Trong cõi luân hồi, sự hiện hữu của con người và mục đích giác ngộ luôn song hành, bởi lẽ mọi giáo pháp đều hướng tới việc giải thoát chúng sinh khỏi vòng sinh tử vô tận. Khám phá những ẩn sâu trong Chia sẻ Đạo Phật sẽ hé lộ về bản chất Phật tính sẵn có trong mỗi ta, chờ ngày thức tỉnh.
Giáo lý, hay lời dạy của bậc Thánh, Đức Phật và các vị Bồ Tát, ra đời nhằm mục đích khai hóa chúng sinh. Nguồn gốc của giáo lý bắt nguồn từ nhân duyên do chúng sinh tạo nên. Nếu không có chúng sinh, sẽ không có chư Phật, và do đó cũng không có giáo lý. Mục đích tối thượng của giáo lý là giúp chúng sinh thoát khỏi vòng luân hồi sinh tử, đây chính là lý do Đức Phật Thích Ca Mâu Ni giáng trần.
Kinh Diệu Pháp Liên Hoa đã chỉ rõ:
“Đức Phật chỉ vì một đại sự nhân duyên, một việc lớn lao nhất mà thị hiện trên thế gian này.”
Đại sự nhân duyên ấy chính là vấn đề sinh tử mà con người đối mặt. Chúng ta thường không hiểu rõ nguồn gốc của sự sinh và quy luật của sự tử, cứ mãi trôi dạt trong vòng luân hồi. Khi nhận ra, ta đã cận kề với cái chết. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thị hiện để giúp chúng ta thấu hiểu cội nguồn của sự sinh và sự diệt.
Đức Phật hiện hữu trong mỗi chúng sinh, và chúng sinh cũng mang trong mình Phật tính.
Sau khi chết, ta sẽ đi về đâu? Khi sinh ra, ta từ đâu đến?
Trong cuộc đời này, chúng sinh luôn bận rộn với những nhu cầu thiết yếu như tìm nơi cư trú, thức ăn, quần áo, mà quên đi việc giải quyết vấn đề sinh tử cốt lõi. Nhiều người cho rằng cuộc sống là chuỗi ngày lao động vất vả để mưu sinh, và không có thời gian để suy ngẫm về ý nghĩa cuộc đời.
Ít ai dành tâm trí tìm cách chấm dứt vòng sinh tử, hay tự vấn những câu hỏi như: “Tại sao ta có mặt trên cõi đời này? Ta đến từ đâu?”
Chúng ta thường hỏi người khác về xuất xứ và thời gian họ đã ở đây, nhưng lại ít khi tự đặt ra những câu hỏi tương tự cho chính mình. Chúng ta quên mất nguồn gốc và đích đến, quên đi việc tự hỏi: “Ta sẽ đi về đâu sau khi chết?” Chính vì sự lãng quên này mà Đức Phật đã đến thế gian để nhắc nhở và khích lệ chúng ta đối diện và giải quyết vấn đề sinh tử.
Kinh Pháp Hoa nhấn mạnh:
“Đức Phật Thế Tôn, duy chỉ một đại sự nhân duyên mà thị hiện nơi thế gian này là khiến cho chúng sinh khai mở được tri kiến Phật, để chỉ bày cho chúng sinh tri kiến Phật, để giúp cho chúng sinh giác ngộ được tri kiến Phật và khiến cho chúng sinh thể nhập vào tri kiến Phật…”
Thực chất, tất cả chúng sinh đều sở hữu sẵn Phật tính, hay tri kiến Phật. Trí tuệ vốn có của chúng ta đồng nhất với trí tuệ của chư Phật. Tuy nhiên, trí tuệ này ở chúng sinh thường được ví như vàng thô còn nằm trong mỏ, chưa được khai lộ. Chỉ khi nhận ra Phật tính thường hằng và hiện hữu trong mình, chúng ta mới có thể tu hành đúng pháp, khai thác và tinh luyện “mỏ vàng” đó, loại bỏ mọi tạp chất để đạt được sự thanh tịnh.
“Phật tính vốn có của bạn ở đâu?
Phật tính tồn tại song hành cùng phiền não và trí tuệ.
Trí tuệ bẩm sinh của chúng ta nằm ở đâu?” Phật tính hiện hữu ngay trong những phiền não của chúng ta. Ai cũng có phiền não và ai cũng có Phật tính. Ở phàm phu, phiền não thường biểu hiện rõ nét hơn Phật tính. Sự tương quan này có thể được ví như nước, băng và hơi nước. Nước đóng băng thành băng, và băng tan ra thành nước. Cả hai đều có chung bản chất là “tính ướt”. Tương tự, Phật tính hiện hữu trong cả trí tuệ và phiền não.
Tuy nhiên, khi ở dạng băng, nó cứng rắn và có thể gây tổn thương nếu va chạm. Điều này giống như phiền não của chúng ta có thể làm tổn thương người khác. Ngược lại, nước lỏng lại hiền hòa, vô hại. Người có trí tuệ, dù có lời quở trách, cũng có thể dùng lời lẽ ôn hòa khiến người nghe vui vẻ. Nhưng nếu dùng phiền não, sự tức giận có thể lan tỏa như lửa, gây tổn thương và bực bội cho người đối diện.
Khi chúng ta chuyển hóa được phiền não thành trí tuệ, ta có thể trở về với bản tâm thanh tịnh của mình. Quá trình này giống như băng tan thành nước. Không thể phủ nhận băng chính là nước ở một thể khác, và nước có thể đông lại thành băng. Bản chất cốt lõi của chúng là “tính ướt”.
Tương tự, không ai có thể phủ nhận rằng chúng sinh mang trong mình Phật, hay Đức Phật cũng là chúng sinh ở một khía cạnh nào đó. Đức Phật là hiện thân của Phật tính trong chúng sinh, và chúng sinh mang trong mình tiềm năng trở thành Phật.
Để hiểu sâu hơn về mối liên hệ mật thiết giữa Đức Phật và chúng sanh, cũng như cách khai mở Phật tính tiềm ẩn, mời quý độc giả cùng khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
