnh, không bị ô nhiễm bởi các phiền não và bụi trần.
Sự thanh tịnh trong tâm, ý nghĩ, thân thể và cả môi trường sống xung quanh đều là “đạo”. Ngược lại, sự ô nhiễm, mê lầm, tà kiến là “phi đạo”. Do đó, mỗi niệm tưởng của đệ tử Tam Bảo phải luôn tương ứng với “Giác – Chánh – Tịnh”.
Việc nghiêm trì giới luật là vô cùng cần thiết, đặc biệt đối với những người mới bắt đầu tu tập. Từ người mới phát tâm đến các bậc Thánh quả cao sâu, tất cả đều phải giữ gìn giới luật. Hình ảnh thanh tịnh và lợi ích chúng sinh của chư Phật, Bồ Tát là tấm gương sáng để chúng ta noi theo. “Uy nghi” chính là biểu hiện của sự giữ gìn giới luật, tạo nên một hình ảnh tốt đẹp, đáng kính.
Lời Phật dạy về tam phước bao gồm mười một câu, là kim chỉ nam cho “đạo”. Ngược lại với những lời dạy này là “phi đạo”. Ảnh: Internet
Pháp sư Tịnh Không đã giảng giải sâu sắc về ý nghĩa của tam phước. Ảnh: Internet
Phước thứ ba: Nền tảng Bồ Tát Đại thừa
Phước báu thứ ba là nền tảng vững chắc cho con đường tu tập theo hạnh nguyện Đại thừa, hướng đến giác ngộ cho tất cả chúng sinh.
- Phát tâm Bồ Đề.
- Tin sâu nhân quả.
- Đọc tụng Đại thừa.
- Khuyến tấn hành giả.
Phát tâm Bồ Đề chính là phát nguyện rộng lớn, thực hiện những lời nguyện đó một cách kiên trì. Người có tâm Bồ Đề luôn có lòng hổ thẹn, biết xấu hổ với những lỗi lầm, từ đó thúc đẩy bản thân nỗ lực hướng thượng, tinh tấn tu hành. Lòng hổ thẹn là “đạo”, còn không biết xấu hổ là “phi đạo”.
Tin sâu nhân quả không chỉ đơn thuần là hiểu biết về nhân quả thông thường mà còn là sự thấu triệt mối liên hệ sâu sắc giữa hành động và kết quả. Trong đạo Phật, “niệm Phật là nhân, thành Phật là quả” là một minh chứng rõ ràng cho sự tin sâu nhân quả này. Đây là giáo lý sâu nhiệm mà không phải ai cũng tường tận.
Đọc tụng Đại thừa giúp chúng ta gần gũi với chư Phật Như Lai. Mỗi ngày đều cần nỗ lực không ngừng, dành thời gian để tiếp cận những lời dạy cao quý trong các kinh điển Đại thừa. Đây chính là cách để chúng ta luôn ở bên cạnh Phật.
Khuyến tấn hành giả là việc khích lệ, động viên những người cùng tu tập. Bí quyết để cầu học và thành tựu đạo quả, theo cách các bậc tiền nhân gọi là “sư thừa”, là phải tìm cầu sự chỉ dạy từ một vị thiện tri thức. Khi đã có nền tảng vững chắc, chúng ta mới có thể mở rộng tham vấn đến nhiều bậc thiện tri thức khác.
Mối liên hệ nhân quả sâu sắc, như “niệm Phật là nhân, thành Phật là quả”, là cốt lõi của tu tập Đại thừa. Ảnh: Internet
Tổng hợp từ các bài giảng về “Thái Thượng Cảm Ứng Thiên”.
Tiếp nối hành trình khám phá những giá trị sâu sắc của giáo lý nhà Phật, mời quý độc giả cùng tìm hiểu thêm về các khía cạnh khác trong chuyên mục Đạo phật.
