Khám phá một cổ tự ẩn mình tại Nam Định, nơi lưu giữ những dấu tích lịch sử từ thời nhà Lý, trải qua bao thăng trầm biến cố. Vẻ đẹp trầm mặc của ngôi chùa cổ này ẩn chứa câu chuyện gì về lòng thành kính và sự phục hồi? Hãy cùng tìm hiểu về Website Chia sẻ Đạo Phật để khám phá thêm.
Chùa Ngô Xá (còn gọi là chùa Phi Lai) tọa lạc tại chân núi Chương Sơn, thôn Ngô Xá, xã Yên Lợi, huyện Yên Ninh, tỉnh Nam Định. Ngôi cổ tự này mang trong mình giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc, gắn liền với sự phát triển của vùng quê thanh bình.
Lịch sử hình thành và những lần trùng tu
Chùa Ngô Xá được xây dựng từ thời nhà Lý, dưới triều vua Lý Nhân Tông (1072-1127). Ban đầu, công trình tọa lạc trên đỉnh núi. Theo văn bia ghi lại niên đại Cảnh Trị thứ 8 (1670), vào trung tuần tháng 2 năm Đinh Hợi (1107), vua Lý Nhân Tông đã từng ngự giá đến thăm ngôi chùa này. Văn bia cũng ghi nhận rằng, ban đầu có ba vị Hoàng hậu đã cùng nhau xây dựng chùa để thờ Phật, với tám tòa tháp nằm trên đỉnh núi.
Giai đoạn bị tàn phá và phục hồi
Sau cuộc xâm lược của quân Minh, toàn bộ kiến trúc của chùa và tháp Chương Sơn đã bị phá hủy. Chỉ còn lại pho tượng Phật bằng đá ở tầng thứ hai trên đỉnh núi. Trải qua nhiều biến cố lịch sử, di tích đã trải qua nhiều lần trùng tu và tôn tạo.
Lần trùng tu đầu tiên diễn ra vào các năm 1667-1669, dưới thời Chúa Trịnh Tùng. Công trình được xây dựng lại nhờ sự đóng góp của bà Lương Thị Ngọc Vinh và chị gái. Ngôi chùa lúc bấy giờ bao gồm thượng điện, thiêu hương và bái đường, được làm từ gỗ lim, lợp ngói nam với những chi tiết chạm trổ tinh xảo.
Đến năm 1757, sáu gian chùa tiếp tục được tu sửa nhờ công đức của ông Trần Thiết Cần và bà Ngô Thị Dậu. Dưới thời Nguyễn, thiền sư Thiềm Quang đã cho trùng tu lại Tiền đường, Hậu điện, tô son thếp vàng tượng pháp và cho di chuyển ngôi chùa từ đỉnh núi xuống sườn núi phía Nam như hiện nay.
Quá trình phục dựng và phát triển gần đây
Sau khi sư tổ của chùa tham gia hoạt động cách mạng và viên tịch vào năm 1948, chùa Ngô Xá rơi vào tình trạng không có người trụ trì trong một thời gian dài. Dân làng đã thay phiên nhau trông coi. Đến năm 2005, Đại đức Thích Giác Vũ, Phó Trụ trì chùa Vọng Cung, đã được Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Nam Định bổ nhiệm về đây trụ trì và phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân.
Kể từ khi Đại đức Thích Giác Vũ về nhận nhiệm vụ, cùng với sự đóng góp của dân làng, nhiều hạng mục đã được xây dựng và tu bổ:
* Năm 2006: Xây dựng Tổ đường.
* Năm 2007: Xây tháp Tổ và Tượng Quan Âm Bồ Tát.
* Năm 2008: Xây nhà khách.
* Năm 2010: Xây cổng Tam Quan.
* Năm 2012: Xây dựng Nhà Mẫu.
* Tu bổ chùa chính, nhưng vẫn giữ gìn kiến trúc cổ.
Kiến trúc và các hạng mục nổi bật
Chùa chính được xây dựng bằng gỗ lim, lợp ngói cổ, tọa lạc ở sảnh chính. Trước cửa chùa là những cây cảnh cổ thụ đã tồn tại từ lâu đời.
Bên cạnh chùa là nhà thờ Tổ.
Bên cạnh chùa là căn nhà thờ tổ đường.
Ngay cạnh chùa còn có các tấm bia đá được khắc chữ Nôm cổ.
Ngay cạnh chùa là các tấm bia đá khắc bằng chữ nôm.
Trong khuôn viên chùa còn có một ngôi đình cổ của làng. Theo ghi nhận, nhiều hạng mục của đình đã xuống cấp và đang chờ được trùng tu.
Nằm trong khuôn viên chùa có ngôi đình cổ của làng. Theo người dân đình hiện nhiều hạng mục đã xuống cấp, đang trong thời gian đợi sửa lại.
Phía bên cạnh đình là một ngôi nhà thờ Mẫu. Hiện tại, trụ trì chùa đang làm thủ tục xin phép các cấp có thẩm quyền để tu sửa và phục hồi lại các hạng mục đã xuống cấp của chùa, nhằm giữ gìn và phát huy giá trị kiến trúc cổ.
Để hiểu sâu hơn về những giá trị văn hóa và tâm linh tại ngôi cổ tự này, mời quý vị khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
